Оросын сүүдэр урт

Нөгөө нэр дэвшигч нь Европтой ойр дөт харилцаатай байна гэж амладаг, ингэснээр их хөршөөсөө үл хамааралтай байхыг уриалдаг юм билээ. Тэрбээр эхний даваанд өрсөлдөгчөөсөө цөөн санал дутуу авч аман хузуудсэн. Хоёрдахь даваанаас ердөө долоо хоногийн өмнө Путин дахиад л Украинд ирлээ. Олон улсын дипломат ёсонд үүнийг өөр улсын дотоод хэрэгтхөндлөнгөөс оролцох гэж хэлдэг юм.
Шинэ Европын хилээс Кавказ, Дундад Ази хүртэлх газар. нутгийг өөрийн талд татаж, Орост ойрын хөрш гэж йэрлэдэг улсуудыг Кремлийн шууд хяналтад оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ зорилгодоо Ерөнхийлөгч өөрийн хувийн нэр хүнд болон бусад хэрэгслийг аль болох ашиглахыг хичээж байна.
Хөршүүдээ биедээ аль болох ойртуулах, Орос улсаас тэдний хамаарлыг нэмэгдүүлэхийн тулд Путин эдийн эасгийн хөшүүргийг ч ашиглаж, юуны урьд нефть, байгалийн хийг тэдэнд хямд үнээр өгөх болсон. Есдүгээр сарын 11-ний алан хядах ажиллагаанаас хойш Дундад Азид Америкийн цэргийн оролцоог нэмэгдүүлэх болсны хариуд тэрбээр Тажик, Киргизэд байрладаг Оросын цэргийн бүлэглэлийн хүчийг зузаатгав.
Молдав, Гүржээс цэргээ гаргах амлалтаа биелүүлэхээс татгалзаж, харин тэнд гарч байгаа салан тусгаарлах ажиллагааг илэрхий хөхиүлэх болсон. Гүржийн Абхаз, Умард Осетийн олон мянган хүнд Оросын иргэнийхарьяалал олгосон. Хэрэг дээрээ гадаад улсын иргэн болох эдгээр хүмүүс Кремлийн дипломат бодлогын онцгой анхаарлыг татах болж байгаа юм.
Путин ЗХУ-ыг сэргээж байгаа юм биш. Гагцхүү түүний эдийн засаг, нийгэм, цэргийн яг адилхан хуул-барыг хуучин ЗХУ-ын бүрэл-дэхүүнд байсан бараг бүх БНУ-д бий болгож байна. Үүнд хамрагдахгүй байгаа гурван улс байгаа нь Балти орчмын Латви, Литви, Эс-тони юм. Энэ гурван улс хуучин гинжийг эре шийдэмгий тасчин хаясан төдийгүй одоо НАТО хийгээд Европын хол-бооны гишүүн болоод байгаа билээ. ЗХУ задарсны да-раа бусад улсууд нь ч бие даасан, өөрийн гэсэн хөгжлийн замыг сонгож аваад байгаа. Гэхдээ л Путин тэнд амжилт олж байх шиг байгаа юм.
Брукингсийн хүрээлэн-гийн шинжээч Фиона Хилл саяхан Лондонгийн гадаад бодлогын төвд зориулж хийсэн судалгаандаа ЗХУ өөрийн шууд нөлөөллийн бүсэд хэрэгжүүлдэг байсан нөгөө зөөлөн засаглал-ыг Орос улс тууштай сэргээж байна хэмээн бичжээ.
Ялангуяа өнөөдөр АНУ, Европын холбоо, Хятад болон бусад улсууд өөрийн ажил хэргийн хийгээд стартегийн ашиг сонирхлоо базаагаад байхад аварга том эзэмшил газар дээрээ үндэсний эрх ашиг гэж үнэлдэг бүхнээ хамгаалахыг ноён Путин бусад удирдаг-чийн л адилаар өөрийн үүргээ гэж үзэж байгаа нь гайхах юм биш. Харин түүний улс төрийн чанартай хэд хэдэн алхам, хийсэн мэдэг-дэл нь Оросын урт сүүдрээс эрхгүй болгоомжлох сэтгэл төрүүлж байгаа юм.
Оросын тусгай албаны ажилтнууд болон нефтийн томоохон компаниуд оролц-сон хээл хахууль, тагнуулын хэрэг нь илэрсний улмаас ЗХУ-ын холбоотон байсан Польшид дуулиан шуугиан дэгдээд байна. Польшийн тагнуулын байгууллагын удирдагч байсан Збигнев Семятковский өнгөрсөн сард Парламентынхаа зарим гишүүнд мэдэгдэхдээ, Бид Оросын эзэнт улсыг эдийн заегийн аргаар сэргээж буй явдалтай нүүр тулгараад байна гэж хэлеэн. Москва-гийн гараас салгахын тулд Украин, Гүрж, Армен, Азер-байжан болон Дундад Азийн орнуудад Өрнөдөөс санал болгож байгаа эдийн засаг, улс төрийн дэмжлэгийг сөрэн зогеоход 1998 оны хямралын дараах Оросын эдийн заегийн сэргэлт Путинд шинэ хөшүүрэг болж байна. Түүнчлэн газар зүйн ойр байрлал, эдгээр улстай эртнээс хэлхээ холбоотой явж ирсэн, мэн энэ бүс нутагт орос хэл арилжаа наймаа хийгээд дипломат ажлын гол хэрэгсэл нь болсоор байгаа гэх мэт давуу тал Орост байгаа. Түүнээс гадна Орост нефть ч, байгалийн хий ч бий. Хэрэглээ нь нэмэгдэхийн хэрээр АНУ ч Оросын неф-тийн цооногуудад гараа хүр-гэхийн тулд Хятад, Японтой шүргэлцэх болж эхэлсэн.
Москва дахь Санхүүгийн нэгдсэн бүлгийн (11пИес1 Т|-папаа! дгоир) судалгааны хэлтсийн дарга Стивен ОСалливан. Оросыг дэлхийн бөмбөрцгийн үлэмж хэсэгт чухал улс болгож байгаа юм нь нефть, хий хоёр гэж хэлсэн удаатай.
Ноён Путин ЗХУ бутарс-ныг үндэстний эмгэнэл гэж саяхан нэрлэсэн. Тэрбээр ЗХУ гэдэг хэт их гүрний статусыг Орост эгүүлэн авчирахыг үнэхээр хүсч байна. Энэ нь эдийн засгийн ашиг сонирхол төдийгөөс үүдэлтэй юм биш. Балтийн тэнгисийн гурван улс, саяхнаас Гүржийг алдсанаа Орос улс үндэстнийх нь нэр хүндэд учирсан цохилт гэж үзэж буй юм. Чухам тиим ч учраас Украины сонгуулийн үр дүн Путинд туйлын чухал байгаа хэрэг. Хэдийгээр 1991 онд тусгаар тогтносон ч гэсэн Украин улс Оростой дотно харилцаагаа хадгалсаар оайдаг нь олон зуун жил Москвагийн дохио зангаагаар хөдөлж
байсантай нь холбоотой. Орос угсаа гаралтай хүн ч Украинд олон. Украины нийслэл Киевийг Орос улс, Оросын үнэн алдартны сүм хийд үүсэн бий болсон газар гэж үздэг.
