Хүүхдүүдийн бүтээлээр ном гаргажээ

Миний ээж уралдааны дүн гарч, эхний 100 байранд орсон хүүхдүүдийн бүтээлийг багтаасан ном хэвлэгдлээ.
Тэгвэл Ану охин саяхан эх орондоо амраад ирэхдээ уралдаанаа дүгнэн, шалгарсан хүүхдүүдээ шагнал олгож, эхний байранд орсон 100 хүүхдийн бүтээлээр Монголын Хүүхдийн Номын Ордонд үзэсгэлэн гаргаж, улмаар дээрх 100 бүтээлийг багтаасан Миний ээж ном эмхтгэн хэвлүүлээд ирлээ. Энэ үйл ажиллагааг санаачлан зохион байгуулсныг нь үнэлж Монголын Хүүхдийн Телее Байгууллагаас Г. Ануг Авъяас менген медалиар шагналаа. Г. Ану охин Англи улсын Лондон хотод 3 настайгаасаа амьдарч байгаа бегеед одоо Вестминистр дүүргийн Аll Souls еренхий эрдмийн сургуульд суралцахын зэрэгцээ дервен настайгаасаа эхлэн Хатан Хааны Хегжмийн Академийн (Roүal Academү of Music) хийлийн дугуйлан, Сильвия Янг Театр сургуулийн (Sүlүia Үoung Theatre School) поп бүжиг, драмын ангид амжилттай суралцдаг. Тэрээр ээж аав, эмээ евее, мен Монгол орондоо их хайртай. Моцартын бүтээлийг болон Хэнтийн Ендер Ууланд симфонийг сонсох тун дуртай.

Тесел терсен түүх

Ану охиныг 3 настай байхад ээж нь Английн хүүхдүүд ээжийнхээ тухай сэтгэлээсээ бичсэн, зурсан бүтээлээр гаргасан Миний ээж (Mү Mum) номыг бэлэглэжээ. Ану тэр номондоо их хайртай, дандаа үзэж уншсаар едийг хүрсэн бегеед харин 2004 оны 5 сард уг номоо үзэж сууж байгаад Монгол хүүхдүүдээрээ ижил бүтээл хийлгэх санааг хэлснийг нь гэр бүлээрээ дэмжин улмаар Миний ээж уралдааныг дэлхийн енцег булан бүрт суугаа 3-12 настай Монгол хүүхдүүдийн дунд зарласан юм. Уралдааны зарыг Монгол Телевизийн Цоглог Хүүхдийн Редакци, Шинэ Долгион 107.5 FM болон Едрийн Мэдээ, Енеедер, Зууны мэдээ сонинууд, мен Монгол туургатны Цахим Ертее веб хуудсаар дамжуулан 2004 оны 7 дугаар сарын 12-ны едреес эхлэн 8 дугаар сарын 15-ны едрийг дуустал зарласан. Анугийн хүсэл нь Монгол хүүхдүүд ч бас дэлхийн үе тэнгийнхэнтэйгээ адил эцэг эх, гэр бүлээ хайрладаг санаагаа илэрхийлэх чадвартайг харуулах, ээж, аав, эмээ евеегее хайрласан хайраараа дамжуулан эх орноо хайрлах сэтгэлээ илэрхийлэх боломжийг Монгол найз нартаа олгож, улмаар энэ ажлаа ергежүүлэн эхний 100 байранд орсон найз нарынхаа бүтээлээр ном гаргах явдал байлаа. Ану энэ уралдааны 2 дугаар цувралыг Миний аав, 3 дугаар цувралыг Миний евее эмээ, сүүлийн цувралыг Миний эх орон сэдвээр зохион байгуулна.

Уралдаан ернесен нь

Анугийн зарласан уралдаанд Монгол Улсын 8 аймаг, 3 хотод болон Америкийн Нэгдсэн Улс, Англи Улсад суугаа 300 гаруй хүүхдүүд бүтээлээ ирүүлжээ. Хүүхдүүд бүтээлдээ ээжийнхээ тухай еерсдийн үгээр сэтгэлээ нээн бичиж, зурж эх үрийн нандин холбоо, баяр баясгалан, хенген гунигаа илэрхийлсэн байв. Бүтээлийг Монгол Улсад болон Англид Анугийн шуудангийн хайрцаг, мен Хүүхдийн Номын Ордон, Монгол Телевизийн Хүүхдийн Редакци болон сонины газруудын хаягаар дамжуулан хүлээн авч байлаа. Зарим цэцэрлэгүүд, тухайлбал Хэнтий аймгийн 4 дүгээр цэцэрлэг, Сонгинохайрхан дүүргийн 84 дүгээр цэцэрлэг хамт олноороо зохион байгуулалттай оролцож бүтээлээ ирүүлэв. Бид мен нийгмийн эмзэг давхрагын хүүхдүүдийг уралдаанд хамруулах зорилгоор Монгол Улсын Хүүхэд Асран Хүмүүжүүлэх Тев рүү элчээ илгээн 30 гаруй хүүхдийн бүтээлийг цуглуулсан юм. Энэ байдлаас харахад Монгол хүүхдүүд маань хэдийгээр зуны амралт таарсан ч энэ уралдаанд идэвхтэй оролцож ээжийнхээ тухай сэтгэлээ нээх чин хүсэлтэй нь харагдаж байлаа. Ану ойролцоогоор 70 гаруй найз нараасаа и-мэйлээр болон утсаар хүлээн авсан уралдааны тухай лавлагаанд хариу егсен.

