Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлаар маргалдав

Үдээс өмнөх хуралдаанаар зарчмын зөрүүтэй 69 саналын дөнгөж 11-ээр нь санал хураалт явагдсан юм. Гишүүдийн гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт үдээс хойш эрчимтэй явагдаж байсан ч цалин, тэт-гэврийг нэмэгдүүлэх, тэтгэвриин зөрүүг арилгах талаар гаргасан санал дээр нэлээд маргаан мэтгэлцээн өрнөв. Үндсэн чиглэлийн төсөлд тэтгэвриин зөрүүг оиртуулах арга хэмжээний санал бо-ловсруулна гэснийг гишүүн Д.Дэмбэрэл, С.Ламбаа, Ц.Сүхбаатар нарын гаргасан саналын томъёоллоор арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлнэ гэж өөрчлөхөөр болс-ныг ихэнх гишүүн дэмжсэн. Түүний дараа санал хураах байсан цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжир-гааны өртгийн өсөлттэй уял-дуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх, Цалин, тэт.гэвэр, тэтгэмжийг нэмэх гэсэн хоёр санал нь утга ойролцоо тул нэгтгэж санал хураалт явуулъя гэж хурал даргалагч Д.Лүндээжанцан дарга санаа гаргасан.
Гишүүд нэгтгэнэ, тус тусад нь санал хураапт явуулна гэж хоёр хуваагдаж, зарим нь нам, бүлэг дээрээ ярилцаж байж тодорхой хувиар нэмэгдүүлнэ гэж тоог бичмээр байна гэж саналаа хэлж байлаа. Маргаан хурцдаж, гишүүд нэг нэгнээ үгээр дайралцах болсон тул хоёр бүлгийн даргаас үг хэлэв. УИХ дахь Эх орон-Ардчилал эвелийн бүлгийн дарга С.Оюун Засгийн газраас цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэх талаархи саналаа манай бүлэгт ирүүлеэн. Бидний зүгээс ирэх онд зайлшгүй цалин тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай гэсэи байр суурьтай байгаа. Харин яг хэдэн хувиар гэдгийг бүлгийн хурал дээрээ ярилцаж тоог тодорхой болгох хэрэгтэй гэсэн бол МАХН-ын бүлгийн дарга Д.Идэвхтэн Үндсэн чиглэл, төсөв хоёрт цалин тэтгэвэр нэмэх асуудал тусгагдаагүй ч бид нэмэх тал дээр байгаа. Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлыг бүлэг дээрээ ярилцаж тохирсны дараа тодорхой тоо тавих нь зүйтэй болов уу. Иймээс хоёр санапыг нэптэж санал хураалт явуулъя гэв. Бүлгийн дарга нарын саналыг дэмжиж байгаа нэгэн байхад эсэргүүцэх нь олон байсан. Ц.Сүхбаатар гишүун Тишүүд гаргаад байнгын хороо нь дэмж-сэн саналыг яагаад бүлгийн дарга нар нь болиулдаг юм бэ. Санал хураалт явуулъя гэсэн бол Д.Арвин гишүүн хурал даргалаг-чийг*Дэгээ барьж, хурлаа олигтой удирд. Ингэж хурал удирдахаа болимоор юм гэж тавлав. Д.Лүн-дээжанцан дарга өөрийн байр сууриа хамгаалж Эхлээд нэмэх нь зүйтэй гэсэн ерөнхий саналаар нь, дараа нь хэдэн хувиар гэдгээр нь санал хураах гэсэн юм гэж нэлээд тайл-барлахад танхимаас гишүүд саналаа хэлсний дараа санал хураалт явуулъя гэсэн юм. Үүнийг хурал даргалагч зөвшеөрсөн бөгөөд Д.Арвин гишүүнд хандаж Бас сэттэх хэрэгтэй шүүдээ гэсэн үгийг чулуудаж амжив.
Саналаа эхэлжхэлеэн Д.Дэм-бэрэл гишүүн Бүлэг дээр тодорхой хувь тоог ярьж болно. Гэхдээ хэзээнээс олгох талаар хугацааг нь бас тохирох хэрэгтэй. Оны дундуур олгох уу, эцсээр олгох уу гэдгийг шийдэх. Хэрвээ оны эцсээр гэвэл энэ яриад байгаа үнийн өсөлттэй уялдуулж 7.5 хувиар нэмнэ гэвэл шалихгүй ердөө л 0.5 хувиар нэмэгдэнэ шүү дээ гэлээ. Р.Гончигдорж гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэх хоёр арга байна гээд Нэгд, үндсэн чиглэлд нэмнэ гэдгийг тусгаад төсев хэлэлцэхдээ ирэх оны төсөвт хэдэн төгрөг суулгаж өгсөн байна түүнд нь тохируулж хувиа тогтоох. Хоёрт, ОХУ-д төлөх их ерийг төлөхдөө Монгол-банкнаас зээлеэн 100 сая долларын хүү болон үндсэн төлбө-рийг энэ жил төлөхгүй байх. УИХ-аас шийдвэр гаргаж энэ хүүг нь телөхгүй байж болно шүү дээ. Мэн Айвенхоу Майнз компанид ч адил. Тэгвэл эндээс 30 гаруй тэрбум төгрөг гарч ирнэ. Тэгэх-лээр бидэнд байгаа мөнгийг юунд зарцуулах гэдэг л сонголт байна. Сонголтоо төсөв хэлэлцэхдээ нарийн ярилцах хэрэгтэй гэсэн юм. С.Ламбаа гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэхээс өөр аргагүй гээд Гишүүд тойрогтоо янз бүрийн хөрөнгө оруулалт хийнэ гээд 30-40 тэрбум төгрөгийн санал гаргаж дэмжлэг аваад байна. Ийм их хөренгө оруулалт хийж байхаар асуудалд бодитой хандах хэрэгтэй байна гэж зөвлөв. Өмнө нь хэлеэн үгээ давтаж санал хураалт явуулъя гэдгээ Ц.Сүхбаатар гишүүн хэлеэн бол О.Энхсайхан гишүүн Айвенхоуд төлөх менгийг өгөх хэрэггүй. Ингэлээ гээд тэд яаж ч чадахгүй шүү дээ. Ямар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байгаа биш. Хууль бусаар авсан зээл гэж ярихад С.Отгонбаяр гишүүн Тэдэн хувиар нэм гээд тулга-чихвал манай эдийн засаг даах-гүй. Бодитой судалж, тооцеон тоон дээр ярих хэрэгтэй гэж бизнесмэн хүний ухаанаар асуудалд хандсан. С.Оюун гишүүн Монголбанкинд өгөх хүүний мөнгийг цалин тэтгэвэр нэмэхэд, эсвэл хуүхдэд олгох мөнгөнд нэмэрлэнэ гэдгийг манай бүл-гийнхэн ярилцеан. Харин энэ мөнгийг ямар ч байсан хөрөнгө оруулалтад зориулахгүй гэсэн тул бид хөрөнгө оруулалтын ямар ч санап гаргаагүй байгаа гэж бүлгийнхээ өмнөөс байр сууриа илэрхийллээ. Хамгийн сүүлд саналаа хэлеэн Ц.Нямдорж гишүүн Саин ч бай, муу ч бай, зөв ч бай, буруу ч бай энэ бол байнгын хорооноос орж иреэн санал. Тиймээс уг саналын томъёоллоор санал хураалт авуулах нь зүйтэй. Чуулган даргалж байгаа хүн ингэж хурлыг удирдаж болохгүй. Лүндээ дарга хууль зөрчдөгөө болиорой гэж анхааруулав. Хурал даргалаг-чаас хууль зөрчсөн зүйл байхгүй гээд Засгийн газраас тайлбар хийхийг хүслээ.
Сангийн сайд Н.Алтанхуяг хуулиар далайлгаж тоо ба-талдгаа болимоор юм гэж гишүү-дэд хандсан. Тэрээр энэ жилийн төсев гурван онцлогтой гэдгийг дурдаад Хүүхдэд өгөх мөнгөний
тэрбум төгрөг. ОХУ-ын өрийг төлсөн ч дотооддоо өр болж үлдсэн Монголбанкинд төлөх тэрбум. Дээр нь хүүг төлөх байсан ч УИХ-аас хувийг багасгаж 3.5 тэрбум төгрөг болж байна. Мэн энэ жилээс 11 жилийн тогтолцоонд шилжиж долоон настай хүүхэд ирэх жил сургууль орох тул багш нарын цалин энэ тэр гээд 15-16 тэрбум төгрөг. Урьд нь огт байгаагүй ийм гурван зүйл шинээр төсөвт орж иреэн байгаа. Гэхдээ бид цалин тэтгэвэр нэмэгдүүлэхдээ байгаа 16.7 тэрбум төгрөгтөө тохируулж нэммээр байна гэсэн. Түүнчлэн цалин тэтгэврийг оны эхнээс нэмж байсан удаа байхгүйг анхааруулаад эдийн засгийн үзүүлэлт инфляцийн төвшин гарсны дараа буюу дөрөв, аравдугаар сараас нэмж байсныг
сануулав. Хэдийнээс хэдэн хувиар нэмэх вэ гэдгийг бүлэг дээрээ сайтар ярилцах хэрэгтэйг зөв лөв. Гишүүдэд нэлээд учирлаж тайлбарласныхаа эцэст удахгүй орж ирэх хоёр хуулийн төслийг дэмжиж өгөөрэй гэж захихаа мартсангүй. Энэ нь архи, пиво, дарс, тамхины онцгой албан татварыг хоёр дахин нэмэх, уены төлбөрийг өөрчлөх хууль аж. Уүны төлбөриин тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар уул уурхайн салбарт ажилладаг компаниуд уүны төлбөрөө шоо метрт 100 төгрөг төлfх юм байна.