Төрийн эрхийг 10 жил бариад Ерөнхийлөгч Леонид Кучма суудлаа орхихоор шийдсэн нь улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлохын төлөөх ширүүн тэмцлийг эхлүүлеэн юм. Кучма өөрөө Орос, Өрнөд хоёрын хооронд зууч болж байсан ч улсынхаа эрх ашгийг дорно зүгт байгаа гэж хэнд ч ойлгогдохоор хэлеэн Ерөнхий сайд Виктор Януковичийг дэмжиж байгаа. Үүний ч ачаар Украин, Оросын худалдааны харилцааг Европын хөрш орнуудтай адил хэмжээнд байлгах хүсэлтэй Виктор Ющөнког бодвол Янукович нь Путинд илүү ойр хүн болж байна.
Олон улсын судалгааны Европын төвийн Киев дэх салбарын захирал Григорий Немиря Украины Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг Ющенко юм уу, Янукович, тэр ч бүү хэл Украинд биш, Орост л шууд хамаатай үйл явдал гэж нэрлээд, хоёрдахь шатанд Ющенко ялбал Путиний нэр хүнд дотооддоо ч, гадаадад ч унана. Украин улс Гүржийн адил Оросын гараас мултарчихаж байгаа юм шиг санагдаад байгаа нь дүү-гийнхээ гэрээс оргосонтой төстэй мэт гэж үзэж байна. Вашингтон пост сонинд нийтлэгдсэн өгүуллээс авлаа.
(өнөөдөр 2004.11.19 271)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Оросын сүүдэр урт

Нөгөө нэр дэвшигч нь Европтой ойр дөт харилцаатай байна гэж амладаг, ингэснээр их хөршөөсөө үл хамааралтай байхыг уриалдаг юм билээ. Тэрбээр эхний даваанд өрсөлдөгчөөсөө цөөн санал дутуу авч аман хузуудсэн. Хоёрдахь даваанаас ердөө долоо хоногийн өмнө Путин дахиад л Украинд ирлээ. Олон улсын дипломат ёсонд үүнийг өөр улсын дотоод хэрэгтхөндлөнгөөс оролцох гэж хэлдэг юм.
Шинэ Европын хилээс Кавказ, Дундад Ази хүртэлх газар. нутгийг өөрийн талд татаж, Орост ойрын хөрш гэж йэрлэдэг улсуудыг Кремлийн шууд хяналтад оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ зорилгодоо Ерөнхийлөгч өөрийн хувийн нэр хүнд болон бусад хэрэгслийг аль болох ашиглахыг хичээж байна.
Хөршүүдээ биедээ аль болох ойртуулах, Орос улсаас тэдний хамаарлыг нэмэгдүүлэхийн тулд Путин эдийн эасгийн хөшүүргийг ч ашиглаж, юуны урьд нефть, байгалийн хийг тэдэнд хямд үнээр өгөх болсон. Есдүгээр сарын 11-ний алан хядах ажиллагаанаас хойш Дундад Азид Америкийн цэргийн оролцоог нэмэгдүүлэх болсны хариуд тэрбээр Тажик, Киргизэд байрладаг Оросын цэргийн бүлэглэлийн хүчийг зузаатгав.
Молдав, Гүржээс цэргээ гаргах амлалтаа биелүүлэхээс татгалзаж, харин тэнд гарч байгаа салан тусгаарлах ажиллагааг илэрхий хөхиүлэх болсон. Гүржийн Абхаз, Умард Осетийн олон мянган хүнд Оросын иргэнийхарьяалал олгосон. Хэрэг дээрээ гадаад улсын иргэн болох эдгээр хүмүүс Кремлийн дипломат бодлогын онцгой анхаарлыг татах болж байгаа юм.
Путин ЗХУ-ыг сэргээж байгаа юм биш. Гагцхүү түүний эдийн засаг, нийгэм, цэргийн яг адилхан хуул-барыг хуучин ЗХУ-ын бүрэл-дэхүүнд байсан бараг бүх БНУ-д бий болгож байна. Үүнд хамрагдахгүй байгаа гурван улс байгаа нь Балти орчмын Латви, Литви, Эс-тони юм. Энэ гурван улс хуучин гинжийг эре шийдэмгий тасчин хаясан төдийгүй одоо НАТО хийгээд Европын хол-бооны гишүүн болоод байгаа билээ. ЗХУ задарсны да-раа бусад улсууд нь ч бие даасан, өөрийн гэсэн хөгжлийн замыг сонгож аваад байгаа. Гэхдээ л Путин тэнд амжилт олж байх шиг байгаа юм.
Брукингсийн хүрээлэн-гийн шинжээч Фиона Хилл саяхан Лондонгийн гадаад бодлогын төвд зориулж хийсэн судалгаандаа ЗХУ өөрийн шууд нөлөөллийн бүсэд хэрэгжүүлдэг байсан нөгөө зөөлөн засаглал-ыг Орос улс тууштай сэргээж байна хэмээн бичжээ.
Ялангуяа өнөөдөр АНУ, Европын холбоо, Хятад болон бусад улсууд өөрийн ажил хэргийн хийгээд стартегийн ашиг сонирхлоо базаагаад байхад аварга том эзэмшил газар дээрээ үндэсний эрх ашиг гэж үнэлдэг бүхнээ хамгаалахыг ноён Путин бусад удирдаг-чийн л адилаар өөрийн үүргээ гэж үзэж байгаа нь гайхах юм биш. Харин түүний улс төрийн чанартай хэд хэдэн алхам, хийсэн мэдэг-дэл нь Оросын урт сүүдрээс эрхгүй болгоомжлох сэтгэл төрүүлж байгаа юм.
Оросын тусгай албаны ажилтнууд болон нефтийн томоохон компаниуд оролц-сон хээл хахууль, тагнуулын хэрэг нь илэрсний улмаас ЗХУ-ын холбоотон байсан Польшид дуулиан шуугиан дэгдээд байна. Польшийн тагнуулын байгууллагын удирдагч байсан Збигнев Семятковский өнгөрсөн сард Парламентынхаа зарим гишүүнд мэдэгдэхдээ, Бид Оросын эзэнт улсыг эдийн заегийн аргаар сэргээж буй явдалтай нүүр тулгараад байна гэж хэлеэн. Москва-гийн гараас салгахын тулд Украин, Гүрж, Армен, Азер-байжан болон Дундад Азийн орнуудад Өрнөдөөс санал болгож байгаа эдийн засаг, улс төрийн дэмжлэгийг сөрэн зогеоход 1998 оны хямралын дараах Оросын эдийн заегийн сэргэлт Путинд шинэ хөшүүрэг болж байна. Түүнчлэн газар зүйн ойр байрлал, эдгээр улстай эртнээс хэлхээ холбоотой явж ирсэн, мэн энэ бүс нутагт орос хэл арилжаа наймаа хийгээд дипломат ажлын гол хэрэгсэл нь болсоор байгаа гэх мэт давуу тал Орост байгаа. Түүнээс гадна Орост нефть ч, байгалийн хий ч бий. Хэрэглээ нь нэмэгдэхийн хэрээр АНУ ч Оросын неф-тийн цооногуудад гараа хүр-гэхийн тулд Хятад, Японтой шүргэлцэх болж эхэлсэн.