Уралдаанаа дүгнэсэн нь

Ану уралдаанаа 2004 оны 8 дугаар сарын 20-ны едер гэртээ дүгнэв. Тэрээр гэр бүлийнхнээрээ Монголоор бичсэн бүтээл бүрийг уншуулж танилцсан бегеед шенийн 4 цаг хүртэл сууж эхний байрны хүүхүүдийг шалгаруулав. Үүнд, 1 дүгээр байранд Баянгол дүүргийн 93 дугаар сургуулийн 5в ангийн сурагч 11 настай Б. Анхбаяр охин шалгарч, 2 дугаар байранд 12 настай Д.Амарсанаа (УБ хот), 12 настай Ж. Бат-Эрдэнэ (Хэнтий аймаг) нар, 3 дугаар байранд 12 настай А.Гэрэлтуяа (Улаанбаатар хот), 4 настай Э. Энэрэлт (Хэнтий аймаг)нар тус тус шалгарав. Эдгээр хүүхдүүдийн бүтээлийг шалгаруулахдаа Ану еерее бүх бүтээлийг нэг бүрчлэн үзэж танилцсаны дараа хэний ч туслалцаа, санааг авалгүйгээр еерее шалгаруулсан юм. Тэрээр энэ үедээ ч, мен радио, сонинд ярилцлага егч байхдаа ч уралдаан дүгнэхэд их хэцүү байсан, учир нь бүгдээрээ их гоё байсан учраас гэж хэлж байлаа. Энхийн байранд шалгарсан бүтээлийг Ану сонгосон шалтгаанаа тайлбарлахдаа Энэ хүүхэд ээждээ үнэхээр хайртай гэдгээ харуулснаас гадна хэний ч туслалцаагүй зурж, бичжээ гэсэн.

Шагнал гардуулах ёслол ба 100 хүүхдийн бүтээлийн үзэсгэлэн

2004 оны 8 дугаар сарын 26-ны едер 12 цагт тус уралдааны тэргүүн байр эзэлсэн, мен эхний 100 байранд орсон хүүхдүүдэд Дурсамж болон бяцхан бэлэг гардуулах ёслолын ажиллагаа болон 100 хүүхдийн бүтээлийн үзэсгэлэнгийн нээлтийн ажиллагаа Монголын Хүүхдийн Номын Ордонд болов. Уг ажиллагааг Монголын Хүүхдийн Зохиолчдын Холбооны дарга, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, хүүхдийн зохиолч Л. Одончимэд нээж үг хэлэв. Дараа нь Ану эхний байр эзэлсэн Б. Анхбаярт Дурсамж, 50000 тегрег, 2 дугаар байранд орсон Д. Амарсанаад Дурсамж, 40000 тегрег, Ж. Бат-Эрдэнэд Дурсамж 30000 тегрег, 3 дугаар байр эзэлсэн А. Гэрэлтуяа, Э. Энэрэлт нарт Дурсамж, тус бүр 20000 тегрегийн шагнал олгов. Дараа нь тус үйл ажиллагаанд уригдан оролцсон Монголын Хүүхдийн Байгууллагын дарга М. Тогтохням үг хэлж, энэ уралдааныг санаачилсан Г.Ануг Монголын Хүүхдийн Байгууллагын Авъяас менген медалиар шагнасан юм. Тэрээр гадаадад суугаа Монголын хүүхдүүд Ану шиг Монголоо гэсэн сэтгэлтэй, Монголтойгоо холбоотой байгаасай гэж хүсч байгаагаа хэлээд, Ануд цаашид бас үргэлжлүүлэх ажил байгаа тул, мен аян замын ереелийг бодож цалин цагаан менгеер шагналаа гэсэн юм. Дараа нь Ану бүтээл нь үзэсгэлэнд багтсан 100 хүүхэддээ нэг бүрчлэн нэр дуудаж Дурсамж, гарын бэлгээ хүртээв. Мен Ану Монголын Хүүхдийн Номын Санд зориулан англи хэл дээр бичигдсэн 10 ширхэг хүүхдийн ном бэлэглэхээ амлав. Энэхүү ёслолын ажиллагаанд хүүхдийн зохиолч З. Түмэнжаргал, Монголын Хүүхдийн Номын Ордны дарга З. Оюунбилэг зэрэг албаны хүмүүс оролцсоноос гадна, дуучин Ануу ирж хүүхдүүддээ ая дуугаа ергесен. Монгол улсын хэвлэл мэдээлэлийн телеелегчид мен олноороо ирсэн байснаас гадна тэд Анугаас болон уралдаанд тэргүүн байр эзэлсэн хүүхдүүдээс ярилцлага авч байлаа.

