С.Зоригийн хэрэгт Д.Энхбат холбогдолгүй болжээ

Тэрбээр өмгөөлөгч хийж яөаад өөрөө ийнхүү эрүүгийн хэрэгт татагджээ. Өмгөөлөгч хэрэгтэн болох энэ үйл явц 2003 оноос эхтэй. Тухайн үед тагнуулын байгууллага Д.Энхбатыг Франц улсаас хулгаилж авчирсан билээ. Хэрэгт холбогдон баригдаж ирсэн тэрбээр Л.Санжаасүрэнг өмгөөлөгчөөр авчээ.
Өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн Тагнуулын байгууллага Д.Энхбатыг Францаас хулгайлахдаа хууль зүйн дагуу явуулаагүй гэж үзсэн байна. Үзээд зогсохгүй баримтжуулж авсан аж. Францаас Д.Энхбатыг хулгаилж авахдаа манайд мөрдөгдөж байгаа хэд хэдэн хууль болон олон улсын гэрээ хэлцлийг зөрчсөн гэдэг нь доорх зүйлээр баталгааждаг ажээ. Нутаг дээрээсээ хүн хулгайд алдсан Франц улсын Засгийн газар туе улсад ажиллаж байсан манай нэг дипломатчийг гаргав. Францын Засгийн газар аль нэгэн дипломатчийг нутаг дэвегэрээсээ гаргахыг мэдэгдэхэд манай Гадаад хэргийн яам Гэрэлмаа хэ-мээх эмэгтэйг сонгож гаргаж байсан байна. Нөгөө талаар Герман улс хууль бусаар хил нэвтэреэн хэмээн манай улсад удаа дараа шахалт дарамт үзүүлж байсан аж. Гэхдээ энэ бухэн албаны хү-рээнд яригдаж шийдэгдэж байсан байх юм. Тухайлбал, Францад ажиллаж байсан дипломатч Гэрэлмааг гаргах тухай асуудлыг хоёр улсын холбогдох албаных нь ямар нэг мэдээллийн хэрэгслээр цацахгүй гэж тохиролцож байсан байх юм. Мөн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж УИХ-ын чуулган дээр Тагнуулын байгууллага хууль бус үйлдэл хийсэн байна. Бид зохих хүмүүст арга хэмжээ авсан. Тухайлбал, гадаад тагнуулын албаны даргыг өөрчилсөн гэж хэлж байжээ. Эдгээр нь дээрх үйлдэл хууль бус болсон гэдгийг батлах хамгийн ойрхны жишээ баримт. Хууль бус үйлдэлд өртсөн хүнийг өмгөөлснийх нь төлөө яагаад өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн өнөөдөр шүүгдэх болов. Өмгөөлөгч Санжаасүрэнгийн хувьд Д.Энхбатыг баривчилж ирсэн шалтгааныг хууль зүйн дагуу хийгээгүй гэдгийг шалгуулахаа удаа дараа зохих байгууллагуудад нь хүсэлт тавьж байсан байна. Энэ бол өмгөөлөгчийн үүрэг. Өмгөөлөгчийнхөө хувьд Д.Энхбатын ярьсныг өргөдлийн хэлбэрт оруулж дээд байгууллагуудад оруулж байжээ. Гэвч ямар нэгэн тоймтой хариу ирээгүй учир Д.Энхбатын талаар бичлэг хийж олон нийтэд хүргэсэн байна. Үүнийг нь Тагнуулын байгууллага ул-сын нууц задалсан гэж үзжээ.
Өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн миний энэ үйлдэлд ямар нэг эрүүгийн хэргийн бүрэл-дэхүүн байхгүй. Д.Энхбатын бурууг би өмгөөлөөд байгаа юм биш. Тэр хүний асуудлыг шийдэхдээ хууль зуйн дагуу шийдээч ээ гэдэг шаардлага тавьж байсан юм. Түүнийхээ төлөө өнөөдөр өөрөө шүүгдэх болоод байна гэж ярив.
Д.Энхбатыг Тагнуулын байгууллага Парисын гудамжнаас хулгаилж авчрах-даа хууль зүйн дагуу байту-гай хүний ёсноос гадуур харьцсан байдаг юм билээ.
Москвагаас Улаанбаатар хот хүртэл онгоц нисэхэд энэ хүн морь хараагүй. Буянт-Ухаагийн нисэх буудалд хү-лээтэй ирсэн гэдгийг гэрчпэх хүн байдаг. Эдгээр нь Д.Энх-батад манай тагнуулын бай-гууллагынхнаас үзүүлсэн халамж юм.