Москва дахь Санхүүгийн нэгдсэн бүлгийн (11пИес1 Т|-папаа! дгоир) судалгааны хэлтсийн дарга Стивен ОСалливан. Оросыг дэлхийн бөмбөрцгийн үлэмж хэсэгт чухал улс болгож байгаа юм нь нефть, хий хоёр гэж хэлсэн удаатай.
Ноён Путин ЗХУ бутарс-ныг үндэстний эмгэнэл гэж саяхан нэрлэсэн. Тэрбээр ЗХУ гэдэг хэт их гүрний статусыг Орост эгүүлэн авчирахыг үнэхээр хүсч байна. Энэ нь эдийн засгийн ашиг сонирхол төдийгөөс үүдэлтэй юм биш. Балтийн тэнгисийн гурван улс, саяхнаас Гүржийг алдсанаа Орос улс үндэстнийх нь нэр хүндэд учирсан цохилт гэж үзэж буй юм. Чухам тиим ч учраас Украины сонгуулийн үр дүн Путинд туйлын чухал байгаа хэрэг. Хэдийгээр 1991 онд тусгаар тогтносон ч гэсэн Украин улс Оростой дотно харилцаагаа хадгалсаар оайдаг нь олон зуун жил Москвагийн дохио зангаагаар хөдөлж
байсантай нь холбоотой. Орос угсаа гаралтай хүн ч Украинд олон. Украины нийслэл Киевийг Орос улс, Оросын үнэн алдартны сүм хийд үүсэн бий болсон газар гэж үздэг.
Төрийн эрхийг 10 жил бариад Ерөнхийлөгч Леонид Кучма суудлаа орхихоор шийдсэн нь улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлохын төлөөх ширүүн тэмцлийг эхлүүлеэн юм. Кучма өөрөө Орос, Өрнөд хоёрын хооронд зууч болж байсан ч улсынхаа эрх ашгийг дорно зүгт байгаа гэж хэнд ч ойлгогдохоор хэлеэн Ерөнхий сайд Виктор Януковичийг дэмжиж байгаа. Үүний ч ачаар Украин, Оросын худалдааны харилцааг Европын хөрш орнуудтай адил хэмжээнд байлгах хүсэлтэй Виктор Ющөнког бодвол Янукович нь Путинд илүү ойр хүн болж байна.
Олон улсын судалгааны Европын төвийн Киев дэх салбарын захирал Григорий Немиря Украины Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг Ющенко юм уу, Янукович, тэр ч бүү хэл Украинд биш, Орост л шууд хамаатай үйл явдал гэж нэрлээд, хоёрдахь шатанд Ющенко ялбал Путиний нэр хүнд дотооддоо ч, гадаадад ч унана. Украин улс Гүржийн адил Оросын гараас мултарчихаж байгаа юм шиг санагдаад байгаа нь дүү-гийнхээ гэрээс оргосонтой төстэй мэт гэж үзэж байна. Вашингтон пост сонинд нийтлэгдсэн өгүуллээс авлаа.
(өнөөдөр 2004.11.19 271)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Оросын сүүдэр урт

Нөгөө нэр дэвшигч нь Европтой ойр дөт харилцаатай байна гэж амладаг, ингэснээр их хөршөөсөө үл хамааралтай байхыг уриалдаг юм билээ. Тэрбээр эхний даваанд өрсөлдөгчөөсөө цөөн санал дутуу авч аман хузуудсэн. Хоёрдахь даваанаас ердөө долоо хоногийн өмнө Путин дахиад л Украинд ирлээ. Олон улсын дипломат ёсонд үүнийг өөр улсын дотоод хэрэгтхөндлөнгөөс оролцох гэж хэлдэг юм.
Шинэ Европын хилээс Кавказ, Дундад Ази хүртэлх газар. нутгийг өөрийн талд татаж, Орост ойрын хөрш гэж йэрлэдэг улсуудыг Кремлийн шууд хяналтад оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ зорилгодоо Ерөнхийлөгч өөрийн хувийн нэр хүнд болон бусад хэрэгслийг аль болох ашиглахыг хичээж байна.
Хөршүүдээ биедээ аль болох ойртуулах, Орос улсаас тэдний хамаарлыг нэмэгдүүлэхийн тулд Путин эдийн эасгийн хөшүүргийг ч ашиглаж, юуны урьд нефть, байгалийн хийг тэдэнд хямд үнээр өгөх болсон. Есдүгээр сарын 11-ний алан хядах ажиллагаанаас хойш Дундад Азид Америкийн цэргийн оролцоог нэмэгдүүлэх болсны хариуд тэрбээр Тажик, Киргизэд байрладаг Оросын цэргийн бүлэглэлийн хүчийг зузаатгав.
Молдав, Гүржээс цэргээ гаргах амлалтаа биелүүлэхээс татгалзаж, харин тэнд гарч байгаа салан тусгаарлах ажиллагааг илэрхий хөхиүлэх болсон. Гүржийн Абхаз, Умард Осетийн олон мянган хүнд Оросын иргэнийхарьяалал олгосон. Хэрэг дээрээ гадаад улсын иргэн болох эдгээр хүмүүс Кремлийн дипломат бодлогын онцгой анхаарлыг татах болж байгаа юм.
Путин ЗХУ-ыг сэргээж байгаа юм биш. Гагцхүү түүний эдийн засаг, нийгэм, цэргийн яг адилхан хуул-барыг хуучин ЗХУ-ын бүрэл-дэхүүнд байсан бараг бүх БНУ-д бий болгож байна. Үүнд хамрагдахгүй байгаа гурван улс байгаа нь Балти орчмын Латви, Литви, Эс-тони юм. Энэ гурван улс хуучин гинжийг эре шийдэмгий тасчин хаясан төдийгүй одоо НАТО хийгээд Европын хол-бооны гишүүн болоод байгаа билээ. ЗХУ задарсны да-раа бусад улсууд нь ч бие даасан, өөрийн гэсэн хөгжлийн замыг сонгож аваад байгаа. Гэхдээ л Путин тэнд амжилт олж байх шиг байгаа юм.
Брукингсийн хүрээлэн-гийн шинжээч Фиона Хилл саяхан Лондонгийн гадаад бодлогын төвд зориулж хийсэн судалгаандаа ЗХУ өөрийн шууд нөлөөллийн бүсэд хэрэгжүүлдэг байсан нөгөө зөөлөн засаглал-ыг Орос улс тууштай сэргээж байна хэмээн бичжээ.
Ялангуяа өнөөдөр АНУ, Европын холбоо, Хятад болон бусад улсууд өөрийн ажил хэргийн хийгээд стартегийн ашиг сонирхлоо базаагаад байхад аварга том эзэмшил газар дээрээ үндэсний эрх ашиг гэж үнэлдэг бүхнээ хамгаалахыг ноён Путин бусад удирдаг-чийн л адилаар өөрийн үүргээ гэж үзэж байгаа нь гайхах юм биш. Харин түүний улс төрийн чанартай хэд хэдэн алхам, хийсэн мэдэг-дэл нь Оросын урт сүүдрээс эрхгүй болгоомжлох сэтгэл төрүүлж байгаа юм.