Номын нээлт

2004 оны 9 дүгээр сарын 13-ны едер Анугийн цувралууд Миний ээж ном хэвлэлтээс гарч номынхоо нээлтийг Хүүхдийн Номын ордонд хийсэн юм. Уг ажиллагааг Монголын Хүүхдийн Зохиолчдын Холбооны дарга, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, хүүхдийн зохиолч Л. Одончимэд нээж үг хэлэхдээ энэ нь хүүхэд санаачлан хүүхдүүдийн бүтээлээр ном гарган хэвлүүлж байгаагаараа шинэлэг, емне нь гарч байгаагүй үйл явдал тул Монголын хүүхдүүдийн уран зохиолын түүхэнд тэмдэглүүштэй юм. Монголын үр удам хүүхдүүд маань эх орноо гэсэн сэтгэлээр үргэлж эх оронтойгоо холбоотой байгаасай гэв. Уралдааны эхний 100 байранд шалгарсан хүүхдүүд болон тэдний гэр бүлийнхэн еерсдийнх нь бүтээлийг багтаасан номоо Ану найзаараа гарын үсэг зуруулан худалдан авч байлаа. Уг номыг хэвлэх санхүүжилтийг Анугийн гэр бүл гаргасанаас гадна, Монголын Хүүхдийн Телее Байгууллага, үндэсний үйлдвэрлэгч АПУ компаниуд тодорхой хувиар дэмжлэг үзүүллээ. Мен уг номыг хэвлэсэн Соёмбо хэвлэлийн газар тодорхой хэмжээний хенгелелт үзүүлснийг дурьдахгүй енгерч болохгүй. Харин хандив, худалдан авсан орлогын 1 хувийг Хүүхдийн Асран Хүмүүжүүлэх Тевд олгоно.

Ном хэвлэсэн ач холбогдол

Хүүхдийн гарын бүтээл бол үнэтэй дурсгал болон үлддэгийг дэлхийн соёлт хүн терелхтен хүлээн зевшеердег билээ. Харин манай улсад хүүхдийн еерсдийн хийсэн бүтээлээр гаргасан ном тун цеехен байдаг юм байна. Энэ номыг хэвлэсэнээр хүүхдүүдийг дараа дараачийн уралдаанд идэвхтэй оролцох эрмэлзлэлийг терүүлэхээс гадна, эцэг эхээс үр хүүхдээ дэмжин туслахад нелеелж, ингэсэнээрээ тэдний нийгэмтэй болон үе тэнгийнхэнтэйгээ харьцах харилцааг идэвхжүүлэх, еерсдийгээ тэдэнтэй жиших, найзлан нехерлехед дэмжлэг болох нь гарцаагүй. Энэ ном нь мен томчууд хүүхдийн хоорондын ойлголцолд шинэ мэдээлэл нэмэрлэх зорилготой. Түүнчлэн эдгээр бүтээлийг Англид хэвлэн борлуулах бололцоог хайж судлахаас гадна, энэ уралдааны талаар болон Ану Монгол орондоо аялсан тухай 30 минутын баримтат нэвтрүүлэг хийж Английн телевизээр гаргахаар телевлен ажиллаж байна.

/Ж. Гэрэлчимэг, Лондон/

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Хүүхдүүдийн бүтээлээр ном гаргажээ

Миний ээж уралдааны дүн гарч, эхний 100 байранд орсон хүүхдүүдийн бүтээлийг багтаасан ном хэвлэгдлээ.
Тэгвэл Ану охин саяхан эх орондоо амраад ирэхдээ уралдаанаа дүгнэн, шалгарсан хүүхдүүдээ шагнал олгож, эхний байранд орсон 100 хүүхдийн бүтээлээр Монголын Хүүхдийн Номын Ордонд үзэсгэлэн гаргаж, улмаар дээрх 100 бүтээлийг багтаасан Миний ээж ном эмхтгэн хэвлүүлээд ирлээ. Энэ үйл ажиллагааг санаачлан зохион байгуулсныг нь үнэлж Монголын Хүүхдийн Телее Байгууллагаас Г. Ануг Авъяас менген медалиар шагналаа. Г. Ану охин Англи улсын Лондон хотод 3 настайгаасаа амьдарч байгаа бегеед одоо Вестминистр дүүргийн Аll Souls еренхий эрдмийн сургуульд суралцахын зэрэгцээ дервен настайгаасаа эхлэн Хатан Хааны Хегжмийн Академийн (Roүal Academү of Music) хийлийн дугуйлан, Сильвия Янг Театр сургуулийн (Sүlүia Үoung Theatre School) поп бүжиг, драмын ангид амжилттай суралцдаг. Тэрээр ээж аав, эмээ евее, мен Монгол орондоо их хайртай. Моцартын бүтээлийг болон Хэнтийн Ендер Ууланд симфонийг сонсох тун дуртай.