Сайдыг тайлбар хийсний дараа санал хураалт явагдах гэсэн боловч гишүүдийн ирц бүрдээгүйгээс хориод минут болсон. Энэ бүхний дараа цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжиргааны өртгийн өсөлттэй уялдуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх гэсэн зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явагдаж 28 гишүүн дэмжиж, 11 гишүүн татгалзан 71.8 хувиар уг санал дэмжигдлээ.
(өдрийн сонин 2004.11.19 286)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлаар маргалдав

Үдээс өмнөх хуралдаанаар зарчмын зөрүүтэй 69 саналын дөнгөж 11-ээр нь санал хураалт явагдсан юм. Гишүүдийн гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт үдээс хойш эрчимтэй явагдаж байсан ч цалин, тэт-гэврийг нэмэгдүүлэх, тэтгэвриин зөрүүг арилгах талаар гаргасан санал дээр нэлээд маргаан мэтгэлцээн өрнөв. Үндсэн чиглэлийн төсөлд тэтгэвриин зөрүүг оиртуулах арга хэмжээний санал бо-ловсруулна гэснийг гишүүн Д.Дэмбэрэл, С.Ламбаа, Ц.Сүхбаатар нарын гаргасан саналын томъёоллоор арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлнэ гэж өөрчлөхөөр болс-ныг ихэнх гишүүн дэмжсэн. Түүний дараа санал хураах байсан цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжир-гааны өртгийн өсөлттэй уял-дуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх, Цалин, тэт.гэвэр, тэтгэмжийг нэмэх гэсэн хоёр санал нь утга ойролцоо тул нэгтгэж санал хураалт явуулъя гэж хурал даргалагч Д.Лүндээжанцан дарга санаа гаргасан.
Гишүүд нэгтгэнэ, тус тусад нь санал хураапт явуулна гэж хоёр хуваагдаж, зарим нь нам, бүлэг дээрээ ярилцаж байж тодорхой хувиар нэмэгдүүлнэ гэж тоог бичмээр байна гэж саналаа хэлж байлаа. Маргаан хурцдаж, гишүүд нэг нэгнээ үгээр дайралцах болсон тул хоёр бүлгийн даргаас үг хэлэв. УИХ дахь Эх орон-Ардчилал эвелийн бүлгийн дарга С.Оюун Засгийн газраас цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэх талаархи саналаа манай бүлэгт ирүүлеэн. Бидний зүгээс ирэх онд зайлшгүй цалин тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай гэсэи байр суурьтай байгаа. Харин яг хэдэн хувиар гэдгийг бүлгийн хурал дээрээ ярилцаж тоог тодорхой болгох хэрэгтэй гэсэн бол МАХН-ын бүлгийн дарга Д.Идэвхтэн Үндсэн чиглэл, төсөв хоёрт цалин тэтгэвэр нэмэх асуудал тусгагдаагүй ч бид нэмэх тал дээр байгаа. Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлыг бүлэг дээрээ ярилцаж тохирсны дараа тодорхой тоо тавих нь зүйтэй болов уу. Иймээс хоёр санапыг нэптэж санал хураалт явуулъя гэв. Бүлгийн дарга нарын саналыг дэмжиж байгаа нэгэн байхад эсэргүүцэх нь олон байсан. Ц.Сүхбаатар гишүун Тишүүд гаргаад байнгын хороо нь дэмж-сэн саналыг яагаад бүлгийн дарга нар нь болиулдаг юм бэ. Санал хураалт явуулъя гэсэн бол Д.Арвин гишүүн хурал даргалаг-чийг*Дэгээ барьж, хурлаа олигтой удирд. Ингэж хурал удирдахаа болимоор юм гэж тавлав. Д.Лүн-дээжанцан дарга өөрийн байр сууриа хамгаалж Эхлээд нэмэх нь зүйтэй гэсэн ерөнхий саналаар нь, дараа нь хэдэн хувиар гэдгээр нь санал хураах гэсэн юм гэж нэлээд тайл-барлахад танхимаас гишүүд саналаа хэлсний дараа санал хураалт явуулъя гэсэн юм. Үүнийг хурал даргалагч зөвшеөрсөн бөгөөд Д.Арвин гишүүнд хандаж Бас сэттэх хэрэгтэй шүүдээ гэсэн үгийг чулуудаж амжив.
Саналаа эхэлжхэлеэн Д.Дэм-бэрэл гишүүн Бүлэг дээр тодорхой хувь тоог ярьж болно. Гэхдээ хэзээнээс олгох талаар хугацааг нь бас тохирох хэрэгтэй. Оны дундуур олгох уу, эцсээр олгох уу гэдгийг шийдэх. Хэрвээ оны эцсээр гэвэл энэ яриад байгаа үнийн өсөлттэй уялдуулж 7.5 хувиар нэмнэ гэвэл шалихгүй ердөө л 0.5 хувиар нэмэгдэнэ шүү дээ гэлээ. Р.Гончигдорж гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэх хоёр арга байна гээд Нэгд, үндсэн чиглэлд нэмнэ гэдгийг тусгаад төсев хэлэлцэхдээ ирэх оны төсөвт хэдэн төгрөг суулгаж өгсөн байна түүнд нь тохируулж хувиа тогтоох. Хоёрт, ОХУ-д төлөх их ерийг төлөхдөө Монгол-банкнаас зээлеэн 100 сая долларын хүү болон үндсэн төлбө-рийг энэ жил төлөхгүй байх. УИХ-аас шийдвэр гаргаж энэ хүүг нь телөхгүй байж болно шүү дээ. Мэн Айвенхоу Майнз компанид ч адил. Тэгвэл эндээс 30 гаруй тэрбум төгрөг гарч ирнэ. Тэгэх-лээр бидэнд байгаа мөнгийг юунд зарцуулах гэдэг л сонголт байна. Сонголтоо төсөв хэлэлцэхдээ нарийн ярилцах хэрэгтэй гэсэн юм. С.Ламбаа гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэхээс өөр аргагүй гээд Гишүүд тойрогтоо янз бүрийн хөрөнгө оруулалт хийнэ гээд 30-40 тэрбум төгрөгийн санал гаргаж дэмжлэг аваад байна. Ийм их хөренгө оруулалт хийж байхаар асуудалд бодитой хандах хэрэгтэй байна гэж зөвлөв. Өмнө нь хэлеэн үгээ давтаж санал хураалт явуулъя гэдгээ Ц.Сүхбаатар гишүүн хэлеэн бол О.Энхсайхан гишүүн Айвенхоуд төлөх менгийг өгөх хэрэггүй. Ингэлээ гээд тэд яаж ч чадахгүй шүү дээ. Ямар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байгаа биш. Хууль бусаар авсан зээл гэж ярихад С.Отгонбаяр гишүүн Тэдэн хувиар нэм гээд тулга-чихвал манай эдийн засаг даах-гүй. Бодитой судалж, тооцеон тоон дээр ярих хэрэгтэй гэж бизнесмэн хүний ухаанаар асуудалд хандсан. С.Оюун гишүүн Монголбанкинд өгөх хүүний мөнгийг цалин тэтгэвэр нэмэхэд, эсвэл хуүхдэд олгох мөнгөнд нэмэрлэнэ гэдгийг манай бүл-гийнхэн ярилцеан. Харин энэ мөнгийг ямар ч байсан хөрөнгө оруулалтад зориулахгүй гэсэн тул бид хөрөнгө оруулалтын ямар ч санап гаргаагүй байгаа гэж бүлгийнхээ өмнөөс байр сууриа илэрхийллээ. Хамгийн сүүлд саналаа хэлеэн Ц.Нямдорж гишүүн Саин ч бай, муу ч бай, зөв ч бай, буруу ч бай энэ бол байнгын хорооноос орж иреэн санал. Тиймээс уг саналын томъёоллоор санал хураалт авуулах нь зүйтэй. Чуулган даргалж байгаа хүн ингэж хурлыг удирдаж болохгүй. Лүндээ дарга хууль зөрчдөгөө болиорой гэж анхааруулав. Хурал даргалаг-чаас хууль зөрчсөн зүйл байхгүй гээд Засгийн газраас тайлбар хийхийг хүслээ.
