Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Торхтой үхлийг албан тушаалтнууд бэлтгээд байгаа юи биш үү

Өөрөө өөртөө терроризм бэлддэг улс орон Монголоос өөр үгүй биз. Хэдхэн алхаад л шатахуун түгээс станц (ШТС). Үйлчилгээ хэрэглэгчдэд ойр дөт болж байна гэдгийг үүгээр илэрхийлж хараахан болохгүй нь. Өнөөгийн эгэл амьдралын өгсч, уруудах нь шатахууны үнийн хэлбэлзлээс нэн хамааралтай. Хэрэглэгч хаан биш боол болохын үлгэр эндээс цэцэглэж байна. Монголд шатахууны бизнес хамгийн ашигтай, улам хүчээ авах төлөвтэйг хэн ч цээжний зоргоор хэлэх цаг болов.
Үүнээс урган гарсан олон үзүүлэлтийн нэг нь монголчууд бид дарьтай торх дэрлэсэн амьд үхдэл болон хувирсан явдал болой. Үүнийг дээр, доргүй анхаарч байгаа юу гэвэл анхаарч л байна. ХЗДХЯ, ҮХЯ, УМХГ хамтран газрын тосны бүтээгдэхүү-ний худалдаа эрхэлж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн шатахууны агуулах, ШТС-уудад төвшин тогтоох улсын үзлэгийг өнгөрсөн онд явуулсан юм. Уг үзлэгээр илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгуулахаар УМХГ-аас холбогдох газруудад үүрэг өгсөн хэдий ч хааны зарлиг хатавчинд гээгдэхийн үлгэр болоотхов. Уг нь шалгалтын зорилго газрын тос, түүний бүтээгдэхүүний хадгалалт, боловсруулалт, борлуулалтын зориулалттай байгууламжуудад Монгол Улсын Барилгын тухай, Байгаль орчиңд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай, Ариун цэврийн тухай гэхчилэн хуулийн хэрэгжилтийн байдал ямар байгааг тогтоох. арга хэмжээ тодорхойлох, зөрчлийг илрүүлэхэд оршиж байж.
Ерөөс 2000 оноос хойш хийсэн улсын үзлэг, тооллого, шалгалтуудаар Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар хийх хяналт шал-галтын ажлыг байнга орхиж ирсэн байх юм. Энэ бүхний цаана далд бизнес уурлэж буйг, тэнэг хүн ч хэлээд өгөх авилга, хээл хахууль, ашиг орлогын шунахайрлаас үүдэлтэй гинжин хэлхээ баттайяа цагариглах болсныг цаг уе бидэнд хэлж байна. УМХГ-аас хийх шалгалтын удирдамж, үзүүлэлтүүдийг нийслэл, 21 аймгийн МХГ-т хүргүүлж. Удирамжид заасны дагуу Булган, Дорноговь, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дархан-Уул, Орхон зэрэг зургаан аймгийн МХГ-аас шалгалтын ажлын талаархи эхний хагас жилийн мэдээг УМХГ-т ирүүлсэн байна. Хөдөө, орон нутгаас ирүүлсэн эхний хагас жилийн шалгалтын явцын талаархи мэдээгээр бол үзлэгт 124 ШТС, найман агуулах хамрагдсан байна. Дорноговь, Хэнтий аймагт байдал арай гайгүй бол Дархан-Уул, Булганд огт шаардлага хангаагуй байх жишээтэй. Тэгвэл, нийслэлд явц байдал ямар байгааг тоймлон авч үзье.
Хөл, толгойгоо алдсан эх захгүй үйл явдал та бидний амьдралд аюулын чимээгүй заналхийллийг тулгах болж. Овсгоотой нэгний хөлжих зальжин үйлдлийг эс тооцоод тэр шүү дээ. УМХГ-аас дээр дурдсан шалгалтыг хийх удирдамжийг нийслэлийн МХГ-т он дараалан өгдөг хэдий ч барилга, байгууламж, газар олтолттои хоябоотойг нь хөндөөгүй ирсэн байх юм. Энэ нь нийслэлийн МХГ-ын ажлын салан задгайнх уу, нийслэлийн удирдлагатай эвсэн хуйвалдсаных уу, даган баясч, далдагнан бөхөлздөгийнх уу гэдгийг ялгаж, салгах цаг ирснийг хэлж буй хэрэг. Ямартай ч үүний цаана мөнгөний проблем байгаа нь тодорхой. Дээрээс өгсөн үүрэг, даалгаврыг нийслэлийн МХГ биелүүлсэн гэх боловч Алтжин, Магнай трейд, Ойн бирж компанид Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай хуулийн хэрэгжилтийн байдалд хийх хяналт, шалгалтыг ор тас орхижээ. УМХГ-ын шалгалтын үзүүлэлтүүдийг хэрэгсэлгүйгээр нийслэлийнхэн өөрийн дураараа удирдамж боловсруулан шалгалт хийгээд байдаг нь ямар учиртай юм бол.