Оросын тусгай албаны ажилтнууд болон нефтийн томоохон компаниуд оролц-сон хээл хахууль, тагнуулын хэрэг нь илэрсний улмаас ЗХУ-ын холбоотон байсан Польшид дуулиан шуугиан дэгдээд байна. Польшийн тагнуулын байгууллагын удирдагч байсан Збигнев Семятковский өнгөрсөн сард Парламентынхаа зарим гишүүнд мэдэгдэхдээ, Бид Оросын эзэнт улсыг эдийн заегийн аргаар сэргээж буй явдалтай нүүр тулгараад байна гэж хэлеэн. Москва-гийн гараас салгахын тулд Украин, Гүрж, Армен, Азер-байжан болон Дундад Азийн орнуудад Өрнөдөөс санал болгож байгаа эдийн засаг, улс төрийн дэмжлэгийг сөрэн зогеоход 1998 оны хямралын дараах Оросын эдийн заегийн сэргэлт Путинд шинэ хөшүүрэг болж байна. Түүнчлэн газар зүйн ойр байрлал, эдгээр улстай эртнээс хэлхээ холбоотой явж ирсэн, мэн энэ бүс нутагт орос хэл арилжаа наймаа хийгээд дипломат ажлын гол хэрэгсэл нь болсоор байгаа гэх мэт давуу тал Орост байгаа. Түүнээс гадна Орост нефть ч, байгалийн хий ч бий. Хэрэглээ нь нэмэгдэхийн хэрээр АНУ ч Оросын неф-тийн цооногуудад гараа хүр-гэхийн тулд Хятад, Японтой шүргэлцэх болж эхэлсэн.
Москва дахь Санхүүгийн нэгдсэн бүлгийн (11пИес1 Т|-папаа! дгоир) судалгааны хэлтсийн дарга Стивен ОСалливан. Оросыг дэлхийн бөмбөрцгийн үлэмж хэсэгт чухал улс болгож байгаа юм нь нефть, хий хоёр гэж хэлсэн удаатай.
Ноён Путин ЗХУ бутарс-ныг үндэстний эмгэнэл гэж саяхан нэрлэсэн. Тэрбээр ЗХУ гэдэг хэт их гүрний статусыг Орост эгүүлэн авчирахыг үнэхээр хүсч байна. Энэ нь эдийн засгийн ашиг сонирхол төдийгөөс үүдэлтэй юм биш. Балтийн тэнгисийн гурван улс, саяхнаас Гүржийг алдсанаа Орос улс үндэстнийх нь нэр хүндэд учирсан цохилт гэж үзэж буй юм. Чухам тиим ч учраас Украины сонгуулийн үр дүн Путинд туйлын чухал байгаа хэрэг. Хэдийгээр 1991 онд тусгаар тогтносон ч гэсэн Украин улс Оростой дотно харилцаагаа хадгалсаар оайдаг нь олон зуун жил Москвагийн дохио зангаагаар хөдөлж
байсантай нь холбоотой. Орос угсаа гаралтай хүн ч Украинд олон. Украины нийслэл Киевийг Орос улс, Оросын үнэн алдартны сүм хийд үүсэн бий болсон газар гэж үздэг.
Төрийн эрхийг 10 жил бариад Ерөнхийлөгч Леонид Кучма суудлаа орхихоор шийдсэн нь улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлохын төлөөх ширүүн тэмцлийг эхлүүлеэн юм. Кучма өөрөө Орос, Өрнөд хоёрын хооронд зууч болж байсан ч улсынхаа эрх ашгийг дорно зүгт байгаа гэж хэнд ч ойлгогдохоор хэлеэн Ерөнхий сайд Виктор Януковичийг дэмжиж байгаа. Үүний ч ачаар Украин, Оросын худалдааны харилцааг Европын хөрш орнуудтай адил хэмжээнд байлгах хүсэлтэй Виктор Ющөнког бодвол Янукович нь Путинд илүү ойр хүн болж байна.
Олон улсын судалгааны Европын төвийн Киев дэх салбарын захирал Григорий Немиря Украины Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг Ющенко юм уу, Янукович, тэр ч бүү хэл Украинд биш, Орост л шууд хамаатай үйл явдал гэж нэрлээд, хоёрдахь шатанд Ющенко ялбал Путиний нэр хүнд дотооддоо ч, гадаадад ч унана. Украин улс Гүржийн адил Оросын гараас мултарчихаж байгаа юм шиг санагдаад байгаа нь дүү-гийнхээ гэрээс оргосонтой төстэй мэт гэж үзэж байна. Вашингтон пост сонинд нийтлэгдсэн өгүуллээс авлаа.
(өнөөдөр 2004.11.19 271)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Оросын сүүдэр урт

Нөгөө нэр дэвшигч нь Европтой ойр дөт харилцаатай байна гэж амладаг, ингэснээр их хөршөөсөө үл хамааралтай байхыг уриалдаг юм билээ. Тэрбээр эхний даваанд өрсөлдөгчөөсөө цөөн санал дутуу авч аман хузуудсэн. Хоёрдахь даваанаас ердөө долоо хоногийн өмнө Путин дахиад л Украинд ирлээ. Олон улсын дипломат ёсонд үүнийг өөр улсын дотоод хэрэгтхөндлөнгөөс оролцох гэж хэлдэг юм.
Шинэ Европын хилээс Кавказ, Дундад Ази хүртэлх газар. нутгийг өөрийн талд татаж, Орост ойрын хөрш гэж йэрлэдэг улсуудыг Кремлийн шууд хяналтад оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ зорилгодоо Ерөнхийлөгч өөрийн хувийн нэр хүнд болон бусад хэрэгслийг аль болох ашиглахыг хичээж байна.
Хөршүүдээ биедээ аль болох ойртуулах, Орос улсаас тэдний хамаарлыг нэмэгдүүлэхийн тулд Путин эдийн эасгийн хөшүүргийг ч ашиглаж, юуны урьд нефть, байгалийн хийг тэдэнд хямд үнээр өгөх болсон. Есдүгээр сарын 11-ний алан хядах ажиллагаанаас хойш Дундад Азид Америкийн цэргийн оролцоог нэмэгдүүлэх болсны хариуд тэрбээр Тажик, Киргизэд байрладаг Оросын цэргийн бүлэглэлийн хүчийг зузаатгав.
Молдав, Гүржээс цэргээ гаргах амлалтаа биелүүлэхээс татгалзаж, харин тэнд гарч байгаа салан тусгаарлах ажиллагааг илэрхий хөхиүлэх болсон. Гүржийн Абхаз, Умард Осетийн олон мянган хүнд Оросын иргэнийхарьяалал олгосон. Хэрэг дээрээ гадаад улсын иргэн болох эдгээр хүмүүс Кремлийн дипломат бодлогын онцгой анхаарлыг татах болж байгаа юм.
Путин ЗХУ-ыг сэргээж байгаа юм биш. Гагцхүү түүний эдийн засаг, нийгэм, цэргийн яг адилхан хуул-барыг хуучин ЗХУ-ын бүрэл-дэхүүнд байсан бараг бүх БНУ-д бий болгож байна. Үүнд хамрагдахгүй байгаа гурван улс байгаа нь Балти орчмын Латви, Литви, Эс-тони юм. Энэ гурван улс хуучин гинжийг эре шийдэмгий тасчин хаясан төдийгүй одоо НАТО хийгээд Европын хол-бооны гишүүн болоод байгаа билээ. ЗХУ задарсны да-раа бусад улсууд нь ч бие даасан, өөрийн гэсэн хөгжлийн замыг сонгож аваад байгаа. Гэхдээ л Путин тэнд амжилт олж байх шиг байгаа юм.