Сангийн сайд Н.Алтанхуяг хуулиар далайлгаж тоо ба-талдгаа болимоор юм гэж гишүү-дэд хандсан. Тэрээр энэ жилийн төсев гурван онцлогтой гэдгийг дурдаад Хүүхдэд өгөх мөнгөний
тэрбум төгрөг. ОХУ-ын өрийг төлсөн ч дотооддоо өр болж үлдсэн Монголбанкинд төлөх тэрбум. Дээр нь хүүг төлөх байсан ч УИХ-аас хувийг багасгаж 3.5 тэрбум төгрөг болж байна. Мэн энэ жилээс 11 жилийн тогтолцоонд шилжиж долоон настай хүүхэд ирэх жил сургууль орох тул багш нарын цалин энэ тэр гээд 15-16 тэрбум төгрөг. Урьд нь огт байгаагүй ийм гурван зүйл шинээр төсөвт орж иреэн байгаа. Гэхдээ бид цалин тэтгэвэр нэмэгдүүлэхдээ байгаа 16.7 тэрбум төгрөгтөө тохируулж нэммээр байна гэсэн. Түүнчлэн цалин тэтгэврийг оны эхнээс нэмж байсан удаа байхгүйг анхааруулаад эдийн засгийн үзүүлэлт инфляцийн төвшин гарсны дараа буюу дөрөв, аравдугаар сараас нэмж байсныг
сануулав. Хэдийнээс хэдэн хувиар нэмэх вэ гэдгийг бүлэг дээрээ сайтар ярилцах хэрэгтэйг зөв лөв. Гишүүдэд нэлээд учирлаж тайлбарласныхаа эцэст удахгүй орж ирэх хоёр хуулийн төслийг дэмжиж өгөөрэй гэж захихаа мартсангүй. Энэ нь архи, пиво, дарс, тамхины онцгой албан татварыг хоёр дахин нэмэх, уены төлбөрийг өөрчлөх хууль аж. Уүны төлбөриин тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар уул уурхайн салбарт ажилладаг компаниуд уүны төлбөрөө шоо метрт 100 төгрөг төлfх юм байна.
Сайдыг тайлбар хийсний дараа санал хураалт явагдах гэсэн боловч гишүүдийн ирц бүрдээгүйгээс хориод минут болсон. Энэ бүхний дараа цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжиргааны өртгийн өсөлттэй уялдуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх гэсэн зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явагдаж 28 гишүүн дэмжиж, 11 гишүүн татгалзан 71.8 хувиар уг санал дэмжигдлээ.
(өдрийн сонин 2004.11.19 286)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлаар маргалдав

Үдээс өмнөх хуралдаанаар зарчмын зөрүүтэй 69 саналын дөнгөж 11-ээр нь санал хураалт явагдсан юм. Гишүүдийн гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт үдээс хойш эрчимтэй явагдаж байсан ч цалин, тэт-гэврийг нэмэгдүүлэх, тэтгэвриин зөрүүг арилгах талаар гаргасан санал дээр нэлээд маргаан мэтгэлцээн өрнөв. Үндсэн чиглэлийн төсөлд тэтгэвриин зөрүүг оиртуулах арга хэмжээний санал бо-ловсруулна гэснийг гишүүн Д.Дэмбэрэл, С.Ламбаа, Ц.Сүхбаатар нарын гаргасан саналын томъёоллоор арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлнэ гэж өөрчлөхөөр болс-ныг ихэнх гишүүн дэмжсэн. Түүний дараа санал хураах байсан цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжир-гааны өртгийн өсөлттэй уял-дуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх, Цалин, тэт.гэвэр, тэтгэмжийг нэмэх гэсэн хоёр санал нь утга ойролцоо тул нэгтгэж санал хураалт явуулъя гэж хурал даргалагч Д.Лүндээжанцан дарга санаа гаргасан.
Гишүүд нэгтгэнэ, тус тусад нь санал хураапт явуулна гэж хоёр хуваагдаж, зарим нь нам, бүлэг дээрээ ярилцаж байж тодорхой хувиар нэмэгдүүлнэ гэж тоог бичмээр байна гэж саналаа хэлж байлаа. Маргаан хурцдаж, гишүүд нэг нэгнээ үгээр дайралцах болсон тул хоёр бүлгийн даргаас үг хэлэв. УИХ дахь Эх орон-Ардчилал эвелийн бүлгийн дарга С.Оюун Засгийн газраас цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэх талаархи саналаа манай бүлэгт ирүүлеэн. Бидний зүгээс ирэх онд зайлшгүй цалин тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай гэсэи байр суурьтай байгаа. Харин яг хэдэн хувиар гэдгийг бүлгийн хурал дээрээ ярилцаж тоог тодорхой болгох хэрэгтэй гэсэн бол МАХН-ын бүлгийн дарга Д.Идэвхтэн Үндсэн чиглэл, төсөв хоёрт цалин тэтгэвэр нэмэх асуудал тусгагдаагүй ч бид нэмэх тал дээр байгаа. Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлыг бүлэг дээрээ ярилцаж тохирсны дараа тодорхой тоо тавих нь зүйтэй болов уу. Иймээс хоёр санапыг нэптэж санал хураалт явуулъя гэв. Бүлгийн дарга нарын саналыг дэмжиж байгаа нэгэн байхад эсэргүүцэх нь олон байсан. Ц.Сүхбаатар гишүун Тишүүд гаргаад байнгын хороо нь дэмж-сэн саналыг яагаад бүлгийн дарга нар нь болиулдаг юм бэ. Санал хураалт явуулъя гэсэн бол Д.Арвин гишүүн хурал даргалаг-чийг*Дэгээ барьж, хурлаа олигтой удирд. Ингэж хурал удирдахаа болимоор юм гэж тавлав. Д.Лүн-дээжанцан дарга өөрийн байр сууриа хамгаалж Эхлээд нэмэх нь зүйтэй гэсэн ерөнхий саналаар нь, дараа нь хэдэн хувиар гэдгээр нь санал хураах гэсэн юм гэж нэлээд тайл-барлахад танхимаас гишүүд саналаа хэлсний дараа санал хураалт явуулъя гэсэн юм. Үүнийг хурал даргалагч зөвшеөрсөн бөгөөд Д.Арвин гишүүнд хандаж Бас сэттэх хэрэгтэй шүүдээ гэсэн үгийг чулуудаж амжив.
Саналаа эхэлжхэлеэн Д.Дэм-бэрэл гишүүн Бүлэг дээр тодорхой хувь тоог ярьж болно. Гэхдээ хэзээнээс олгох талаар хугацааг нь бас тохирох хэрэгтэй. Оны дундуур олгох уу, эцсээр олгох уу гэдгийг шийдэх. Хэрвээ оны эцсээр гэвэл энэ яриад байгаа үнийн өсөлттэй уялдуулж 7.5 хувиар нэмнэ гэвэл шалихгүй ердөө л 0.5 хувиар нэмэгдэнэ шүү дээ гэлээ. Р.Гончигдорж гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэх хоёр арга байна гээд Нэгд, үндсэн чиглэлд нэмнэ гэдгийг тусгаад төсев хэлэлцэхдээ ирэх оны төсөвт хэдэн төгрөг суулгаж өгсөн байна түүнд нь тохируулж хувиа тогтоох. Хоёрт, ОХУ-д төлөх их ерийг төлөхдөө Монгол-банкнаас зээлеэн 100 сая долларын хүү болон үндсэн төлбө-рийг энэ жил төлөхгүй байх. УИХ-аас шийдвэр гаргаж энэ хүүг нь телөхгүй байж болно шүү дээ. Мэн Айвенхоу Майнз компанид ч адил. Тэгвэл эндээс 30 гаруй тэрбум төгрөг гарч ирнэ. Тэгэх-лээр бидэнд байгаа мөнгийг юунд зарцуулах гэдэг л сонголт байна. Сонголтоо төсөв хэлэлцэхдээ нарийн ярилцах хэрэгтэй гэсэн юм. С.Ламбаа гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэхээс өөр аргагүй гээд Гишүүд тойрогтоо янз бүрийн хөрөнгө оруулалт хийнэ гээд 30-40 тэрбум төгрөгийн санал гаргаж дэмжлэг аваад байна. Ийм их хөренгө оруулалт хийж байхаар асуудалд бодитой хандах хэрэгтэй байна гэж зөвлөв. Өмнө нь хэлеэн үгээ давтаж санал хураалт явуулъя гэдгээ Ц.Сүхбаатар гишүүн хэлеэн бол О.Энхсайхан гишүүн Айвенхоуд төлөх менгийг өгөх хэрэггүй. Ингэлээ гээд тэд яаж ч чадахгүй шүү дээ. Ямар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байгаа биш. Хууль бусаар авсан зээл гэж ярихад С.Отгонбаяр гишүүн Тэдэн хувиар нэм гээд тулга-чихвал манай эдийн засаг даах-гүй. Бодитой судалж, тооцеон тоон дээр ярих хэрэгтэй гэж бизнесмэн хүний ухаанаар асуудалд хандсан. С.Оюун гишүүн Монголбанкинд өгөх хүүний мөнгийг цалин тэтгэвэр нэмэхэд, эсвэл хуүхдэд олгох мөнгөнд нэмэрлэнэ гэдгийг манай бүл-гийнхэн ярилцеан. Харин энэ мөнгийг ямар ч байсан хөрөнгө оруулалтад зориулахгүй гэсэн тул бид хөрөнгө оруулалтын ямар ч санап гаргаагүй байгаа гэж бүлгийнхээ өмнөөс байр сууриа илэрхийллээ. Хамгийн сүүлд саналаа хэлеэн Ц.Нямдорж гишүүн Саин ч бай, муу ч бай, зөв ч бай, буруу ч бай энэ бол байнгын хорооноос орж иреэн санал. Тиймээс уг саналын томъёоллоор санал хураалт авуулах нь зүйтэй. Чуулган даргалж байгаа хүн ингэж хурлыг удирдаж болохгүй. Лүндээ дарга хууль зөрчдөгөө болиорой гэж анхааруулав. Хурал даргалаг-чаас хууль зөрчсөн зүйл байхгүй гээд Засгийн газраас тайлбар хийхийг хүслээ.