Ер нь түүнийг Францаас хулгаилж ирсэн гол зорилго нь УИХ-ын гишүүн, Дэд бүтцийн хөгжлийн сайд С.Зориг агсны хэрэгт холбох улмаар хэн нэгний захиалгаар Д.Энхбат түүний аминд хүреэн гэдэг мэдүүлэгт гарын үсэг зуруулахад оршиж байсан гэж зарим хуульчид үздэг юм билээ. МАХН 2000 онд засгийн эрхэнд дахин гарч ирэхдээ С.Зоригийн хэргийг илрүүлнэ гэж ард түмнийг ханаруулсан. Энэ ханаралтаар тэд үнэмлэхүй ялалт байгуулсан юм. Тиим учир тухайн үед эрх баригчдад ямар ч үнээр хамаагүй С.Зоригийн хэргийг илрүүлэх алхам хийх хэрэгтэй байв.
Эрх баригчдын С.Зоригийн хэргийг илрүүлэх гэсэн зорилго нь зөв сайн санаачилга. Гэвч хэрэгжүүлэх гэж зүтгэсэн арга нь туйлын буруу байжээ. Хэрэв Д.Энхбат таг-нуулынхны тулгалтаар С.Зоригийг хэн нэгний даалгавраар егүүтгэсэн гэж хэлж мэдүүлж гарын усэг зурсан бол тухайн үед Засгийн газраас амлаад байсан 500 сая төгрөгийн эзэн болох боломж-той байсан. Магадгүй хэрэг хүлээлгэснийхээ эцэст эрх баригчид энэ мөнгөө унжих ч байсан байж болно. Ямар ч байсан Д.Энхбат тагнуулынхны зааврын дагуу ажилла-сангүй. Өмгөөлөгч авч эрхээ хамгаалуулжээ. Тэр нь Л.Санжаасүрэн гуай юм. Тухайн үөийн тагнуулын бай-гууллагын Д.Энхбатыг хулгайлсан үйлдлийг цэвэр жү-жиг байсан гэж хэлж болно. Энэжүжгийг найруулагсад гол дүрд тоглох Д.Энхбаттай нэгд-мэл ойлголтод хурч чадаагүй. Хүний газраас баригдаж өөрийн ухаангүй шахам хул-гайлагдаж ирсэн тэрбээр хэзээ ирсэн, хаана байсан тухайгаа бараг мэддэггүй юм гэдэг. Харин өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн тухайн уйл явдлын мөрөөр үйлчлүүлэгчийнхээ хүсэлтийн дагуу орж хэзээ, хаана юу болсон нарийн ширийнийг олж тоггоон баримт-жуулсан юм билээ. Үүний үр дүнд тэр хүн өнөөдрийг хүртэл амьд сэрүүн байна. Тагнуул, цагдаагийнхан Д.Энхбатыг хулгайлсан анхны зорилгодоо хүрч С.Зоригийн амь насанд хүрсэн гэдгийг хүлээлгэж чадаагүй учир эдүгээ түүнийг С.Зоригийн хэрэгт холбогдолгүй хэмээн тогтоосон байна. Харин одоо түүнд Л.Санжаасүрэнгийн нэгэн адил улсын нууцыг задапсан гэдэг хэрэг хүлээлгэж байгаа юм байна. Д.Энхбат урьд өмнө шорон оронд орж байсан хүн байж болно. Харин түүнд хууль зүйн дагуу хүнлэг ёсоор хандах нь ардчилсан төрийн үурэг баймаар. Гэтэл энэ төр түүнд хүйтэн хандаж байгаа нь хүний эр-хийг зөрчсөн хамгийн бүдүүлэг үйлдэл. Ер нь хууль хя-налтын байгууллагынханд хүний үнэн зөвийг олохоосоо илүү хүч хэрэглэн зохион байгуулалттай хэрэг хүлээлгэдэг гэдгийг нотлох хамгийн ойрхны баримт юм. Төрийн нууц, нууц учир хүн бүхэн мэдэхгүй. Харин дээрх үйлдэл бол олны нүдэн дээр болсон. Тиим учир мэдэхгүй хүн бараг байхгүй. Гэтэл олны нүдэн дээр болсон, энэ үйлдлийг төрийн нууц гэж тагнуулынхан үзэж тэнд хол-богдсон Д.Энхбат түүний өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн нарыг улсын нууц задруулсан хэрэгт холбож шүүх гэж байна. Ил тод, олны нүдэн дээр болсон үйлдэл нууц байдаг юм бол далд байгаа тэдгээр төрийн нууц гэгчийг нь ил гаргавал яасан юм бэ. Тэгвэл хүн улсын нууц задруулсан гэдэг шалтгаанаар эрүүд татагдаж, шүүгдэж, ял эдэлж шоронд суухгүй шүү дээ.