Брукингсийн хүрээлэн-гийн шинжээч Фиона Хилл саяхан Лондонгийн гадаад бодлогын төвд зориулж хийсэн судалгаандаа ЗХУ өөрийн шууд нөлөөллийн бүсэд хэрэгжүүлдэг байсан нөгөө зөөлөн засаглал-ыг Орос улс тууштай сэргээж байна хэмээн бичжээ.
Ялангуяа өнөөдөр АНУ, Европын холбоо, Хятад болон бусад улсууд өөрийн ажил хэргийн хийгээд стартегийн ашиг сонирхлоо базаагаад байхад аварга том эзэмшил газар дээрээ үндэсний эрх ашиг гэж үнэлдэг бүхнээ хамгаалахыг ноён Путин бусад удирдаг-чийн л адилаар өөрийн үүргээ гэж үзэж байгаа нь гайхах юм биш. Харин түүний улс төрийн чанартай хэд хэдэн алхам, хийсэн мэдэг-дэл нь Оросын урт сүүдрээс эрхгүй болгоомжлох сэтгэл төрүүлж байгаа юм.
Оросын тусгай албаны ажилтнууд болон нефтийн томоохон компаниуд оролц-сон хээл хахууль, тагнуулын хэрэг нь илэрсний улмаас ЗХУ-ын холбоотон байсан Польшид дуулиан шуугиан дэгдээд байна. Польшийн тагнуулын байгууллагын удирдагч байсан Збигнев Семятковский өнгөрсөн сард Парламентынхаа зарим гишүүнд мэдэгдэхдээ, Бид Оросын эзэнт улсыг эдийн заегийн аргаар сэргээж буй явдалтай нүүр тулгараад байна гэж хэлеэн. Москва-гийн гараас салгахын тулд Украин, Гүрж, Армен, Азер-байжан болон Дундад Азийн орнуудад Өрнөдөөс санал болгож байгаа эдийн засаг, улс төрийн дэмжлэгийг сөрэн зогеоход 1998 оны хямралын дараах Оросын эдийн заегийн сэргэлт Путинд шинэ хөшүүрэг болж байна. Түүнчлэн газар зүйн ойр байрлал, эдгээр улстай эртнээс хэлхээ холбоотой явж ирсэн, мэн энэ бүс нутагт орос хэл арилжаа наймаа хийгээд дипломат ажлын гол хэрэгсэл нь болсоор байгаа гэх мэт давуу тал Орост байгаа. Түүнээс гадна Орост нефть ч, байгалийн хий ч бий. Хэрэглээ нь нэмэгдэхийн хэрээр АНУ ч Оросын неф-тийн цооногуудад гараа хүр-гэхийн тулд Хятад, Японтой шүргэлцэх болж эхэлсэн.
Москва дахь Санхүүгийн нэгдсэн бүлгийн (11пИес1 Т|-папаа! дгоир) судалгааны хэлтсийн дарга Стивен ОСалливан. Оросыг дэлхийн бөмбөрцгийн үлэмж хэсэгт чухал улс болгож байгаа юм нь нефть, хий хоёр гэж хэлсэн удаатай.
Ноён Путин ЗХУ бутарс-ныг үндэстний эмгэнэл гэж саяхан нэрлэсэн. Тэрбээр ЗХУ гэдэг хэт их гүрний статусыг Орост эгүүлэн авчирахыг үнэхээр хүсч байна. Энэ нь эдийн засгийн ашиг сонирхол төдийгөөс үүдэлтэй юм биш. Балтийн тэнгисийн гурван улс, саяхнаас Гүржийг алдсанаа Орос улс үндэстнийх нь нэр хүндэд учирсан цохилт гэж үзэж буй юм. Чухам тиим ч учраас Украины сонгуулийн үр дүн Путинд туйлын чухал байгаа хэрэг. Хэдийгээр 1991 онд тусгаар тогтносон ч гэсэн Украин улс Оростой дотно харилцаагаа хадгалсаар оайдаг нь олон зуун жил Москвагийн дохио зангаагаар хөдөлж
байсантай нь холбоотой. Орос угсаа гаралтай хүн ч Украинд олон. Украины нийслэл Киевийг Орос улс, Оросын үнэн алдартны сүм хийд үүсэн бий болсон газар гэж үздэг.
Төрийн эрхийг 10 жил бариад Ерөнхийлөгч Леонид Кучма суудлаа орхихоор шийдсэн нь улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлохын төлөөх ширүүн тэмцлийг эхлүүлеэн юм. Кучма өөрөө Орос, Өрнөд хоёрын хооронд зууч болж байсан ч улсынхаа эрх ашгийг дорно зүгт байгаа гэж хэнд ч ойлгогдохоор хэлеэн Ерөнхий сайд Виктор Януковичийг дэмжиж байгаа. Үүний ч ачаар Украин, Оросын худалдааны харилцааг Европын хөрш орнуудтай адил хэмжээнд байлгах хүсэлтэй Виктор Ющөнког бодвол Янукович нь Путинд илүү ойр хүн болж байна.
Олон улсын судалгааны Европын төвийн Киев дэх салбарын захирал Григорий Немиря Украины Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг Ющенко юм уу, Янукович, тэр ч бүү хэл Украинд биш, Орост л шууд хамаатай үйл явдал гэж нэрлээд, хоёрдахь шатанд Ющенко ялбал Путиний нэр хүнд дотооддоо ч, гадаадад ч унана. Украин улс Гүржийн адил Оросын гараас мултарчихаж байгаа юм шиг санагдаад байгаа нь дүү-гийнхээ гэрээс оргосонтой төстэй мэт гэж үзэж байна. Вашингтон пост сонинд нийтлэгдсэн өгүуллээс авлаа.
(өнөөдөр 2004.11.19 271)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Оросын сүүдэр урт

Нөгөө нэр дэвшигч нь Европтой ойр дөт харилцаатай байна гэж амладаг, ингэснээр их хөршөөсөө үл хамааралтай байхыг уриалдаг юм билээ. Тэрбээр эхний даваанд өрсөлдөгчөөсөө цөөн санал дутуу авч аман хузуудсэн. Хоёрдахь даваанаас ердөө долоо хоногийн өмнө Путин дахиад л Украинд ирлээ. Олон улсын дипломат ёсонд үүнийг өөр улсын дотоод хэрэгтхөндлөнгөөс оролцох гэж хэлдэг юм.
Шинэ Европын хилээс Кавказ, Дундад Ази хүртэлх газар. нутгийг өөрийн талд татаж, Орост ойрын хөрш гэж йэрлэдэг улсуудыг Кремлийн шууд хяналтад оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ зорилгодоо Ерөнхийлөгч өөрийн хувийн нэр хүнд болон бусад хэрэгслийг аль болох ашиглахыг хичээж байна.