Сангийн сайд Н.Алтанхуяг хуулиар далайлгаж тоо ба-талдгаа болимоор юм гэж гишүү-дэд хандсан. Тэрээр энэ жилийн төсев гурван онцлогтой гэдгийг дурдаад Хүүхдэд өгөх мөнгөний
тэрбум төгрөг. ОХУ-ын өрийг төлсөн ч дотооддоо өр болж үлдсэн Монголбанкинд төлөх тэрбум. Дээр нь хүүг төлөх байсан ч УИХ-аас хувийг багасгаж 3.5 тэрбум төгрөг болж байна. Мэн энэ жилээс 11 жилийн тогтолцоонд шилжиж долоон настай хүүхэд ирэх жил сургууль орох тул багш нарын цалин энэ тэр гээд 15-16 тэрбум төгрөг. Урьд нь огт байгаагүй ийм гурван зүйл шинээр төсөвт орж иреэн байгаа. Гэхдээ бид цалин тэтгэвэр нэмэгдүүлэхдээ байгаа 16.7 тэрбум төгрөгтөө тохируулж нэммээр байна гэсэн. Түүнчлэн цалин тэтгэврийг оны эхнээс нэмж байсан удаа байхгүйг анхааруулаад эдийн засгийн үзүүлэлт инфляцийн төвшин гарсны дараа буюу дөрөв, аравдугаар сараас нэмж байсныг
сануулав. Хэдийнээс хэдэн хувиар нэмэх вэ гэдгийг бүлэг дээрээ сайтар ярилцах хэрэгтэйг зөв лөв. Гишүүдэд нэлээд учирлаж тайлбарласныхаа эцэст удахгүй орж ирэх хоёр хуулийн төслийг дэмжиж өгөөрэй гэж захихаа мартсангүй. Энэ нь архи, пиво, дарс, тамхины онцгой албан татварыг хоёр дахин нэмэх, уены төлбөрийг өөрчлөх хууль аж. Уүны төлбөриин тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар уул уурхайн салбарт ажилладаг компаниуд уүны төлбөрөө шоо метрт 100 төгрөг төлfх юм байна.
Сайдыг тайлбар хийсний дараа санал хураалт явагдах гэсэн боловч гишүүдийн ирц бүрдээгүйгээс хориод минут болсон. Энэ бүхний дараа цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжиргааны өртгийн өсөлттэй уялдуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх гэсэн зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явагдаж 28 гишүүн дэмжиж, 11 гишүүн татгалзан 71.8 хувиар уг санал дэмжигдлээ.
(өдрийн сонин 2004.11.19 286)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлаар маргалдав

Үдээс өмнөх хуралдаанаар зарчмын зөрүүтэй 69 саналын дөнгөж 11-ээр нь санал хураалт явагдсан юм. Гишүүдийн гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт үдээс хойш эрчимтэй явагдаж байсан ч цалин, тэт-гэврийг нэмэгдүүлэх, тэтгэвриин зөрүүг арилгах талаар гаргасан санал дээр нэлээд маргаан мэтгэлцээн өрнөв. Үндсэн чиглэлийн төсөлд тэтгэвриин зөрүүг оиртуулах арга хэмжээний санал бо-ловсруулна гэснийг гишүүн Д.Дэмбэрэл, С.Ламбаа, Ц.Сүхбаатар нарын гаргасан саналын томъёоллоор арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлнэ гэж өөрчлөхөөр болс-ныг ихэнх гишүүн дэмжсэн. Түүний дараа санал хураах байсан цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжир-гааны өртгийн өсөлттэй уял-дуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх, Цалин, тэт.гэвэр, тэтгэмжийг нэмэх гэсэн хоёр санал нь утга ойролцоо тул нэгтгэж санал хураалт явуулъя гэж хурал даргалагч Д.Лүндээжанцан дарга санаа гаргасан.
Гишүүд нэгтгэнэ, тус тусад нь санал хураапт явуулна гэж хоёр хуваагдаж, зарим нь нам, бүлэг дээрээ ярилцаж байж тодорхой хувиар нэмэгдүүлнэ гэж тоог бичмээр байна гэж саналаа хэлж байлаа. Маргаан хурцдаж, гишүүд нэг нэгнээ үгээр дайралцах болсон тул хоёр бүлгийн даргаас үг хэлэв. УИХ дахь Эх орон-Ардчилал эвелийн бүлгийн дарга С.Оюун Засгийн газраас цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэх талаархи саналаа манай бүлэгт ирүүлеэн. Бидний зүгээс ирэх онд зайлшгүй цалин тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай гэсэи байр суурьтай байгаа. Харин яг хэдэн хувиар гэдгийг бүлгийн хурал дээрээ ярилцаж тоог тодорхой болгох хэрэгтэй гэсэн бол МАХН-ын бүлгийн дарга Д.Идэвхтэн Үндсэн чиглэл, төсөв хоёрт цалин тэтгэвэр нэмэх асуудал тусгагдаагүй ч бид нэмэх тал дээр байгаа. Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлыг бүлэг дээрээ ярилцаж тохирсны дараа тодорхой тоо тавих нь зүйтэй болов уу. Иймээс хоёр санапыг нэптэж санал хураалт явуулъя гэв. Бүлгийн дарга нарын саналыг дэмжиж байгаа нэгэн байхад эсэргүүцэх нь олон байсан. Ц.Сүхбаатар гишүун Тишүүд гаргаад байнгын хороо нь дэмж-сэн саналыг яагаад бүлгийн дарга нар нь болиулдаг юм бэ. Санал хураалт явуулъя гэсэн бол Д.Арвин гишүүн хурал даргалаг-чийг*Дэгээ барьж, хурлаа олигтой удирд. Ингэж хурал удирдахаа болимоор юм гэж тавлав. Д.Лүн-дээжанцан дарга өөрийн байр сууриа хамгаалж Эхлээд нэмэх нь зүйтэй гэсэн ерөнхий саналаар нь, дараа нь хэдэн хувиар гэдгээр нь санал хураах гэсэн юм гэж нэлээд тайл-барлахад танхимаас гишүүд саналаа хэлсний дараа санал хураалт явуулъя гэсэн юм. Үүнийг хурал даргалагч зөвшеөрсөн бөгөөд Д.Арвин гишүүнд хандаж Бас сэттэх хэрэгтэй шүүдээ гэсэн үгийг чулуудаж амжив.