(өдрийн сонин 2004.10.28 266)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

С.Зоригийн хэрэгт Д.Энхбат холбогдолгүй болжээ

Тэрбээр өмгөөлөгч хийж яөаад өөрөө ийнхүү эрүүгийн хэрэгт татагджээ. Өмгөөлөгч хэрэгтэн болох энэ үйл явц 2003 оноос эхтэй. Тухайн үед тагнуулын байгууллага Д.Энхбатыг Франц улсаас хулгаилж авчирсан билээ. Хэрэгт холбогдон баригдаж ирсэн тэрбээр Л.Санжаасүрэнг өмгөөлөгчөөр авчээ.
Өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн Тагнуулын байгууллага Д.Энхбатыг Францаас хулгайлахдаа хууль зүйн дагуу явуулаагүй гэж үзсэн байна. Үзээд зогсохгүй баримтжуулж авсан аж. Францаас Д.Энхбатыг хулгаилж авахдаа манайд мөрдөгдөж байгаа хэд хэдэн хууль болон олон улсын гэрээ хэлцлийг зөрчсөн гэдэг нь доорх зүйлээр баталгааждаг ажээ. Нутаг дээрээсээ хүн хулгайд алдсан Франц улсын Засгийн газар туе улсад ажиллаж байсан манай нэг дипломатчийг гаргав. Францын Засгийн газар аль нэгэн дипломатчийг нутаг дэвегэрээсээ гаргахыг мэдэгдэхэд манай Гадаад хэргийн яам Гэрэлмаа хэ-мээх эмэгтэйг сонгож гаргаж байсан байна. Нөгөө талаар Герман улс хууль бусаар хил нэвтэреэн хэмээн манай улсад удаа дараа шахалт дарамт үзүүлж байсан аж. Гэхдээ энэ бухэн албаны хү-рээнд яригдаж шийдэгдэж байсан байх юм. Тухайлбал, Францад ажиллаж байсан дипломатч Гэрэлмааг гаргах тухай асуудлыг хоёр улсын холбогдох албаных нь ямар нэг мэдээллийн хэрэгслээр цацахгүй гэж тохиролцож байсан байх юм. Мөн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж УИХ-ын чуулган дээр Тагнуулын байгууллага хууль бус үйлдэл хийсэн байна. Бид зохих хүмүүст арга хэмжээ авсан. Тухайлбал, гадаад тагнуулын албаны даргыг өөрчилсөн гэж хэлж байжээ. Эдгээр нь дээрх үйлдэл хууль бус болсон гэдгийг батлах хамгийн ойрхны жишээ баримт. Хууль бус үйлдэлд өртсөн хүнийг өмгөөлснийх нь төлөө яагаад өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн өнөөдөр шүүгдэх болов. Өмгөөлөгч Санжаасүрэнгийн хувьд Д.Энхбатыг баривчилж ирсэн шалтгааныг хууль зүйн дагуу хийгээгүй гэдгийг шалгуулахаа удаа дараа зохих байгууллагуудад нь хүсэлт тавьж байсан байна. Энэ бол өмгөөлөгчийн үүрэг. Өмгөөлөгчийнхөө хувьд Д.Энхбатын ярьсныг өргөдлийн хэлбэрт оруулж дээд байгууллагуудад оруулж байжээ. Гэвч ямар нэгэн тоймтой хариу ирээгүй учир Д.Энхбатын талаар бичлэг хийж олон нийтэд хүргэсэн байна. Үүнийг нь Тагнуулын байгууллага ул-сын нууц задалсан гэж үзжээ.
Өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн миний энэ үйлдэлд ямар нэг эрүүгийн хэргийн бүрэл-дэхүүн байхгүй. Д.Энхбатын бурууг би өмгөөлөөд байгаа юм биш. Тэр хүний асуудлыг шийдэхдээ хууль зуйн дагуу шийдээч ээ гэдэг шаардлага тавьж байсан юм. Түүнийхээ төлөө өнөөдөр өөрөө шүүгдэх болоод байна гэж ярив.
Д.Энхбатыг Тагнуулын байгууллага Парисын гудамжнаас хулгаилж авчрах-даа хууль зүйн дагуу байту-гай хүний ёсноос гадуур харьцсан байдаг юм билээ.
Москвагаас Улаанбаатар хот хүртэл онгоц нисэхэд энэ хүн морь хараагүй. Буянт-Ухаагийн нисэх буудалд хү-лээтэй ирсэн гэдгийг гэрчпэх хүн байдаг. Эдгээр нь Д.Энх-батад манай тагнуулын бай-гууллагынхнаас үзүүлсэн халамж юм.