Хөршүүдээ биедээ аль болох ойртуулах, Орос улсаас тэдний хамаарлыг нэмэгдүүлэхийн тулд Путин эдийн эасгийн хөшүүргийг ч ашиглаж, юуны урьд нефть, байгалийн хийг тэдэнд хямд үнээр өгөх болсон. Есдүгээр сарын 11-ний алан хядах ажиллагаанаас хойш Дундад Азид Америкийн цэргийн оролцоог нэмэгдүүлэх болсны хариуд тэрбээр Тажик, Киргизэд байрладаг Оросын цэргийн бүлэглэлийн хүчийг зузаатгав.
Молдав, Гүржээс цэргээ гаргах амлалтаа биелүүлэхээс татгалзаж, харин тэнд гарч байгаа салан тусгаарлах ажиллагааг илэрхий хөхиүлэх болсон. Гүржийн Абхаз, Умард Осетийн олон мянган хүнд Оросын иргэнийхарьяалал олгосон. Хэрэг дээрээ гадаад улсын иргэн болох эдгээр хүмүүс Кремлийн дипломат бодлогын онцгой анхаарлыг татах болж байгаа юм.
Путин ЗХУ-ыг сэргээж байгаа юм биш. Гагцхүү түүний эдийн засаг, нийгэм, цэргийн яг адилхан хуул-барыг хуучин ЗХУ-ын бүрэл-дэхүүнд байсан бараг бүх БНУ-д бий болгож байна. Үүнд хамрагдахгүй байгаа гурван улс байгаа нь Балти орчмын Латви, Литви, Эс-тони юм. Энэ гурван улс хуучин гинжийг эре шийдэмгий тасчин хаясан төдийгүй одоо НАТО хийгээд Европын хол-бооны гишүүн болоод байгаа билээ. ЗХУ задарсны да-раа бусад улсууд нь ч бие даасан, өөрийн гэсэн хөгжлийн замыг сонгож аваад байгаа. Гэхдээ л Путин тэнд амжилт олж байх шиг байгаа юм.
Брукингсийн хүрээлэн-гийн шинжээч Фиона Хилл саяхан Лондонгийн гадаад бодлогын төвд зориулж хийсэн судалгаандаа ЗХУ өөрийн шууд нөлөөллийн бүсэд хэрэгжүүлдэг байсан нөгөө зөөлөн засаглал-ыг Орос улс тууштай сэргээж байна хэмээн бичжээ.
Ялангуяа өнөөдөр АНУ, Европын холбоо, Хятад болон бусад улсууд өөрийн ажил хэргийн хийгээд стартегийн ашиг сонирхлоо базаагаад байхад аварга том эзэмшил газар дээрээ үндэсний эрх ашиг гэж үнэлдэг бүхнээ хамгаалахыг ноён Путин бусад удирдаг-чийн л адилаар өөрийн үүргээ гэж үзэж байгаа нь гайхах юм биш. Харин түүний улс төрийн чанартай хэд хэдэн алхам, хийсэн мэдэг-дэл нь Оросын урт сүүдрээс эрхгүй болгоомжлох сэтгэл төрүүлж байгаа юм.
Оросын тусгай албаны ажилтнууд болон нефтийн томоохон компаниуд оролц-сон хээл хахууль, тагнуулын хэрэг нь илэрсний улмаас ЗХУ-ын холбоотон байсан Польшид дуулиан шуугиан дэгдээд байна. Польшийн тагнуулын байгууллагын удирдагч байсан Збигнев Семятковский өнгөрсөн сард Парламентынхаа зарим гишүүнд мэдэгдэхдээ, Бид Оросын эзэнт улсыг эдийн заегийн аргаар сэргээж буй явдалтай нүүр тулгараад байна гэж хэлеэн. Москва-гийн гараас салгахын тулд Украин, Гүрж, Армен, Азер-байжан болон Дундад Азийн орнуудад Өрнөдөөс санал болгож байгаа эдийн засаг, улс төрийн дэмжлэгийг сөрэн зогеоход 1998 оны хямралын дараах Оросын эдийн заегийн сэргэлт Путинд шинэ хөшүүрэг болж байна. Түүнчлэн газар зүйн ойр байрлал, эдгээр улстай эртнээс хэлхээ холбоотой явж ирсэн, мэн энэ бүс нутагт орос хэл арилжаа наймаа хийгээд дипломат ажлын гол хэрэгсэл нь болсоор байгаа гэх мэт давуу тал Орост байгаа. Түүнээс гадна Орост нефть ч, байгалийн хий ч бий. Хэрэглээ нь нэмэгдэхийн хэрээр АНУ ч Оросын неф-тийн цооногуудад гараа хүр-гэхийн тулд Хятад, Японтой шүргэлцэх болж эхэлсэн.
Москва дахь Санхүүгийн нэгдсэн бүлгийн (11пИес1 Т|-папаа! дгоир) судалгааны хэлтсийн дарга Стивен ОСалливан. Оросыг дэлхийн бөмбөрцгийн үлэмж хэсэгт чухал улс болгож байгаа юм нь нефть, хий хоёр гэж хэлсэн удаатай.
Ноён Путин ЗХУ бутарс-ныг үндэстний эмгэнэл гэж саяхан нэрлэсэн. Тэрбээр ЗХУ гэдэг хэт их гүрний статусыг Орост эгүүлэн авчирахыг үнэхээр хүсч байна. Энэ нь эдийн засгийн ашиг сонирхол төдийгөөс үүдэлтэй юм биш. Балтийн тэнгисийн гурван улс, саяхнаас Гүржийг алдсанаа Орос улс үндэстнийх нь нэр хүндэд учирсан цохилт гэж үзэж буй юм. Чухам тиим ч учраас Украины сонгуулийн үр дүн Путинд туйлын чухал байгаа хэрэг. Хэдийгээр 1991 онд тусгаар тогтносон ч гэсэн Украин улс Оростой дотно харилцаагаа хадгалсаар оайдаг нь олон зуун жил Москвагийн дохио зангаагаар хөдөлж
байсантай нь холбоотой. Орос угсаа гаралтай хүн ч Украинд олон. Украины нийслэл Киевийг Орос улс, Оросын үнэн алдартны сүм хийд үүсэн бий болсон газар гэж үздэг.
Төрийн эрхийг 10 жил бариад Ерөнхийлөгч Леонид Кучма суудлаа орхихоор шийдсэн нь улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлохын төлөөх ширүүн тэмцлийг эхлүүлеэн юм. Кучма өөрөө Орос, Өрнөд хоёрын хооронд зууч болж байсан ч улсынхаа эрх ашгийг дорно зүгт байгаа гэж хэнд ч ойлгогдохоор хэлеэн Ерөнхий сайд Виктор Януковичийг дэмжиж байгаа. Үүний ч ачаар Украин, Оросын худалдааны харилцааг Европын хөрш орнуудтай адил хэмжээнд байлгах хүсэлтэй Виктор Ющөнког бодвол Янукович нь Путинд илүү ойр хүн болж байна.