Иймээс УМХГ-аас уг байдлыг таслан зогсоох зорилгсор дахин шалгалт хийсэн аж. Одоо үйл ажиллагаа явуулж буй 21 агуулах, 11 ШТС-ыг шалгахад байвап зохих бүх стандартын заалтыг ноцтой зөрчсөн байв. Тухайлбал, олон улсын чанартай төмөр замаас 25 метрийн зайд (нормоор 40 метр) Монгаз-ойл, нийтийн хэрэглээний салаа төмөр зам дээр (салаа төмөр замаас 30 метр) Глобаль лайн, Монгаз-ойл компани өндөр хучдэлийн шугамын хажууд ашиглалтын бүх аюулгүй ажиллагааны наад захын шаардлага хангаагүй нефтийн агуулах барьж, хүн ам хүрээлэн буй орчин, зам тээвэр, эрчим хүчний байгууламжид ноцтой хохирол учруулахаар тамын нүх үхсан байх юм. Шалгалтад хамрагдсан 11 ШТС аюулгуйн зай хэмжээ, барилга байгууламжийг зураг төсөлйгээр барихыг хориглрх барьж дуусаагүй буюу дууссан боловч ашиглалтад оруулаагүй байгууламж ашиглахыг хориглох заалтыг шууд зөрчжээ. Хуулийг тэд улан дороо гишгээд байна уу, эсвэл албан тушаалтнууд аюултай бусийг албаар бүрдүүлээд байна уу. Тэр битгий хэл, БЗД-ийн 18 дугаар хорооны нутаг Халдвартын эмнэлгийн баруун хойд талд байрлах Минол компанийн ШТС нь удаа дараагиин шаардлагыг үл ойшоон баримт бичгээ огт шалгуулдагтүй тусгай эрхийг эдэлсээр байгаа аж. Ялангуяа биз-несийн үйл ажиллагаагаа чухалчлан барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн өртөг зардал өндөртэй инженерийн хийц, бүтцийг хөрөнгө хэмнэх зөрилгоор дутуу барьж ашиглах явдал газар авсаар байна. Дзэрх зөрчлүүдээс шалтгаалж, барилгыг ашиглалтад авах боломжгуй, бизнес эрхлэгчид ч барилгадаа комисс ажиллуулж ашиглалтад өгөх сонирхолгүй байдаг аж. Харин тэд нийслэлийн МХГ-аас л ажлын байрны дүгнэлт авч, барилга байгууламжийг ашиглаж, үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой болсон нь цаанаа ямар нэг булхай байгааг хэлээд байгаа хэрэг.
Хуулийн дагуу арга хэмжээ авбал олон аж ахуйн нэгжийн ажлыг зогсооход хүрэх төлөв-тэй. Ийм нөхцөл байдалтай болсны шалтгааныг даруй тогтоох цаг болж. Гадаад оронд нефтийн барилга, байгууламжийг барих, ашиглахад хөрөнгө мөнгө, нарийн мэргэжил шаарддаг учраас энэ чиглэлийн бизнесийг хөрөнгө, санхүүгийн чадавхи сайтай, мэргэжлийн байгууллагууд сүлжээ бий болган эрхэлдэг байна. Манай улсад нефть бүтээгдэхүүний хангамж, борлуулалтын ажлыг НИК компани дангаар хариуцаж байх үедээ энэ бүхнийг харьяа салбар, мэргэжлийн байгууллагаараа гүйцэтгүүлж байв. 3-4 жилийн өмнөхөн хөдөө, орон нутагт наад захын шаардлага хангасан ШТС-ыг барихад 60-70 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулж байсан. Одоо энэ байдал түух болон хувирах нь.
ШТС нь хаа сайгүй байдаг ТҮЦ-ийн нэг адил амьжиргаа залгуулах бизнес болж хувирав. Тэгэхдээ бүр аюул учруулах арван тамын үүд дэлгэн оршиж шүү. Явцын дунд зөрчлийн тоо, төрөл нэмэгдсээр байна. Нефтийн бизнес эрхлэгчдэд мэргэжлийн байгууллагуудаас хан-дах хандлага алаг цоогтой болж. Том, монополь компаниуд хууль зөрчсөн үйлчилгээ хийж байсан ч холуур тойрон гардаг, монополиуд терийн албан хаагчдаар дамжуулан жижиг аж ахуйн нэгжийг дарамтлах хандлага байдаг тухай гомдол урьд нь гщч л байсан. Алтжин компанийн удирдлагын зүгээс Синчи-ойл компанийнханд хандаж, ШТС-ыг нь худалдан авах санал тавьж, одоо буй зөрчилтэй асуудлыг нь өөрсдөө даахаар ярьж байсан жишээ бий.
Улсын хэмжээнд нефтийн бизнес эрхэлдэг 1140 нэгж бүртгэлтэй байдаг юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар дөнгөж 193 нэгж буюу 17 хувь нь шалгалтад хамрагдахад л иймэрхүү үр дүнтэй байх жишээтэй. Дэлхий даяар нефтийн аюул заналыг онцгойлон анхаарах болсон энэ үед монголчууд бид торхтой үхлийг дэргэдээ тарьж ургуулсаар л байх уу.
Зөрчлийг арилгах талаар УМХГ-аас удаа дараа удирдамж, зөвлөмж өгсөн ч үүнийг доод шатны үүрэг бүхий эт-гээдүүд гажуудуулж, аюултай бүс цэцэглэн хөгжих үүд хаалгыг хамтран урлах болж. Хэнтэй вэ. Мэдээж, хахууль чамгүй өгсөн албан тушаалтнууд, ашгийн төлөө улайрагч бизнес эрхлэгчидтэй.
Нефтийн бизнес эрхлэх үйл ажиллагааг аюулгүй болгоход үнэхээр хатуу гар хэрэгтэй болжээ.
(зууны мэдээ 2004.11.09 265)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button