Тесел терсен түүх

Ану охиныг 3 настай байхад ээж нь Английн хүүхдүүд ээжийнхээ тухай сэтгэлээсээ бичсэн, зурсан бүтээлээр гаргасан Миний ээж (Mү Mum) номыг бэлэглэжээ. Ану тэр номондоо их хайртай, дандаа үзэж уншсаар едийг хүрсэн бегеед харин 2004 оны 5 сард уг номоо үзэж сууж байгаад Монгол хүүхдүүдээрээ ижил бүтээл хийлгэх санааг хэлснийг нь гэр бүлээрээ дэмжин улмаар Миний ээж уралдааныг дэлхийн енцег булан бүрт суугаа 3-12 настай Монгол хүүхдүүдийн дунд зарласан юм. Уралдааны зарыг Монгол Телевизийн Цоглог Хүүхдийн Редакци, Шинэ Долгион 107.5 FM болон Едрийн Мэдээ, Енеедер, Зууны мэдээ сонинууд, мен Монгол туургатны Цахим Ертее веб хуудсаар дамжуулан 2004 оны 7 дугаар сарын 12-ны едреес эхлэн 8 дугаар сарын 15-ны едрийг дуустал зарласан. Анугийн хүсэл нь Монгол хүүхдүүд ч бас дэлхийн үе тэнгийнхэнтэйгээ адил эцэг эх, гэр бүлээ хайрладаг санаагаа илэрхийлэх чадвартайг харуулах, ээж, аав, эмээ евеегее хайрласан хайраараа дамжуулан эх орноо хайрлах сэтгэлээ илэрхийлэх боломжийг Монгол найз нартаа олгож, улмаар энэ ажлаа ергежүүлэн эхний 100 байранд орсон найз нарынхаа бүтээлээр ном гаргах явдал байлаа. Ану энэ уралдааны 2 дугаар цувралыг Миний аав, 3 дугаар цувралыг Миний евее эмээ, сүүлийн цувралыг Миний эх орон сэдвээр зохион байгуулна.

Уралдаан ернесен нь

Анугийн зарласан уралдаанд Монгол Улсын 8 аймаг, 3 хотод болон Америкийн Нэгдсэн Улс, Англи Улсад суугаа 300 гаруй хүүхдүүд бүтээлээ ирүүлжээ. Хүүхдүүд бүтээлдээ ээжийнхээ тухай еерсдийн үгээр сэтгэлээ нээн бичиж, зурж эх үрийн нандин холбоо, баяр баясгалан, хенген гунигаа илэрхийлсэн байв. Бүтээлийг Монгол Улсад болон Англид Анугийн шуудангийн хайрцаг, мен Хүүхдийн Номын Ордон, Монгол Телевизийн Хүүхдийн Редакци болон сонины газруудын хаягаар дамжуулан хүлээн авч байлаа. Зарим цэцэрлэгүүд, тухайлбал Хэнтий аймгийн 4 дүгээр цэцэрлэг, Сонгинохайрхан дүүргийн 84 дүгээр цэцэрлэг хамт олноороо зохион байгуулалттай оролцож бүтээлээ ирүүлэв. Бид мен нийгмийн эмзэг давхрагын хүүхдүүдийг уралдаанд хамруулах зорилгоор Монгол Улсын Хүүхэд Асран Хүмүүжүүлэх Тев рүү элчээ илгээн 30 гаруй хүүхдийн бүтээлийг цуглуулсан юм. Энэ байдлаас харахад Монгол хүүхдүүд маань хэдийгээр зуны амралт таарсан ч энэ уралдаанд идэвхтэй оролцож ээжийнхээ тухай сэтгэлээ нээх чин хүсэлтэй нь харагдаж байлаа. Ану ойролцоогоор 70 гаруй найз нараасаа и-мэйлээр болон утсаар хүлээн авсан уралдааны тухай лавлагаанд хариу егсен.

Уралдаанаа дүгнэсэн нь

Ану уралдаанаа 2004 оны 8 дугаар сарын 20-ны едер гэртээ дүгнэв. Тэрээр гэр бүлийнхнээрээ Монголоор бичсэн бүтээл бүрийг уншуулж танилцсан бегеед шенийн 4 цаг хүртэл сууж эхний байрны хүүхүүдийг шалгаруулав. Үүнд, 1 дүгээр байранд Баянгол дүүргийн 93 дугаар сургуулийн 5в ангийн сурагч 11 настай Б. Анхбаяр охин шалгарч, 2 дугаар байранд 12 настай Д.Амарсанаа (УБ хот), 12 настай Ж. Бат-Эрдэнэ (Хэнтий аймаг) нар, 3 дугаар байранд 12 настай А.Гэрэлтуяа (Улаанбаатар хот), 4 настай Э. Энэрэлт (Хэнтий аймаг)нар тус тус шалгарав. Эдгээр хүүхдүүдийн бүтээлийг шалгаруулахдаа Ану еерее бүх бүтээлийг нэг бүрчлэн үзэж танилцсаны дараа хэний ч туслалцаа, санааг авалгүйгээр еерее шалгаруулсан юм. Тэрээр энэ үедээ ч, мен радио, сонинд ярилцлага егч байхдаа ч уралдаан дүгнэхэд их хэцүү байсан, учир нь бүгдээрээ их гоё байсан учраас гэж хэлж байлаа. Энхийн байранд шалгарсан бүтээлийг Ану сонгосон шалтгаанаа тайлбарлахдаа Энэ хүүхэд ээждээ үнэхээр хайртай гэдгээ харуулснаас гадна хэний ч туслалцаагүй зурж, бичжээ гэсэн.

