380 хүний бүрэлдэхүүнтэй Үндэсний аудитын газар юу хийдэг вэ?
Энэ асуултыг өчигдөр Эдийн засгийн байнгын хорооны хуралдааны үеэр УИХ-ын гишүүн Х.Булгантуяа Үндэсний аудит газрынхнаас асуув. Мөн тэдний ажлын “Шилэн Цогоо” хийж байгааг ч дуулгахыг мартсангүй. Тэрбээр “Хадгаламжийн даатгалын корпорацийн захирал тушаал гаргаад 45 сая төгрөгийн орон сууцны дэмжлэг өөрөө өөртөө өгсөн, сарын 30 сая, жилийн 360 сая төгрөгийн фитнесс иогийн заал Шангриллад түрээслэсэн байна. Бид дараагийн мөнгөө хэрхэн яаж зарцуулах вэ гэж ярихаас өмнө өмнөх мөнгөө хэрхэн яаж зарцуулсан бэ гэдэг асуултыг ярьмаар байна. Үндэсний аудитын газрын даргаа таны ажлаа хийхэд ямар эрх мэдэл дутаад хууль эрхзүйн орчин болохгүй байна. Тэрийгээ УИХ-д оруулаад ирээч ээ” гэлээ.

 380 хүний бүрэлдэхүүнтэжй, нүсэр бүтэцтэй байгууллага. Тэгвэл тэд юу хийдэг вэ?  Төсвийн мөнгөөр дураараа дургиж, үрэн таран хийж, төрийн төмчит газрууд үгүйрэн хоосорч байхад тэд юу хийж байсан бэ?

 Монгол Улсын төрийн санхүүгийн хяналтын дээд байгууллага бол Үндэсний аудитын газар. Төрийн аудитын үүрэг нь ард түмний татварын мөнгийг зүй зохистой зарцуулж байна уу, үүнд чухам хэн хяналт тавиад байна, төрийн нөөцийг зүй зохистой ашиглаж байна уу гэдгийг хянах ёстой. Гэтэл энэхүү нүсэр бүтэцтэй байгууллага хууль эрх зүйн орчин хангалтгүй гэх ядмагхан тайлбар өгөөд сууж байх. Өнгөрсөн хавар тэдэнд "зориулан" Аудитын хуулийг шинэчлэн батласан. Гэвч тэд дахиад хууль эрх зүйн орчноо голж гоншигонож сууна. 

Тэгвэл тэд юу хийдэг вэ?

Төрийн аудитын байгууллагын бүрэн эрх

Төрийн аудитын байгууллага нь дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
  • Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Хорин тавдугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 7 дахь заалтын дагуу төрийн санхүү, төсвийн хяналтыг хараат бусаар хэрэгжүүлэх байгууллага нь төрийн аудитын байгууллага байна.
  • Шалгагдагч этгээдэд энэ хуулийн 11, 12 дугаар зүйлд заасны дагуу санхүүгийн тайлангийн, гүйцэтгэлийн болон нийцлийн аудит хийх;
  • Монгол Улсын Засгийн газар /цаашид “Засгийн газар” гэх/-аас Монгол Улсын Их Хурал /цаашид “Улсын Их Хурал” гэх/-д өргөн мэдүүлсэн Монгол Улсын жилийн төсвийн төсөл түүнчлэн аймаг, нийслэлийн Засаг даргаас тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд өргөн мэдүүлсэн жилийн төсвийн төсөлд төсвийн орлого нэмэгдүүлэх, төсвийн зарлагыг бууруулах, төсвийн санхүүжилтийн үр ашгийг дээшлүүлэх талаар дүгнэлт гаргаж Улсын Их Хурал болон аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд хүргүүлэх;
  • Төрийн санхүү, төсвийн хяналтыг хэрэгжүүлэх хүрээнд хуульд заасан болон шаардлагатай тохиолдолд тодорхой асуудлаар аудит хийх;
  • Нийтийн өмчтэй холбоотой харилцааг зохицуулсан хууль тогтоомж, захиргааны хэм хэмжээний акт, бусад эрх зүйн актыг боловсронгуй болгох, батлан гаргах талаар эрх бүхий этгээдэд зөвлөмж өгөх.
  • Гүйцэтгэх ажил эрхэлдэг байгууллагын гүйцэтгэх ажилд зориулсан улсын төсвийн хөрөнгийн зарцуулалтад Монгол Улсын Ерөнхий аудиторын санал болгосноор Улсын Их Хурлын даргаас итгэмжилсэн аудитор аудит хийнэ. Уг аудитыг гүйцэтгэх журмыг Монгол Улсын Ерөнхий аудитор батална.
  • Улсын Их Хурлаас хүсэлт гаргасан тохиолдолд Улсын Их Хурлын үйл ажиллагаанд бусад төрөл, хэлбэрээр аудит хийж болно.
  • Аудитад хамрагдагчийн шалгагдагч этгээдтэй санхүү, эдийн засгийн харилцаанд оролцсон тухайн үйл ажиллагаа төрийн аудитад хамрагдана.
  • Шалгагдагч этгээд хууль тогтоомж, захиргааны хэм хэмжээний болон бусад эрх зүйн акт зөрчсөн, хуулиар хүлээсэн албан үүргээ биелүүлээгүй бол алдаа, зөрчлийг таслан зогсоох, давтан гаргуулахгүй байх талаар байгууллага, албан тушаалтанд албан шаардлага өгнө.
  • Шалгагдагч этгээд төсөв, санхүү, нягтлан бодох бүртгэлийн үйл ажиллагаа болон төсвийн орлого бүрдүүлэх, зарцуулах, нийтийн өмч, хөрөнгө олж бэлтгэх, ашиглах, зарцуулах, хадгалах, хамгаалахтай холбоотой хууль тогтоомж, захиргааны хэм хэмжээний болон бусад эрх зүйн акт зөрчсөн бол төлбөрийн акт тогтооно.
  • Энэ хуулийн 16 дугаар зүйлд заасан этгээд, хүчин төгөлдөр болсон албан шаардлага, төлбөрийн актыг хугацаанд нь биелүүлээгүй, аудитын үйл ажиллагаанд саад учруулсан, санхүүгийн тайлангийн аудитаар сөрөг дүгнэлт авсан, хуулиар хориглосон үйл ажиллагаа явуулсан, албан үүргээ биелүүлээгүй, албан тушаалын бүрэн эрхээ хэтрүүлсэн нь аудитаар илэрсэн бол тухайн албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл болно.
 