Ер нь түүнийг Францаас хулгаилж ирсэн гол зорилго нь УИХ-ын гишүүн, Дэд бүтцийн хөгжлийн сайд С.Зориг агсны хэрэгт холбох улмаар хэн нэгний захиалгаар Д.Энхбат түүний аминд хүреэн гэдэг мэдүүлэгт гарын үсэг зуруулахад оршиж байсан гэж зарим хуульчид үздэг юм билээ. МАХН 2000 онд засгийн эрхэнд дахин гарч ирэхдээ С.Зоригийн хэргийг илрүүлнэ гэж ард түмнийг ханаруулсан. Энэ ханаралтаар тэд үнэмлэхүй ялалт байгуулсан юм. Тиим учир тухайн үед эрх баригчдад ямар ч үнээр хамаагүй С.Зоригийн хэргийг илрүүлэх алхам хийх хэрэгтэй байв.
Эрх баригчдын С.Зоригийн хэргийг илрүүлэх гэсэн зорилго нь зөв сайн санаачилга. Гэвч хэрэгжүүлэх гэж зүтгэсэн арга нь туйлын буруу байжээ. Хэрэв Д.Энхбат таг-нуулынхны тулгалтаар С.Зоригийг хэн нэгний даалгавраар егүүтгэсэн гэж хэлж мэдүүлж гарын усэг зурсан бол тухайн үед Засгийн газраас амлаад байсан 500 сая төгрөгийн эзэн болох боломж-той байсан. Магадгүй хэрэг хүлээлгэснийхээ эцэст эрх баригчид энэ мөнгөө унжих ч байсан байж болно. Ямар ч байсан Д.Энхбат тагнуулынхны зааврын дагуу ажилла-сангүй. Өмгөөлөгч авч эрхээ хамгаалуулжээ. Тэр нь Л.Санжаасүрэн гуай юм. Тухайн үөийн тагнуулын бай-гууллагын Д.Энхбатыг хулгайлсан үйлдлийг цэвэр жү-жиг байсан гэж хэлж болно. Энэжүжгийг найруулагсад гол дүрд тоглох Д.Энхбаттай нэгд-мэл ойлголтод хурч чадаагүй. Хүний газраас баригдаж өөрийн ухаангүй шахам хул-гайлагдаж ирсэн тэрбээр хэзээ ирсэн, хаана байсан тухайгаа бараг мэддэггүй юм гэдэг. Харин өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн тухайн уйл явдлын мөрөөр үйлчлүүлэгчийнхээ хүсэлтийн дагуу орж хэзээ, хаана юу болсон нарийн ширийнийг олж тоггоон баримт-жуулсан юм билээ. Үүний үр дүнд тэр хүн өнөөдрийг хүртэл амьд сэрүүн байна. Тагнуул, цагдаагийнхан Д.Энхбатыг хулгайлсан анхны зорилгодоо хүрч С.Зоригийн амь насанд хүрсэн гэдгийг хүлээлгэж чадаагүй учир эдүгээ түүнийг С.Зоригийн хэрэгт холбогдолгүй хэмээн тогтоосон байна. Харин одоо түүнд Л.Санжаасүрэнгийн нэгэн адил улсын нууцыг задапсан гэдэг хэрэг хүлээлгэж байгаа юм байна. Д.Энхбат урьд өмнө шорон оронд орж байсан хүн байж болно. Харин түүнд хууль зүйн дагуу хүнлэг ёсоор хандах нь ардчилсан төрийн үурэг баймаар. Гэтэл энэ төр түүнд хүйтэн хандаж байгаа нь хүний эр-хийг зөрчсөн хамгийн бүдүүлэг үйлдэл. Ер нь хууль хя-налтын байгууллагынханд хүний үнэн зөвийг олохоосоо илүү хүч хэрэглэн зохион байгуулалттай хэрэг хүлээлгэдэг гэдгийг нотлох хамгийн ойрхны баримт юм. Төрийн нууц, нууц учир хүн бүхэн мэдэхгүй. Харин дээрх үйлдэл бол олны нүдэн дээр болсон. Тиим учир мэдэхгүй хүн бараг байхгүй. Гэтэл олны нүдэн дээр болсон, энэ үйлдлийг төрийн нууц гэж тагнуулынхан үзэж тэнд хол-богдсон Д.Энхбат түүний өмгөөлөгч Л.Санжаасүрэн нарыг улсын нууц задруулсан хэрэгт холбож шүүх гэж байна. Ил тод, олны нүдэн дээр болсон үйлдэл нууц байдаг юм бол далд байгаа тэдгээр төрийн нууц гэгчийг нь ил гаргавал яасан юм бэ. Тэгвэл хүн улсын нууц задруулсан гэдэг шалтгаанаар эрүүд татагдаж, шүүгдэж, ял эдэлж шоронд суухгүй шүү дээ.
(өдрийн сонин 2004.10.28 266)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button