Шагнал гардуулах ёслол ба 100 хүүхдийн бүтээлийн үзэсгэлэн

2004 оны 8 дугаар сарын 26-ны едер 12 цагт тус уралдааны тэргүүн байр эзэлсэн, мен эхний 100 байранд орсон хүүхдүүдэд Дурсамж болон бяцхан бэлэг гардуулах ёслолын ажиллагаа болон 100 хүүхдийн бүтээлийн үзэсгэлэнгийн нээлтийн ажиллагаа Монголын Хүүхдийн Номын Ордонд болов. Уг ажиллагааг Монголын Хүүхдийн Зохиолчдын Холбооны дарга, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, хүүхдийн зохиолч Л. Одончимэд нээж үг хэлэв. Дараа нь Ану эхний байр эзэлсэн Б. Анхбаярт Дурсамж, 50000 тегрег, 2 дугаар байранд орсон Д. Амарсанаад Дурсамж, 40000 тегрег, Ж. Бат-Эрдэнэд Дурсамж 30000 тегрег, 3 дугаар байр эзэлсэн А. Гэрэлтуяа, Э. Энэрэлт нарт Дурсамж, тус бүр 20000 тегрегийн шагнал олгов. Дараа нь тус үйл ажиллагаанд уригдан оролцсон Монголын Хүүхдийн Байгууллагын дарга М. Тогтохням үг хэлж, энэ уралдааныг санаачилсан Г.Ануг Монголын Хүүхдийн Байгууллагын Авъяас менген медалиар шагнасан юм. Тэрээр гадаадад суугаа Монголын хүүхдүүд Ану шиг Монголоо гэсэн сэтгэлтэй, Монголтойгоо холбоотой байгаасай гэж хүсч байгаагаа хэлээд, Ануд цаашид бас үргэлжлүүлэх ажил байгаа тул, мен аян замын ереелийг бодож цалин цагаан менгеер шагналаа гэсэн юм. Дараа нь Ану бүтээл нь үзэсгэлэнд багтсан 100 хүүхэддээ нэг бүрчлэн нэр дуудаж Дурсамж, гарын бэлгээ хүртээв. Мен Ану Монголын Хүүхдийн Номын Санд зориулан англи хэл дээр бичигдсэн 10 ширхэг хүүхдийн ном бэлэглэхээ амлав. Энэхүү ёслолын ажиллагаанд хүүхдийн зохиолч З. Түмэнжаргал, Монголын Хүүхдийн Номын Ордны дарга З. Оюунбилэг зэрэг албаны хүмүүс оролцсоноос гадна, дуучин Ануу ирж хүүхдүүддээ ая дуугаа ергесен. Монгол улсын хэвлэл мэдээлэлийн телеелегчид мен олноороо ирсэн байснаас гадна тэд Анугаас болон уралдаанд тэргүүн байр эзэлсэн хүүхдүүдээс ярилцлага авч байлаа.

Номын нээлт

2004 оны 9 дүгээр сарын 13-ны едер Анугийн цувралууд Миний ээж ном хэвлэлтээс гарч номынхоо нээлтийг Хүүхдийн Номын ордонд хийсэн юм. Уг ажиллагааг Монголын Хүүхдийн Зохиолчдын Холбооны дарга, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, хүүхдийн зохиолч Л. Одончимэд нээж үг хэлэхдээ энэ нь хүүхэд санаачлан хүүхдүүдийн бүтээлээр ном гарган хэвлүүлж байгаагаараа шинэлэг, емне нь гарч байгаагүй үйл явдал тул Монголын хүүхдүүдийн уран зохиолын түүхэнд тэмдэглүүштэй юм. Монголын үр удам хүүхдүүд маань эх орноо гэсэн сэтгэлээр үргэлж эх оронтойгоо холбоотой байгаасай гэв. Уралдааны эхний 100 байранд шалгарсан хүүхдүүд болон тэдний гэр бүлийнхэн еерсдийнх нь бүтээлийг багтаасан номоо Ану найзаараа гарын үсэг зуруулан худалдан авч байлаа. Уг номыг хэвлэх санхүүжилтийг Анугийн гэр бүл гаргасанаас гадна, Монголын Хүүхдийн Телее Байгууллага, үндэсний үйлдвэрлэгч АПУ компаниуд тодорхой хувиар дэмжлэг үзүүллээ. Мен уг номыг хэвлэсэн Соёмбо хэвлэлийн газар тодорхой хэмжээний хенгелелт үзүүлснийг дурьдахгүй енгерч болохгүй. Харин хандив, худалдан авсан орлогын 1 хувийг Хүүхдийн Асран Хүмүүжүүлэх Тевд олгоно.