 О.ОНОН
Оллоо.мн
Бусдад түгээх
  • gplus

Сэтгэгдэл үлдээх

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд olloo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно.
ХХЗХ-ны журмын дагуу зvй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зvйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 772-01100 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдэлээ бичихХураах

тэмдэгтэнд багтааж бичнэ үү.
  • Зочин 2020-10-28 12:10:20
    Говь-Алтайн төрийн аудит гэж улстөрчдийн гар хөл болсон хөгийн юмнууд салбарынхаа нэр хүндийг шороотой хутгаж байна.Дээд газар нь анхааралдаа авдаггүй юм байхда...
  • ахмад монгол 2020-10-28 11:21:13
    Бүх шатны аудитор нар бүх мэдээллээс мэдээлэл авч заавал шалгаж байх журам гарга.Маш идэвхитэй ажилла.Ард түмэндээ ажлаа мэдээлж бай.
  • Ня-Бо 2020-10-28 10:25:51
    тӨРИЙН ХЯНАН ШАЛГАХ ХОРОО НЭРЭЭР БАЙСАН НЬ ДЭЭР. ЯДАЖ ХҮМҮҮС АЙНА. АУДИТ НЭРЭЭ ӨӨРЧИЛ
  • Шүдгүй арслан 2020-10-28 09:20:08
    Аудитын агзар байх нь сайн ажиллах нь Төрд ард түмэнд хэрэгтэй
  • ХУУЛЬЧ  2020-10-28 05:41:55
    ЙИМ НЯ-БО-ын БАЙГУУЛЛАГА ОХУ, МОНГОЛ УЛС ХОЁРООС ӨӨР ГАЗАРТ БАЙХГҮЙ Л ДЭЭ ,,,, ТИЙМ МАНИН БАЙГУУЛЛАГА,,, ,ТЭР МУУ ХЭЛДЭГ УЛС ОРОНД ЗОХИДГҮЙ,БАЙДАГҮЙ ЮМ,,,,,...
  • зочин 2020-10-28 05:24:33
    олон хүн их зан гаргаж хүнтэй уулзахгүй өдөр жингээ конпютр тоглож суудаг. хаяа нэг аудит хийсэн дүр үзүүлж өөртөө ашигтай шагнал нэхэх, мөнгө авах ажилтай
  • зочин 2020-10-28 03:54:44
    Тараагаад үйл ажиллагааг ,, төрийн бус байгууллагад гэрээгээр өгч ажиллуулах хэрэгтэй, авлигын уурхай болсон газар бх
  • ss  2020-10-28 03:32:42
    toriin audit ajil hiihgui bish hiij bgaa. sariin tusuv ni 30-60 saytai terni 90 ni tsalin niigmiin daatgaldaa yavdag toriin heden baiguullaguudiin nyabo naraa
  • Монгол 2020-10-28 03:14:38
    Энэ Аудит, Прокурор гэх мэт чухал угнуудийг монголоор нэрэлмээр юм. Ийм гадаад угнууд монгол хунд нэг л бууж егехгуй байгаам даа
  • zochin 2020-10-28 03:02:37
    Төрийн мөнгийг үрэх зүгээр л нэг газар болж дээ. Ажлыг нь сайн шалгаж ажиллуул.
  • Шинэбаяр 2020-10-28 02:24:49
    хоёр зуун мянган төрийн албан хаагчийг гурван зуун хүн хянаж чадах уу. Хуулийнд хийж ажил үүрэг хариуцлага нь өндөр байдаг.
  • зочин 2020-10-28 01:59:41
    аудитын алба хүнд ажил шүү тэгэхдээ сүүлийн үед худлаа шалгаж байгаа БЗД дотоод аудит шалгасан аудитор ву ч илрүүлээгүй учир нь ажлаа мэдэхгүй байсан шүү мэргэш...
  • Бат 2020-10-28 01:51:25
    Үүний оронд татвар төлөгчдийн хяналтын чамбай хуультай болоод аль ч шатанд хяналт тавивал улс амархан хөгжнөө
  • сонгогч 2020-10-28 01:25:52
    Элчин сайдын ямдыг шалгах нэрийдлээр ээлж ээлжээр гадаадад зугаалдаг, улс төрийн хуйвалдаанд оролцож худлаа дүгнэлт гаргадаг байгууллага юм биш үү