Саналаа эхэлжхэлеэн Д.Дэм-бэрэл гишүүн Бүлэг дээр тодорхой хувь тоог ярьж болно. Гэхдээ хэзээнээс олгох талаар хугацааг нь бас тохирох хэрэгтэй. Оны дундуур олгох уу, эцсээр олгох уу гэдгийг шийдэх. Хэрвээ оны эцсээр гэвэл энэ яриад байгаа үнийн өсөлттэй уялдуулж 7.5 хувиар нэмнэ гэвэл шалихгүй ердөө л 0.5 хувиар нэмэгдэнэ шүү дээ гэлээ. Р.Гончигдорж гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэх хоёр арга байна гээд Нэгд, үндсэн чиглэлд нэмнэ гэдгийг тусгаад төсев хэлэлцэхдээ ирэх оны төсөвт хэдэн төгрөг суулгаж өгсөн байна түүнд нь тохируулж хувиа тогтоох. Хоёрт, ОХУ-д төлөх их ерийг төлөхдөө Монгол-банкнаас зээлеэн 100 сая долларын хүү болон үндсэн төлбө-рийг энэ жил төлөхгүй байх. УИХ-аас шийдвэр гаргаж энэ хүүг нь телөхгүй байж болно шүү дээ. Мэн Айвенхоу Майнз компанид ч адил. Тэгвэл эндээс 30 гаруй тэрбум төгрөг гарч ирнэ. Тэгэх-лээр бидэнд байгаа мөнгийг юунд зарцуулах гэдэг л сонголт байна. Сонголтоо төсөв хэлэлцэхдээ нарийн ярилцах хэрэгтэй гэсэн юм. С.Ламбаа гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэхээс өөр аргагүй гээд Гишүүд тойрогтоо янз бүрийн хөрөнгө оруулалт хийнэ гээд 30-40 тэрбум төгрөгийн санал гаргаж дэмжлэг аваад байна. Ийм их хөренгө оруулалт хийж байхаар асуудалд бодитой хандах хэрэгтэй байна гэж зөвлөв. Өмнө нь хэлеэн үгээ давтаж санал хураалт явуулъя гэдгээ Ц.Сүхбаатар гишүүн хэлеэн бол О.Энхсайхан гишүүн Айвенхоуд төлөх менгийг өгөх хэрэггүй. Ингэлээ гээд тэд яаж ч чадахгүй шүү дээ. Ямар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байгаа биш. Хууль бусаар авсан зээл гэж ярихад С.Отгонбаяр гишүүн Тэдэн хувиар нэм гээд тулга-чихвал манай эдийн засаг даах-гүй. Бодитой судалж, тооцеон тоон дээр ярих хэрэгтэй гэж бизнесмэн хүний ухаанаар асуудалд хандсан. С.Оюун гишүүн Монголбанкинд өгөх хүүний мөнгийг цалин тэтгэвэр нэмэхэд, эсвэл хуүхдэд олгох мөнгөнд нэмэрлэнэ гэдгийг манай бүл-гийнхэн ярилцеан. Харин энэ мөнгийг ямар ч байсан хөрөнгө оруулалтад зориулахгүй гэсэн тул бид хөрөнгө оруулалтын ямар ч санап гаргаагүй байгаа гэж бүлгийнхээ өмнөөс байр сууриа илэрхийллээ. Хамгийн сүүлд саналаа хэлеэн Ц.Нямдорж гишүүн Саин ч бай, муу ч бай, зөв ч бай, буруу ч бай энэ бол байнгын хорооноос орж иреэн санал. Тиймээс уг саналын томъёоллоор санал хураалт авуулах нь зүйтэй. Чуулган даргалж байгаа хүн ингэж хурлыг удирдаж болохгүй. Лүндээ дарга хууль зөрчдөгөө болиорой гэж анхааруулав. Хурал даргалаг-чаас хууль зөрчсөн зүйл байхгүй гээд Засгийн газраас тайлбар хийхийг хүслээ.
Сангийн сайд Н.Алтанхуяг хуулиар далайлгаж тоо ба-талдгаа болимоор юм гэж гишүү-дэд хандсан. Тэрээр энэ жилийн төсев гурван онцлогтой гэдгийг дурдаад Хүүхдэд өгөх мөнгөний
тэрбум төгрөг. ОХУ-ын өрийг төлсөн ч дотооддоо өр болж үлдсэн Монголбанкинд төлөх тэрбум. Дээр нь хүүг төлөх байсан ч УИХ-аас хувийг багасгаж 3.5 тэрбум төгрөг болж байна. Мэн энэ жилээс 11 жилийн тогтолцоонд шилжиж долоон настай хүүхэд ирэх жил сургууль орох тул багш нарын цалин энэ тэр гээд 15-16 тэрбум төгрөг. Урьд нь огт байгаагүй ийм гурван зүйл шинээр төсөвт орж иреэн байгаа. Гэхдээ бид цалин тэтгэвэр нэмэгдүүлэхдээ байгаа 16.7 тэрбум төгрөгтөө тохируулж нэммээр байна гэсэн. Түүнчлэн цалин тэтгэврийг оны эхнээс нэмж байсан удаа байхгүйг анхааруулаад эдийн засгийн үзүүлэлт инфляцийн төвшин гарсны дараа буюу дөрөв, аравдугаар сараас нэмж байсныг
сануулав. Хэдийнээс хэдэн хувиар нэмэх вэ гэдгийг бүлэг дээрээ сайтар ярилцах хэрэгтэйг зөв лөв. Гишүүдэд нэлээд учирлаж тайлбарласныхаа эцэст удахгүй орж ирэх хоёр хуулийн төслийг дэмжиж өгөөрэй гэж захихаа мартсангүй. Энэ нь архи, пиво, дарс, тамхины онцгой албан татварыг хоёр дахин нэмэх, уены төлбөрийг өөрчлөх хууль аж. Уүны төлбөриин тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар уул уурхайн салбарт ажилладаг компаниуд уүны төлбөрөө шоо метрт 100 төгрөг төлfх юм байна.
Сайдыг тайлбар хийсний дараа санал хураалт явагдах гэсэн боловч гишүүдийн ирц бүрдээгүйгээс хориод минут болсон. Энэ бүхний дараа цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжиргааны өртгийн өсөлттэй уялдуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх гэсэн зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явагдаж 28 гишүүн дэмжиж, 11 гишүүн татгалзан 71.8 хувиар уг санал дэмжигдлээ.
(өдрийн сонин 2004.11.19 286)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлаар маргалдав

Үдээс өмнөх хуралдаанаар зарчмын зөрүүтэй 69 саналын дөнгөж 11-ээр нь санал хураалт явагдсан юм. Гишүүдийн гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт үдээс хойш эрчимтэй явагдаж байсан ч цалин, тэт-гэврийг нэмэгдүүлэх, тэтгэвриин зөрүүг арилгах талаар гаргасан санал дээр нэлээд маргаан мэтгэлцээн өрнөв. Үндсэн чиглэлийн төсөлд тэтгэвриин зөрүүг оиртуулах арга хэмжээний санал бо-ловсруулна гэснийг гишүүн Д.Дэмбэрэл, С.Ламбаа, Ц.Сүхбаатар нарын гаргасан саналын томъёоллоор арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлнэ гэж өөрчлөхөөр болс-ныг ихэнх гишүүн дэмжсэн. Түүний дараа санал хураах байсан цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжир-гааны өртгийн өсөлттэй уял-дуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх, Цалин, тэт.гэвэр, тэтгэмжийг нэмэх гэсэн хоёр санал нь утга ойролцоо тул нэгтгэж санал хураалт явуулъя гэж хурал даргалагч Д.Лүндээжанцан дарга санаа гаргасан.
Гишүүд нэгтгэнэ, тус тусад нь санал хураапт явуулна гэж хоёр хуваагдаж, зарим нь нам, бүлэг дээрээ ярилцаж байж тодорхой хувиар нэмэгдүүлнэ гэж тоог бичмээр байна гэж саналаа хэлж байлаа. Маргаан хурцдаж, гишүүд нэг нэгнээ үгээр дайралцах болсон тул хоёр бүлгийн даргаас үг хэлэв. УИХ дахь Эх орон-Ардчилал эвелийн бүлгийн дарга С.Оюун Засгийн газраас цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэх талаархи саналаа манай бүлэгт ирүүлеэн. Бидний зүгээс ирэх онд зайлшгүй цалин тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай гэсэи байр суурьтай байгаа. Харин яг хэдэн хувиар гэдгийг бүлгийн хурал дээрээ ярилцаж тоог тодорхой болгох хэрэгтэй гэсэн бол МАХН-ын бүлгийн дарга Д.Идэвхтэн Үндсэн чиглэл, төсөв хоёрт цалин тэтгэвэр нэмэх асуудал тусгагдаагүй ч бид нэмэх тал дээр байгаа. Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлыг бүлэг дээрээ ярилцаж тохирсны дараа тодорхой тоо тавих нь зүйтэй болов уу. Иймээс хоёр санапыг нэптэж санал хураалт явуулъя гэв. Бүлгийн дарга нарын саналыг дэмжиж байгаа нэгэн байхад эсэргүүцэх нь олон байсан. Ц.Сүхбаатар гишүун Тишүүд гаргаад байнгын хороо нь дэмж-сэн саналыг яагаад бүлгийн дарга нар нь болиулдаг юм бэ. Санал хураалт явуулъя гэсэн бол Д.Арвин гишүүн хурал даргалаг-чийг*Дэгээ барьж, хурлаа олигтой удирд. Ингэж хурал удирдахаа болимоор юм гэж тавлав. Д.Лүн-дээжанцан дарга өөрийн байр сууриа хамгаалж Эхлээд нэмэх нь зүйтэй гэсэн ерөнхий саналаар нь, дараа нь хэдэн хувиар гэдгээр нь санал хураах гэсэн юм гэж нэлээд тайл-барлахад танхимаас гишүүд саналаа хэлсний дараа санал хураалт явуулъя гэсэн юм. Үүнийг хурал даргалагч зөвшеөрсөн бөгөөд Д.Арвин гишүүнд хандаж Бас сэттэх хэрэгтэй шүүдээ гэсэн үгийг чулуудаж амжив.