Ном хэвлэсэн ач холбогдол

Хүүхдийн гарын бүтээл бол үнэтэй дурсгал болон үлддэгийг дэлхийн соёлт хүн терелхтен хүлээн зевшеердег билээ. Харин манай улсад хүүхдийн еерсдийн хийсэн бүтээлээр гаргасан ном тун цеехен байдаг юм байна. Энэ номыг хэвлэсэнээр хүүхдүүдийг дараа дараачийн уралдаанд идэвхтэй оролцох эрмэлзлэлийг терүүлэхээс гадна, эцэг эхээс үр хүүхдээ дэмжин туслахад нелеелж, ингэсэнээрээ тэдний нийгэмтэй болон үе тэнгийнхэнтэйгээ харьцах харилцааг идэвхжүүлэх, еерсдийгээ тэдэнтэй жиших, найзлан нехерлехед дэмжлэг болох нь гарцаагүй. Энэ ном нь мен томчууд хүүхдийн хоорондын ойлголцолд шинэ мэдээлэл нэмэрлэх зорилготой. Түүнчлэн эдгээр бүтээлийг Англид хэвлэн борлуулах бололцоог хайж судлахаас гадна, энэ уралдааны талаар болон Ану Монгол орондоо аялсан тухай 30 минутын баримтат нэвтрүүлэг хийж Английн телевизээр гаргахаар телевлен ажиллаж байна.

/Ж. Гэрэлчимэг, Лондон/

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Хүүхдүүдийн бүтээлээр ном гаргажээ

Миний ээж уралдааны дүн гарч, эхний 100 байранд орсон хүүхдүүдийн бүтээлийг багтаасан ном хэвлэгдлээ.
Тэгвэл Ану охин саяхан эх орондоо амраад ирэхдээ уралдаанаа дүгнэн, шалгарсан хүүхдүүдээ шагнал олгож, эхний байранд орсон 100 хүүхдийн бүтээлээр Монголын Хүүхдийн Номын Ордонд үзэсгэлэн гаргаж, улмаар дээрх 100 бүтээлийг багтаасан Миний ээж ном эмхтгэн хэвлүүлээд ирлээ. Энэ үйл ажиллагааг санаачлан зохион байгуулсныг нь үнэлж Монголын Хүүхдийн Телее Байгууллагаас Г. Ануг Авъяас менген медалиар шагналаа. Г. Ану охин Англи улсын Лондон хотод 3 настайгаасаа амьдарч байгаа бегеед одоо Вестминистр дүүргийн Аll Souls еренхий эрдмийн сургуульд суралцахын зэрэгцээ дервен настайгаасаа эхлэн Хатан Хааны Хегжмийн Академийн (Roүal Academү of Music) хийлийн дугуйлан, Сильвия Янг Театр сургуулийн (Sүlүia Үoung Theatre School) поп бүжиг, драмын ангид амжилттай суралцдаг. Тэрээр ээж аав, эмээ евее, мен Монгол орондоо их хайртай. Моцартын бүтээлийг болон Хэнтийн Ендер Ууланд симфонийг сонсох тун дуртай.

Тесел терсен түүх

Ану охиныг 3 настай байхад ээж нь Английн хүүхдүүд ээжийнхээ тухай сэтгэлээсээ бичсэн, зурсан бүтээлээр гаргасан Миний ээж (Mү Mum) номыг бэлэглэжээ. Ану тэр номондоо их хайртай, дандаа үзэж уншсаар едийг хүрсэн бегеед харин 2004 оны 5 сард уг номоо үзэж сууж байгаад Монгол хүүхдүүдээрээ ижил бүтээл хийлгэх санааг хэлснийг нь гэр бүлээрээ дэмжин улмаар Миний ээж уралдааныг дэлхийн енцег булан бүрт суугаа 3-12 настай Монгол хүүхдүүдийн дунд зарласан юм. Уралдааны зарыг Монгол Телевизийн Цоглог Хүүхдийн Редакци, Шинэ Долгион 107.5 FM болон Едрийн Мэдээ, Енеедер, Зууны мэдээ сонинууд, мен Монгол туургатны Цахим Ертее веб хуудсаар дамжуулан 2004 оны 7 дугаар сарын 12-ны едреес эхлэн 8 дугаар сарын 15-ны едрийг дуустал зарласан. Анугийн хүсэл нь Монгол хүүхдүүд ч бас дэлхийн үе тэнгийнхэнтэйгээ адил эцэг эх, гэр бүлээ хайрладаг санаагаа илэрхийлэх чадвартайг харуулах, ээж, аав, эмээ евеегее хайрласан хайраараа дамжуулан эх орноо хайрлах сэтгэлээ илэрхийлэх боломжийг Монгол найз нартаа олгож, улмаар энэ ажлаа ергежүүлэн эхний 100 байранд орсон найз нарынхаа бүтээлээр ном гаргах явдал байлаа. Ану энэ уралдааны 2 дугаар цувралыг Миний аав, 3 дугаар цувралыг Миний евее эмээ, сүүлийн цувралыг Миний эх орон сэдвээр зохион байгуулна.