Олон улсын судалгааны Европын төвийн Киев дэх салбарын захирал Григорий Немиря Украины Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг Ющенко юм уу, Янукович, тэр ч бүү хэл Украинд биш, Орост л шууд хамаатай үйл явдал гэж нэрлээд, хоёрдахь шатанд Ющенко ялбал Путиний нэр хүнд дотооддоо ч, гадаадад ч унана. Украин улс Гүржийн адил Оросын гараас мултарчихаж байгаа юм шиг санагдаад байгаа нь дүү-гийнхээ гэрээс оргосонтой төстэй мэт гэж үзэж байна. Вашингтон пост сонинд нийтлэгдсэн өгүуллээс авлаа.
(өнөөдөр 2004.11.19 271)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Оросын сүүдэр урт

Нөгөө нэр дэвшигч нь Европтой ойр дөт харилцаатай байна гэж амладаг, ингэснээр их хөршөөсөө үл хамааралтай байхыг уриалдаг юм билээ. Тэрбээр эхний даваанд өрсөлдөгчөөсөө цөөн санал дутуу авч аман хузуудсэн. Хоёрдахь даваанаас ердөө долоо хоногийн өмнө Путин дахиад л Украинд ирлээ. Олон улсын дипломат ёсонд үүнийг өөр улсын дотоод хэрэгтхөндлөнгөөс оролцох гэж хэлдэг юм.
Шинэ Европын хилээс Кавказ, Дундад Ази хүртэлх газар. нутгийг өөрийн талд татаж, Орост ойрын хөрш гэж йэрлэдэг улсуудыг Кремлийн шууд хяналтад оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ зорилгодоо Ерөнхийлөгч өөрийн хувийн нэр хүнд болон бусад хэрэгслийг аль болох ашиглахыг хичээж байна.
Хөршүүдээ биедээ аль болох ойртуулах, Орос улсаас тэдний хамаарлыг нэмэгдүүлэхийн тулд Путин эдийн эасгийн хөшүүргийг ч ашиглаж, юуны урьд нефть, байгалийн хийг тэдэнд хямд үнээр өгөх болсон. Есдүгээр сарын 11-ний алан хядах ажиллагаанаас хойш Дундад Азид Америкийн цэргийн оролцоог нэмэгдүүлэх болсны хариуд тэрбээр Тажик, Киргизэд байрладаг Оросын цэргийн бүлэглэлийн хүчийг зузаатгав.
Молдав, Гүржээс цэргээ гаргах амлалтаа биелүүлэхээс татгалзаж, харин тэнд гарч байгаа салан тусгаарлах ажиллагааг илэрхий хөхиүлэх болсон. Гүржийн Абхаз, Умард Осетийн олон мянган хүнд Оросын иргэнийхарьяалал олгосон. Хэрэг дээрээ гадаад улсын иргэн болох эдгээр хүмүүс Кремлийн дипломат бодлогын онцгой анхаарлыг татах болж байгаа юм.
Путин ЗХУ-ыг сэргээж байгаа юм биш. Гагцхүү түүний эдийн засаг, нийгэм, цэргийн яг адилхан хуул-барыг хуучин ЗХУ-ын бүрэл-дэхүүнд байсан бараг бүх БНУ-д бий болгож байна. Үүнд хамрагдахгүй байгаа гурван улс байгаа нь Балти орчмын Латви, Литви, Эс-тони юм. Энэ гурван улс хуучин гинжийг эре шийдэмгий тасчин хаясан төдийгүй одоо НАТО хийгээд Европын хол-бооны гишүүн болоод байгаа билээ. ЗХУ задарсны да-раа бусад улсууд нь ч бие даасан, өөрийн гэсэн хөгжлийн замыг сонгож аваад байгаа. Гэхдээ л Путин тэнд амжилт олж байх шиг байгаа юм.
Брукингсийн хүрээлэн-гийн шинжээч Фиона Хилл саяхан Лондонгийн гадаад бодлогын төвд зориулж хийсэн судалгаандаа ЗХУ өөрийн шууд нөлөөллийн бүсэд хэрэгжүүлдэг байсан нөгөө зөөлөн засаглал-ыг Орос улс тууштай сэргээж байна хэмээн бичжээ.
Ялангуяа өнөөдөр АНУ, Европын холбоо, Хятад болон бусад улсууд өөрийн ажил хэргийн хийгээд стартегийн ашиг сонирхлоо базаагаад байхад аварга том эзэмшил газар дээрээ үндэсний эрх ашиг гэж үнэлдэг бүхнээ хамгаалахыг ноён Путин бусад удирдаг-чийн л адилаар өөрийн үүргээ гэж үзэж байгаа нь гайхах юм биш. Харин түүний улс төрийн чанартай хэд хэдэн алхам, хийсэн мэдэг-дэл нь Оросын урт сүүдрээс эрхгүй болгоомжлох сэтгэл төрүүлж байгаа юм.
Оросын тусгай албаны ажилтнууд болон нефтийн томоохон компаниуд оролц-сон хээл хахууль, тагнуулын хэрэг нь илэрсний улмаас ЗХУ-ын холбоотон байсан Польшид дуулиан шуугиан дэгдээд байна. Польшийн тагнуулын байгууллагын удирдагч байсан Збигнев Семятковский өнгөрсөн сард Парламентынхаа зарим гишүүнд мэдэгдэхдээ, Бид Оросын эзэнт улсыг эдийн заегийн аргаар сэргээж буй явдалтай нүүр тулгараад байна гэж хэлеэн. Москва-гийн гараас салгахын тулд Украин, Гүрж, Армен, Азер-байжан болон Дундад Азийн орнуудад Өрнөдөөс санал болгож байгаа эдийн засаг, улс төрийн дэмжлэгийг сөрэн зогеоход 1998 оны хямралын дараах Оросын эдийн заегийн сэргэлт Путинд шинэ хөшүүрэг болж байна. Түүнчлэн газар зүйн ойр байрлал, эдгээр улстай эртнээс хэлхээ холбоотой явж ирсэн, мэн энэ бүс нутагт орос хэл арилжаа наймаа хийгээд дипломат ажлын гол хэрэгсэл нь болсоор байгаа гэх мэт давуу тал Орост байгаа. Түүнээс гадна Орост нефть ч, байгалийн хий ч бий. Хэрэглээ нь нэмэгдэхийн хэрээр АНУ ч Оросын неф-тийн цооногуудад гараа хүр-гэхийн тулд Хятад, Японтой шүргэлцэх болж эхэлсэн.
Москва дахь Санхүүгийн нэгдсэн бүлгийн (11пИес1 Т|-папаа! дгоир) судалгааны хэлтсийн дарга Стивен ОСалливан. Оросыг дэлхийн бөмбөрцгийн үлэмж хэсэгт чухал улс болгож байгаа юм нь нефть, хий хоёр гэж хэлсэн удаатай.
Ноён Путин ЗХУ бутарс-ныг үндэстний эмгэнэл гэж саяхан нэрлэсэн. Тэрбээр ЗХУ гэдэг хэт их гүрний статусыг Орост эгүүлэн авчирахыг үнэхээр хүсч байна. Энэ нь эдийн засгийн ашиг сонирхол төдийгөөс үүдэлтэй юм биш. Балтийн тэнгисийн гурван улс, саяхнаас Гүржийг алдсанаа Орос улс үндэстнийх нь нэр хүндэд учирсан цохилт гэж үзэж буй юм. Чухам тиим ч учраас Украины сонгуулийн үр дүн Путинд туйлын чухал байгаа хэрэг. Хэдийгээр 1991 онд тусгаар тогтносон ч гэсэн Украин улс Оростой дотно харилцаагаа хадгалсаар оайдаг нь олон зуун жил Москвагийн дохио зангаагаар хөдөлж
байсантай нь холбоотой. Орос угсаа гаралтай хүн ч Украинд олон. Украины нийслэл Киевийг Орос улс, Оросын үнэн алдартны сүм хийд үүсэн бий болсон газар гэж үздэг.