Саналаа эхэлжхэлеэн Д.Дэм-бэрэл гишүүн Бүлэг дээр тодорхой хувь тоог ярьж болно. Гэхдээ хэзээнээс олгох талаар хугацааг нь бас тохирох хэрэгтэй. Оны дундуур олгох уу, эцсээр олгох уу гэдгийг шийдэх. Хэрвээ оны эцсээр гэвэл энэ яриад байгаа үнийн өсөлттэй уялдуулж 7.5 хувиар нэмнэ гэвэл шалихгүй ердөө л 0.5 хувиар нэмэгдэнэ шүү дээ гэлээ. Р.Гончигдорж гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэх хоёр арга байна гээд Нэгд, үндсэн чиглэлд нэмнэ гэдгийг тусгаад төсев хэлэлцэхдээ ирэх оны төсөвт хэдэн төгрөг суулгаж өгсөн байна түүнд нь тохируулж хувиа тогтоох. Хоёрт, ОХУ-д төлөх их ерийг төлөхдөө Монгол-банкнаас зээлеэн 100 сая долларын хүү болон үндсэн төлбө-рийг энэ жил төлөхгүй байх. УИХ-аас шийдвэр гаргаж энэ хүүг нь телөхгүй байж болно шүү дээ. Мэн Айвенхоу Майнз компанид ч адил. Тэгвэл эндээс 30 гаруй тэрбум төгрөг гарч ирнэ. Тэгэх-лээр бидэнд байгаа мөнгийг юунд зарцуулах гэдэг л сонголт байна. Сонголтоо төсөв хэлэлцэхдээ нарийн ярилцах хэрэгтэй гэсэн юм. С.Ламбаа гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэхээс өөр аргагүй гээд Гишүүд тойрогтоо янз бүрийн хөрөнгө оруулалт хийнэ гээд 30-40 тэрбум төгрөгийн санал гаргаж дэмжлэг аваад байна. Ийм их хөренгө оруулалт хийж байхаар асуудалд бодитой хандах хэрэгтэй байна гэж зөвлөв. Өмнө нь хэлеэн үгээ давтаж санал хураалт явуулъя гэдгээ Ц.Сүхбаатар гишүүн хэлеэн бол О.Энхсайхан гишүүн Айвенхоуд төлөх менгийг өгөх хэрэггүй. Ингэлээ гээд тэд яаж ч чадахгүй шүү дээ. Ямар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байгаа биш. Хууль бусаар авсан зээл гэж ярихад С.Отгонбаяр гишүүн Тэдэн хувиар нэм гээд тулга-чихвал манай эдийн засаг даах-гүй. Бодитой судалж, тооцеон тоон дээр ярих хэрэгтэй гэж бизнесмэн хүний ухаанаар асуудалд хандсан. С.Оюун гишүүн Монголбанкинд өгөх хүүний мөнгийг цалин тэтгэвэр нэмэхэд, эсвэл хуүхдэд олгох мөнгөнд нэмэрлэнэ гэдгийг манай бүл-гийнхэн ярилцеан. Харин энэ мөнгийг ямар ч байсан хөрөнгө оруулалтад зориулахгүй гэсэн тул бид хөрөнгө оруулалтын ямар ч санап гаргаагүй байгаа гэж бүлгийнхээ өмнөөс байр сууриа илэрхийллээ. Хамгийн сүүлд саналаа хэлеэн Ц.Нямдорж гишүүн Саин ч бай, муу ч бай, зөв ч бай, буруу ч бай энэ бол байнгын хорооноос орж иреэн санал. Тиймээс уг саналын томъёоллоор санал хураалт авуулах нь зүйтэй. Чуулган даргалж байгаа хүн ингэж хурлыг удирдаж болохгүй. Лүндээ дарга хууль зөрчдөгөө болиорой гэж анхааруулав. Хурал даргалаг-чаас хууль зөрчсөн зүйл байхгүй гээд Засгийн газраас тайлбар хийхийг хүслээ.
Сангийн сайд Н.Алтанхуяг хуулиар далайлгаж тоо ба-талдгаа болимоор юм гэж гишүү-дэд хандсан. Тэрээр энэ жилийн төсев гурван онцлогтой гэдгийг дурдаад Хүүхдэд өгөх мөнгөний
тэрбум төгрөг. ОХУ-ын өрийг төлсөн ч дотооддоо өр болж үлдсэн Монголбанкинд төлөх тэрбум. Дээр нь хүүг төлөх байсан ч УИХ-аас хувийг багасгаж 3.5 тэрбум төгрөг болж байна. Мэн энэ жилээс 11 жилийн тогтолцоонд шилжиж долоон настай хүүхэд ирэх жил сургууль орох тул багш нарын цалин энэ тэр гээд 15-16 тэрбум төгрөг. Урьд нь огт байгаагүй ийм гурван зүйл шинээр төсөвт орж иреэн байгаа. Гэхдээ бид цалин тэтгэвэр нэмэгдүүлэхдээ байгаа 16.7 тэрбум төгрөгтөө тохируулж нэммээр байна гэсэн. Түүнчлэн цалин тэтгэврийг оны эхнээс нэмж байсан удаа байхгүйг анхааруулаад эдийн засгийн үзүүлэлт инфляцийн төвшин гарсны дараа буюу дөрөв, аравдугаар сараас нэмж байсныг
сануулав. Хэдийнээс хэдэн хувиар нэмэх вэ гэдгийг бүлэг дээрээ сайтар ярилцах хэрэгтэйг зөв лөв. Гишүүдэд нэлээд учирлаж тайлбарласныхаа эцэст удахгүй орж ирэх хоёр хуулийн төслийг дэмжиж өгөөрэй гэж захихаа мартсангүй. Энэ нь архи, пиво, дарс, тамхины онцгой албан татварыг хоёр дахин нэмэх, уены төлбөрийг өөрчлөх хууль аж. Уүны төлбөриин тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар уул уурхайн салбарт ажилладаг компаниуд уүны төлбөрөө шоо метрт 100 төгрөг төлfх юм байна.
Сайдыг тайлбар хийсний дараа санал хураалт явагдах гэсэн боловч гишүүдийн ирц бүрдээгүйгээс хориод минут болсон. Энэ бүхний дараа цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжиргааны өртгийн өсөлттэй уялдуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх гэсэн зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явагдаж 28 гишүүн дэмжиж, 11 гишүүн татгалзан 71.8 хувиар уг санал дэмжигдлээ.
(өдрийн сонин 2004.11.19 286)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлаар маргалдав

Үдээс өмнөх хуралдаанаар зарчмын зөрүүтэй 69 саналын дөнгөж 11-ээр нь санал хураалт явагдсан юм. Гишүүдийн гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт үдээс хойш эрчимтэй явагдаж байсан ч цалин, тэт-гэврийг нэмэгдүүлэх, тэтгэвриин зөрүүг арилгах талаар гаргасан санал дээр нэлээд маргаан мэтгэлцээн өрнөв. Үндсэн чиглэлийн төсөлд тэтгэвриин зөрүүг оиртуулах арга хэмжээний санал бо-ловсруулна гэснийг гишүүн Д.Дэмбэрэл, С.Ламбаа, Ц.Сүхбаатар нарын гаргасан саналын томъёоллоор арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлнэ гэж өөрчлөхөөр болс-ныг ихэнх гишүүн дэмжсэн. Түүний дараа санал хураах байсан цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжир-гааны өртгийн өсөлттэй уял-дуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх, Цалин, тэт.гэвэр, тэтгэмжийг нэмэх гэсэн хоёр санал нь утга ойролцоо тул нэгтгэж санал хураалт явуулъя гэж хурал даргалагч Д.Лүндээжанцан дарга санаа гаргасан.
Гишүүд нэгтгэнэ, тус тусад нь санал хураапт явуулна гэж хоёр хуваагдаж, зарим нь нам, бүлэг дээрээ ярилцаж байж тодорхой хувиар нэмэгдүүлнэ гэж тоог бичмээр байна гэж саналаа хэлж байлаа. Маргаан хурцдаж, гишүүд нэг нэгнээ үгээр дайралцах болсон тул хоёр бүлгийн даргаас үг хэлэв. УИХ дахь Эх орон-Ардчилал эвелийн бүлгийн дарга С.Оюун Засгийн газраас цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэх талаархи саналаа манай бүлэгт ирүүлеэн. Бидний зүгээс ирэх онд зайлшгүй цалин тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай гэсэи байр суурьтай байгаа. Харин яг хэдэн хувиар гэдгийг бүлгийн хурал дээрээ ярилцаж тоог тодорхой болгох хэрэгтэй гэсэн бол МАХН-ын бүлгийн дарга Д.Идэвхтэн Үндсэн чиглэл, төсөв хоёрт цалин тэтгэвэр нэмэх асуудал тусгагдаагүй ч бид нэмэх тал дээр байгаа. Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлыг бүлэг дээрээ ярилцаж тохирсны дараа тодорхой тоо тавих нь зүйтэй болов уу. Иймээс хоёр санапыг нэптэж санал хураалт явуулъя гэв. Бүлгийн дарга нарын саналыг дэмжиж байгаа нэгэн байхад эсэргүүцэх нь олон байсан. Ц.Сүхбаатар гишүун Тишүүд гаргаад байнгын хороо нь дэмж-сэн саналыг яагаад бүлгийн дарга нар нь болиулдаг юм бэ. Санал хураалт явуулъя гэсэн бол Д.Арвин гишүүн хурал даргалаг-чийг*Дэгээ барьж, хурлаа олигтой удирд. Ингэж хурал удирдахаа болимоор юм гэж тавлав. Д.Лүн-дээжанцан дарга өөрийн байр сууриа хамгаалж Эхлээд нэмэх нь зүйтэй гэсэн ерөнхий саналаар нь, дараа нь хэдэн хувиар гэдгээр нь санал хураах гэсэн юм гэж нэлээд тайл-барлахад танхимаас гишүүд саналаа хэлсний дараа санал хураалт явуулъя гэсэн юм. Үүнийг хурал даргалагч зөвшеөрсөн бөгөөд Д.Арвин гишүүнд хандаж Бас сэттэх хэрэгтэй шүүдээ гэсэн үгийг чулуудаж амжив.