Уралдаан ернесен нь

Анугийн зарласан уралдаанд Монгол Улсын 8 аймаг, 3 хотод болон Америкийн Нэгдсэн Улс, Англи Улсад суугаа 300 гаруй хүүхдүүд бүтээлээ ирүүлжээ. Хүүхдүүд бүтээлдээ ээжийнхээ тухай еерсдийн үгээр сэтгэлээ нээн бичиж, зурж эх үрийн нандин холбоо, баяр баясгалан, хенген гунигаа илэрхийлсэн байв. Бүтээлийг Монгол Улсад болон Англид Анугийн шуудангийн хайрцаг, мен Хүүхдийн Номын Ордон, Монгол Телевизийн Хүүхдийн Редакци болон сонины газруудын хаягаар дамжуулан хүлээн авч байлаа. Зарим цэцэрлэгүүд, тухайлбал Хэнтий аймгийн 4 дүгээр цэцэрлэг, Сонгинохайрхан дүүргийн 84 дүгээр цэцэрлэг хамт олноороо зохион байгуулалттай оролцож бүтээлээ ирүүлэв. Бид мен нийгмийн эмзэг давхрагын хүүхдүүдийг уралдаанд хамруулах зорилгоор Монгол Улсын Хүүхэд Асран Хүмүүжүүлэх Тев рүү элчээ илгээн 30 гаруй хүүхдийн бүтээлийг цуглуулсан юм. Энэ байдлаас харахад Монгол хүүхдүүд маань хэдийгээр зуны амралт таарсан ч энэ уралдаанд идэвхтэй оролцож ээжийнхээ тухай сэтгэлээ нээх чин хүсэлтэй нь харагдаж байлаа. Ану ойролцоогоор 70 гаруй найз нараасаа и-мэйлээр болон утсаар хүлээн авсан уралдааны тухай лавлагаанд хариу егсен.

Уралдаанаа дүгнэсэн нь

Ану уралдаанаа 2004 оны 8 дугаар сарын 20-ны едер гэртээ дүгнэв. Тэрээр гэр бүлийнхнээрээ Монголоор бичсэн бүтээл бүрийг уншуулж танилцсан бегеед шенийн 4 цаг хүртэл сууж эхний байрны хүүхүүдийг шалгаруулав. Үүнд, 1 дүгээр байранд Баянгол дүүргийн 93 дугаар сургуулийн 5в ангийн сурагч 11 настай Б. Анхбаяр охин шалгарч, 2 дугаар байранд 12 настай Д.Амарсанаа (УБ хот), 12 настай Ж. Бат-Эрдэнэ (Хэнтий аймаг) нар, 3 дугаар байранд 12 настай А.Гэрэлтуяа (Улаанбаатар хот), 4 настай Э. Энэрэлт (Хэнтий аймаг)нар тус тус шалгарав. Эдгээр хүүхдүүдийн бүтээлийг шалгаруулахдаа Ану еерее бүх бүтээлийг нэг бүрчлэн үзэж танилцсаны дараа хэний ч туслалцаа, санааг авалгүйгээр еерее шалгаруулсан юм. Тэрээр энэ үедээ ч, мен радио, сонинд ярилцлага егч байхдаа ч уралдаан дүгнэхэд их хэцүү байсан, учир нь бүгдээрээ их гоё байсан учраас гэж хэлж байлаа. Энхийн байранд шалгарсан бүтээлийг Ану сонгосон шалтгаанаа тайлбарлахдаа Энэ хүүхэд ээждээ үнэхээр хайртай гэдгээ харуулснаас гадна хэний ч туслалцаагүй зурж, бичжээ гэсэн.