Саналаа эхэлжхэлеэн Д.Дэм-бэрэл гишүүн Бүлэг дээр тодорхой хувь тоог ярьж болно. Гэхдээ хэзээнээс олгох талаар хугацааг нь бас тохирох хэрэгтэй. Оны дундуур олгох уу, эцсээр олгох уу гэдгийг шийдэх. Хэрвээ оны эцсээр гэвэл энэ яриад байгаа үнийн өсөлттэй уялдуулж 7.5 хувиар нэмнэ гэвэл шалихгүй ердөө л 0.5 хувиар нэмэгдэнэ шүү дээ гэлээ. Р.Гончигдорж гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэх хоёр арга байна гээд Нэгд, үндсэн чиглэлд нэмнэ гэдгийг тусгаад төсев хэлэлцэхдээ ирэх оны төсөвт хэдэн төгрөг суулгаж өгсөн байна түүнд нь тохируулж хувиа тогтоох. Хоёрт, ОХУ-д төлөх их ерийг төлөхдөө Монгол-банкнаас зээлеэн 100 сая долларын хүү болон үндсэн төлбө-рийг энэ жил төлөхгүй байх. УИХ-аас шийдвэр гаргаж энэ хүүг нь телөхгүй байж болно шүү дээ. Мэн Айвенхоу Майнз компанид ч адил. Тэгвэл эндээс 30 гаруй тэрбум төгрөг гарч ирнэ. Тэгэх-лээр бидэнд байгаа мөнгийг юунд зарцуулах гэдэг л сонголт байна. Сонголтоо төсөв хэлэлцэхдээ нарийн ярилцах хэрэгтэй гэсэн юм. С.Ламбаа гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэхээс өөр аргагүй гээд Гишүүд тойрогтоо янз бүрийн хөрөнгө оруулалт хийнэ гээд 30-40 тэрбум төгрөгийн санал гаргаж дэмжлэг аваад байна. Ийм их хөренгө оруулалт хийж байхаар асуудалд бодитой хандах хэрэгтэй байна гэж зөвлөв. Өмнө нь хэлеэн үгээ давтаж санал хураалт явуулъя гэдгээ Ц.Сүхбаатар гишүүн хэлеэн бол О.Энхсайхан гишүүн Айвенхоуд төлөх менгийг өгөх хэрэггүй. Ингэлээ гээд тэд яаж ч чадахгүй шүү дээ. Ямар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байгаа биш. Хууль бусаар авсан зээл гэж ярихад С.Отгонбаяр гишүүн Тэдэн хувиар нэм гээд тулга-чихвал манай эдийн засаг даах-гүй. Бодитой судалж, тооцеон тоон дээр ярих хэрэгтэй гэж бизнесмэн хүний ухаанаар асуудалд хандсан. С.Оюун гишүүн Монголбанкинд өгөх хүүний мөнгийг цалин тэтгэвэр нэмэхэд, эсвэл хуүхдэд олгох мөнгөнд нэмэрлэнэ гэдгийг манай бүл-гийнхэн ярилцеан. Харин энэ мөнгийг ямар ч байсан хөрөнгө оруулалтад зориулахгүй гэсэн тул бид хөрөнгө оруулалтын ямар ч санап гаргаагүй байгаа гэж бүлгийнхээ өмнөөс байр сууриа илэрхийллээ. Хамгийн сүүлд саналаа хэлеэн Ц.Нямдорж гишүүн Саин ч бай, муу ч бай, зөв ч бай, буруу ч бай энэ бол байнгын хорооноос орж иреэн санал. Тиймээс уг саналын томъёоллоор санал хураалт авуулах нь зүйтэй. Чуулган даргалж байгаа хүн ингэж хурлыг удирдаж болохгүй. Лүндээ дарга хууль зөрчдөгөө болиорой гэж анхааруулав. Хурал даргалаг-чаас хууль зөрчсөн зүйл байхгүй гээд Засгийн газраас тайлбар хийхийг хүслээ.
Сангийн сайд Н.Алтанхуяг хуулиар далайлгаж тоо ба-талдгаа болимоор юм гэж гишүү-дэд хандсан. Тэрээр энэ жилийн төсев гурван онцлогтой гэдгийг дурдаад Хүүхдэд өгөх мөнгөний
тэрбум төгрөг. ОХУ-ын өрийг төлсөн ч дотооддоо өр болж үлдсэн Монголбанкинд төлөх тэрбум. Дээр нь хүүг төлөх байсан ч УИХ-аас хувийг багасгаж 3.5 тэрбум төгрөг болж байна. Мэн энэ жилээс 11 жилийн тогтолцоонд шилжиж долоон настай хүүхэд ирэх жил сургууль орох тул багш нарын цалин энэ тэр гээд 15-16 тэрбум төгрөг. Урьд нь огт байгаагүй ийм гурван зүйл шинээр төсөвт орж иреэн байгаа. Гэхдээ бид цалин тэтгэвэр нэмэгдүүлэхдээ байгаа 16.7 тэрбум төгрөгтөө тохируулж нэммээр байна гэсэн. Түүнчлэн цалин тэтгэврийг оны эхнээс нэмж байсан удаа байхгүйг анхааруулаад эдийн засгийн үзүүлэлт инфляцийн төвшин гарсны дараа буюу дөрөв, аравдугаар сараас нэмж байсныг
сануулав. Хэдийнээс хэдэн хувиар нэмэх вэ гэдгийг бүлэг дээрээ сайтар ярилцах хэрэгтэйг зөв лөв. Гишүүдэд нэлээд учирлаж тайлбарласныхаа эцэст удахгүй орж ирэх хоёр хуулийн төслийг дэмжиж өгөөрэй гэж захихаа мартсангүй. Энэ нь архи, пиво, дарс, тамхины онцгой албан татварыг хоёр дахин нэмэх, уены төлбөрийг өөрчлөх хууль аж. Уүны төлбөриин тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар уул уурхайн салбарт ажилладаг компаниуд уүны төлбөрөө шоо метрт 100 төгрөг төлfх юм байна.
Сайдыг тайлбар хийсний дараа санал хураалт явагдах гэсэн боловч гишүүдийн ирц бүрдээгүйгээс хориод минут болсон. Энэ бүхний дараа цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжиргааны өртгийн өсөлттэй уялдуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх гэсэн зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явагдаж 28 гишүүн дэмжиж, 11 гишүүн татгалзан 71.8 хувиар уг санал дэмжигдлээ.
(өдрийн сонин 2004.11.19 286)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлаар маргалдав

Үдээс өмнөх хуралдаанаар зарчмын зөрүүтэй 69 саналын дөнгөж 11-ээр нь санал хураалт явагдсан юм. Гишүүдийн гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт үдээс хойш эрчимтэй явагдаж байсан ч цалин, тэт-гэврийг нэмэгдүүлэх, тэтгэвриин зөрүүг арилгах талаар гаргасан санал дээр нэлээд маргаан мэтгэлцээн өрнөв. Үндсэн чиглэлийн төсөлд тэтгэвриин зөрүүг оиртуулах арга хэмжээний санал бо-ловсруулна гэснийг гишүүн Д.Дэмбэрэл, С.Ламбаа, Ц.Сүхбаатар нарын гаргасан саналын томъёоллоор арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлнэ гэж өөрчлөхөөр болс-ныг ихэнх гишүүн дэмжсэн. Түүний дараа санал хураах байсан цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжир-гааны өртгийн өсөлттэй уял-дуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх, Цалин, тэт.гэвэр, тэтгэмжийг нэмэх гэсэн хоёр санал нь утга ойролцоо тул нэгтгэж санал хураалт явуулъя гэж хурал даргалагч Д.Лүндээжанцан дарга санаа гаргасан.
Гишүүд нэгтгэнэ, тус тусад нь санал хураапт явуулна гэж хоёр хуваагдаж, зарим нь нам, бүлэг дээрээ ярилцаж байж тодорхой хувиар нэмэгдүүлнэ гэж тоог бичмээр байна гэж саналаа хэлж байлаа. Маргаан хурцдаж, гишүүд нэг нэгнээ үгээр дайралцах болсон тул хоёр бүлгийн даргаас үг хэлэв. УИХ дахь Эх орон-Ардчилал эвелийн бүлгийн дарга С.Оюун Засгийн газраас цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэх талаархи саналаа манай бүлэгт ирүүлеэн. Бидний зүгээс ирэх онд зайлшгүй цалин тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай гэсэи байр суурьтай байгаа. Харин яг хэдэн хувиар гэдгийг бүлгийн хурал дээрээ ярилцаж тоог тодорхой болгох хэрэгтэй гэсэн бол МАХН-ын бүлгийн дарга Д.Идэвхтэн Үндсэн чиглэл, төсөв хоёрт цалин тэтгэвэр нэмэх асуудал тусгагдаагүй ч бид нэмэх тал дээр байгаа. Цалин тэтгэврийг хэдэн хувиар нэмэх асуудлыг бүлэг дээрээ ярилцаж тохирсны дараа тодорхой тоо тавих нь зүйтэй болов уу. Иймээс хоёр санапыг нэптэж санал хураалт явуулъя гэв. Бүлгийн дарга нарын саналыг дэмжиж байгаа нэгэн байхад эсэргүүцэх нь олон байсан. Ц.Сүхбаатар гишүун Тишүүд гаргаад байнгын хороо нь дэмж-сэн саналыг яагаад бүлгийн дарга нар нь болиулдаг юм бэ. Санал хураалт явуулъя гэсэн бол Д.Арвин гишүүн хурал даргалаг-чийг*Дэгээ барьж, хурлаа олигтой удирд. Ингэж хурал удирдахаа болимоор юм гэж тавлав. Д.Лүн-дээжанцан дарга өөрийн байр сууриа хамгаалж Эхлээд нэмэх нь зүйтэй гэсэн ерөнхий саналаар нь, дараа нь хэдэн хувиар гэдгээр нь санал хураах гэсэн юм гэж нэлээд тайл-барлахад танхимаас гишүүд саналаа хэлсний дараа санал хураалт явуулъя гэсэн юм. Үүнийг хурал даргалагч зөвшеөрсөн бөгөөд Д.Арвин гишүүнд хандаж Бас сэттэх хэрэгтэй шүүдээ гэсэн үгийг чулуудаж амжив.
Саналаа эхэлжхэлеэн Д.Дэм-бэрэл гишүүн Бүлэг дээр тодорхой хувь тоог ярьж болно. Гэхдээ хэзээнээс олгох талаар хугацааг нь бас тохирох хэрэгтэй. Оны дундуур олгох уу, эцсээр олгох уу гэдгийг шийдэх. Хэрвээ оны эцсээр гэвэл энэ яриад байгаа үнийн өсөлттэй уялдуулж 7.5 хувиар нэмнэ гэвэл шалихгүй ердөө л 0.5 хувиар нэмэгдэнэ шүү дээ гэлээ. Р.Гончигдорж гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэх хоёр арга байна гээд Нэгд, үндсэн чиглэлд нэмнэ гэдгийг тусгаад төсев хэлэлцэхдээ ирэх оны төсөвт хэдэн төгрөг суулгаж өгсөн байна түүнд нь тохируулж хувиа тогтоох. Хоёрт, ОХУ-д төлөх их ерийг төлөхдөө Монгол-банкнаас зээлеэн 100 сая долларын хүү болон үндсэн төлбө-рийг энэ жил төлөхгүй байх. УИХ-аас шийдвэр гаргаж энэ хүүг нь телөхгүй байж болно шүү дээ. Мэн Айвенхоу Майнз компанид ч адил. Тэгвэл эндээс 30 гаруй тэрбум төгрөг гарч ирнэ. Тэгэх-лээр бидэнд байгаа мөнгийг юунд зарцуулах гэдэг л сонголт байна. Сонголтоо төсөв хэлэлцэхдээ нарийн ярилцах хэрэгтэй гэсэн юм. С.Ламбаа гишүүн цалин тэтгэврийг нэмэхээс өөр аргагүй гээд Гишүүд тойрогтоо янз бүрийн хөрөнгө оруулалт хийнэ гээд 30-40 тэрбум төгрөгийн санал гаргаж дэмжлэг аваад байна. Ийм их хөренгө оруулалт хийж байхаар асуудалд бодитой хандах хэрэгтэй байна гэж зөвлөв. Өмнө нь хэлеэн үгээ давтаж санал хураалт явуулъя гэдгээ Ц.Сүхбаатар гишүүн хэлеэн бол О.Энхсайхан гишүүн Айвенхоуд төлөх менгийг өгөх хэрэггүй. Ингэлээ гээд тэд яаж ч чадахгүй шүү дээ. Ямар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байгаа биш. Хууль бусаар авсан зээл гэж ярихад С.Отгонбаяр гишүүн Тэдэн хувиар нэм гээд тулга-чихвал манай эдийн засаг даах-гүй. Бодитой судалж, тооцеон тоон дээр ярих хэрэгтэй гэж бизнесмэн хүний ухаанаар асуудалд хандсан. С.Оюун гишүүн Монголбанкинд өгөх хүүний мөнгийг цалин тэтгэвэр нэмэхэд, эсвэл хуүхдэд олгох мөнгөнд нэмэрлэнэ гэдгийг манай бүл-гийнхэн ярилцеан. Харин энэ мөнгийг ямар ч байсан хөрөнгө оруулалтад зориулахгүй гэсэн тул бид хөрөнгө оруулалтын ямар ч санап гаргаагүй байгаа гэж бүлгийнхээ өмнөөс байр сууриа илэрхийллээ. Хамгийн сүүлд саналаа хэлеэн Ц.Нямдорж гишүүн Саин ч бай, муу ч бай, зөв ч бай, буруу ч бай энэ бол байнгын хорооноос орж иреэн санал. Тиймээс уг саналын томъёоллоор санал хураалт авуулах нь зүйтэй. Чуулган даргалж байгаа хүн ингэж хурлыг удирдаж болохгүй. Лүндээ дарга хууль зөрчдөгөө болиорой гэж анхааруулав. Хурал даргалаг-чаас хууль зөрчсөн зүйл байхгүй гээд Засгийн газраас тайлбар хийхийг хүслээ.
Сангийн сайд Н.Алтанхуяг хуулиар далайлгаж тоо ба-талдгаа болимоор юм гэж гишүү-дэд хандсан. Тэрээр энэ жилийн төсев гурван онцлогтой гэдгийг дурдаад Хүүхдэд өгөх мөнгөний
тэрбум төгрөг. ОХУ-ын өрийг төлсөн ч дотооддоо өр болж үлдсэн Монголбанкинд төлөх тэрбум. Дээр нь хүүг төлөх байсан ч УИХ-аас хувийг багасгаж 3.5 тэрбум төгрөг болж байна. Мэн энэ жилээс 11 жилийн тогтолцоонд шилжиж долоон настай хүүхэд ирэх жил сургууль орох тул багш нарын цалин энэ тэр гээд 15-16 тэрбум төгрөг. Урьд нь огт байгаагүй ийм гурван зүйл шинээр төсөвт орж иреэн байгаа. Гэхдээ бид цалин тэтгэвэр нэмэгдүүлэхдээ байгаа 16.7 тэрбум төгрөгтөө тохируулж нэммээр байна гэсэн. Түүнчлэн цалин тэтгэврийг оны эхнээс нэмж байсан удаа байхгүйг анхааруулаад эдийн засгийн үзүүлэлт инфляцийн төвшин гарсны дараа буюу дөрөв, аравдугаар сараас нэмж байсныг
сануулав. Хэдийнээс хэдэн хувиар нэмэх вэ гэдгийг бүлэг дээрээ сайтар ярилцах хэрэгтэйг зөв лөв. Гишүүдэд нэлээд учирлаж тайлбарласныхаа эцэст удахгүй орж ирэх хоёр хуулийн төслийг дэмжиж өгөөрэй гэж захихаа мартсангүй. Энэ нь архи, пиво, дарс, тамхины онцгой албан татварыг хоёр дахин нэмэх, уены төлбөрийг өөрчлөх хууль аж. Уүны төлбөриин тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар уул уурхайн салбарт ажилладаг компаниуд уүны төлбөрөө шоо метрт 100 төгрөг төлfх юм байна.
Сайдыг тайлбар хийсний дараа санал хураалт явагдах гэсэн боловч гишүүдийн ирц бүрдээгүйгээс хориод минут болсон. Энэ бүхний дараа цалин тэтгэврийг инфляцийн түвшин, амьжиргааны өртгийн өсөлттэй уялдуулан 7.5 хувиас доошгүй нэмэх гэсэн зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явагдаж 28 гишүүн дэмжиж, 11 гишүүн татгалзан 71.8 хувиар уг санал дэмжигдлээ.
(өдрийн сонин 2004.11.19 286)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button