Шагнал гардуулах ёслол ба 100 хүүхдийн бүтээлийн үзэсгэлэн

2004 оны 8 дугаар сарын 26-ны едер 12 цагт тус уралдааны тэргүүн байр эзэлсэн, мен эхний 100 байранд орсон хүүхдүүдэд Дурсамж болон бяцхан бэлэг гардуулах ёслолын ажиллагаа болон 100 хүүхдийн бүтээлийн үзэсгэлэнгийн нээлтийн ажиллагаа Монголын Хүүхдийн Номын Ордонд болов. Уг ажиллагааг Монголын Хүүхдийн Зохиолчдын Холбооны дарга, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, хүүхдийн зохиолч Л. Одончимэд нээж үг хэлэв. Дараа нь Ану эхний байр эзэлсэн Б. Анхбаярт Дурсамж, 50000 тегрег, 2 дугаар байранд орсон Д. Амарсанаад Дурсамж, 40000 тегрег, Ж. Бат-Эрдэнэд Дурсамж 30000 тегрег, 3 дугаар байр эзэлсэн А. Гэрэлтуяа, Э. Энэрэлт нарт Дурсамж, тус бүр 20000 тегрегийн шагнал олгов. Дараа нь тус үйл ажиллагаанд уригдан оролцсон Монголын Хүүхдийн Байгууллагын дарга М. Тогтохням үг хэлж, энэ уралдааныг санаачилсан Г.Ануг Монголын Хүүхдийн Байгууллагын Авъяас менген медалиар шагнасан юм. Тэрээр гадаадад суугаа Монголын хүүхдүүд Ану шиг Монголоо гэсэн сэтгэлтэй, Монголтойгоо холбоотой байгаасай гэж хүсч байгаагаа хэлээд, Ануд цаашид бас үргэлжлүүлэх ажил байгаа тул, мен аян замын ереелийг бодож цалин цагаан менгеер шагналаа гэсэн юм. Дараа нь Ану бүтээл нь үзэсгэлэнд багтсан 100 хүүхэддээ нэг бүрчлэн нэр дуудаж Дурсамж, гарын бэлгээ хүртээв. Мен Ану Монголын Хүүхдийн Номын Санд зориулан англи хэл дээр бичигдсэн 10 ширхэг хүүхдийн ном бэлэглэхээ амлав. Энэхүү ёслолын ажиллагаанд хүүхдийн зохиолч З. Түмэнжаргал, Монголын Хүүхдийн Номын Ордны дарга З. Оюунбилэг зэрэг албаны хүмүүс оролцсоноос гадна, дуучин Ануу ирж хүүхдүүддээ ая дуугаа ергесен. Монгол улсын хэвлэл мэдээлэлийн телеелегчид мен олноороо ирсэн байснаас гадна тэд Анугаас болон уралдаанд тэргүүн байр эзэлсэн хүүхдүүдээс ярилцлага авч байлаа.

Номын нээлт

2004 оны 9 дүгээр сарын 13-ны едер Анугийн цувралууд Миний ээж ном хэвлэлтээс гарч номынхоо нээлтийг Хүүхдийн Номын ордонд хийсэн юм. Уг ажиллагааг Монголын Хүүхдийн Зохиолчдын Холбооны дарга, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, хүүхдийн зохиолч Л. Одончимэд нээж үг хэлэхдээ энэ нь хүүхэд санаачлан хүүхдүүдийн бүтээлээр ном гарган хэвлүүлж байгаагаараа шинэлэг, емне нь гарч байгаагүй үйл явдал тул Монголын хүүхдүүдийн уран зохиолын түүхэнд тэмдэглүүштэй юм. Монголын үр удам хүүхдүүд маань эх орноо гэсэн сэтгэлээр үргэлж эх оронтойгоо холбоотой байгаасай гэв. Уралдааны эхний 100 байранд шалгарсан хүүхдүүд болон тэдний гэр бүлийнхэн еерсдийнх нь бүтээлийг багтаасан номоо Ану найзаараа гарын үсэг зуруулан худалдан авч байлаа. Уг номыг хэвлэх санхүүжилтийг Анугийн гэр бүл гаргасанаас гадна, Монголын Хүүхдийн Телее Байгууллага, үндэсний үйлдвэрлэгч АПУ компаниуд тодорхой хувиар дэмжлэг үзүүллээ. Мен уг номыг хэвлэсэн Соёмбо хэвлэлийн газар тодорхой хэмжээний хенгелелт үзүүлснийг дурьдахгүй енгерч болохгүй. Харин хандив, худалдан авсан орлогын 1 хувийг Хүүхдийн Асран Хүмүүжүүлэх Тевд олгоно.

Ном хэвлэсэн ач холбогдол

Хүүхдийн гарын бүтээл бол үнэтэй дурсгал болон үлддэгийг дэлхийн соёлт хүн терелхтен хүлээн зевшеердег билээ. Харин манай улсад хүүхдийн еерсдийн хийсэн бүтээлээр гаргасан ном тун цеехен байдаг юм байна. Энэ номыг хэвлэсэнээр хүүхдүүдийг дараа дараачийн уралдаанд идэвхтэй оролцох эрмэлзлэлийг терүүлэхээс гадна, эцэг эхээс үр хүүхдээ дэмжин туслахад нелеелж, ингэсэнээрээ тэдний нийгэмтэй болон үе тэнгийнхэнтэйгээ харьцах харилцааг идэвхжүүлэх, еерсдийгээ тэдэнтэй жиших, найзлан нехерлехед дэмжлэг болох нь гарцаагүй. Энэ ном нь мен томчууд хүүхдийн хоорондын ойлголцолд шинэ мэдээлэл нэмэрлэх зорилготой. Түүнчлэн эдгээр бүтээлийг Англид хэвлэн борлуулах бололцоог хайж судлахаас гадна, энэ уралдааны талаар болон Ану Монгол орондоо аялсан тухай 30 минутын баримтат нэвтрүүлэг хийж Английн телевизээр гаргахаар телевлен ажиллаж байна.

/Ж. Гэрэлчимэг, Лондон/

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button