Төрийн эрхийг 10 жил бариад Ерөнхийлөгч Леонид Кучма суудлаа орхихоор шийдсэн нь улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлохын төлөөх ширүүн тэмцлийг эхлүүлеэн юм. Кучма өөрөө Орос, Өрнөд хоёрын хооронд зууч болж байсан ч улсынхаа эрх ашгийг дорно зүгт байгаа гэж хэнд ч ойлгогдохоор хэлеэн Ерөнхий сайд Виктор Януковичийг дэмжиж байгаа. Үүний ч ачаар Украин, Оросын худалдааны харилцааг Европын хөрш орнуудтай адил хэмжээнд байлгах хүсэлтэй Виктор Ющөнког бодвол Янукович нь Путинд илүү ойр хүн болж байна.
Олон улсын судалгааны Европын төвийн Киев дэх салбарын захирал Григорий Немиря Украины Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг Ющенко юм уу, Янукович, тэр ч бүү хэл Украинд биш, Орост л шууд хамаатай үйл явдал гэж нэрлээд, хоёрдахь шатанд Ющенко ялбал Путиний нэр хүнд дотооддоо ч, гадаадад ч унана. Украин улс Гүржийн адил Оросын гараас мултарчихаж байгаа юм шиг санагдаад байгаа нь дүү-гийнхээ гэрээс оргосонтой төстэй мэт гэж үзэж байна. Вашингтон пост сонинд нийтлэгдсэн өгүуллээс авлаа.
(өнөөдөр 2004.11.19 271)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Оросын сүүдэр урт

Нөгөө нэр дэвшигч нь Европтой ойр дөт харилцаатай байна гэж амладаг, ингэснээр их хөршөөсөө үл хамааралтай байхыг уриалдаг юм билээ. Тэрбээр эхний даваанд өрсөлдөгчөөсөө цөөн санал дутуу авч аман хузуудсэн. Хоёрдахь даваанаас ердөө долоо хоногийн өмнө Путин дахиад л Украинд ирлээ. Олон улсын дипломат ёсонд үүнийг өөр улсын дотоод хэрэгтхөндлөнгөөс оролцох гэж хэлдэг юм.
Шинэ Европын хилээс Кавказ, Дундад Ази хүртэлх газар. нутгийг өөрийн талд татаж, Орост ойрын хөрш гэж йэрлэдэг улсуудыг Кремлийн шууд хяналтад оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ зорилгодоо Ерөнхийлөгч өөрийн хувийн нэр хүнд болон бусад хэрэгслийг аль болох ашиглахыг хичээж байна.
Хөршүүдээ биедээ аль болох ойртуулах, Орос улсаас тэдний хамаарлыг нэмэгдүүлэхийн тулд Путин эдийн эасгийн хөшүүргийг ч ашиглаж, юуны урьд нефть, байгалийн хийг тэдэнд хямд үнээр өгөх болсон. Есдүгээр сарын 11-ний алан хядах ажиллагаанаас хойш Дундад Азид Америкийн цэргийн оролцоог нэмэгдүүлэх болсны хариуд тэрбээр Тажик, Киргизэд байрладаг Оросын цэргийн бүлэглэлийн хүчийг зузаатгав.
Молдав, Гүржээс цэргээ гаргах амлалтаа биелүүлэхээс татгалзаж, харин тэнд гарч байгаа салан тусгаарлах ажиллагааг илэрхий хөхиүлэх болсон. Гүржийн Абхаз, Умард Осетийн олон мянган хүнд Оросын иргэнийхарьяалал олгосон. Хэрэг дээрээ гадаад улсын иргэн болох эдгээр хүмүүс Кремлийн дипломат бодлогын онцгой анхаарлыг татах болж байгаа юм.
Путин ЗХУ-ыг сэргээж байгаа юм биш. Гагцхүү түүний эдийн засаг, нийгэм, цэргийн яг адилхан хуул-барыг хуучин ЗХУ-ын бүрэл-дэхүүнд байсан бараг бүх БНУ-д бий болгож байна. Үүнд хамрагдахгүй байгаа гурван улс байгаа нь Балти орчмын Латви, Литви, Эс-тони юм. Энэ гурван улс хуучин гинжийг эре шийдэмгий тасчин хаясан төдийгүй одоо НАТО хийгээд Европын хол-бооны гишүүн болоод байгаа билээ. ЗХУ задарсны да-раа бусад улсууд нь ч бие даасан, өөрийн гэсэн хөгжлийн замыг сонгож аваад байгаа. Гэхдээ л Путин тэнд амжилт олж байх шиг байгаа юм.
Брукингсийн хүрээлэн-гийн шинжээч Фиона Хилл саяхан Лондонгийн гадаад бодлогын төвд зориулж хийсэн судалгаандаа ЗХУ өөрийн шууд нөлөөллийн бүсэд хэрэгжүүлдэг байсан нөгөө зөөлөн засаглал-ыг Орос улс тууштай сэргээж байна хэмээн бичжээ.
Ялангуяа өнөөдөр АНУ, Европын холбоо, Хятад болон бусад улсууд өөрийн ажил хэргийн хийгээд стартегийн ашиг сонирхлоо базаагаад байхад аварга том эзэмшил газар дээрээ үндэсний эрх ашиг гэж үнэлдэг бүхнээ хамгаалахыг ноён Путин бусад удирдаг-чийн л адилаар өөрийн үүргээ гэж үзэж байгаа нь гайхах юм биш. Харин түүний улс төрийн чанартай хэд хэдэн алхам, хийсэн мэдэг-дэл нь Оросын урт сүүдрээс эрхгүй болгоомжлох сэтгэл төрүүлж байгаа юм.
Оросын тусгай албаны ажилтнууд болон нефтийн томоохон компаниуд оролц-сон хээл хахууль, тагнуулын хэрэг нь илэрсний улмаас ЗХУ-ын холбоотон байсан Польшид дуулиан шуугиан дэгдээд байна. Польшийн тагнуулын байгууллагын удирдагч байсан Збигнев Семятковский өнгөрсөн сард Парламентынхаа зарим гишүүнд мэдэгдэхдээ, Бид Оросын эзэнт улсыг эдийн заегийн аргаар сэргээж буй явдалтай нүүр тулгараад байна гэж хэлеэн. Москва-гийн гараас салгахын тулд Украин, Гүрж, Армен, Азер-байжан болон Дундад Азийн орнуудад Өрнөдөөс санал болгож байгаа эдийн засаг, улс төрийн дэмжлэгийг сөрэн зогеоход 1998 оны хямралын дараах Оросын эдийн заегийн сэргэлт Путинд шинэ хөшүүрэг болж байна. Түүнчлэн газар зүйн ойр байрлал, эдгээр улстай эртнээс хэлхээ холбоотой явж ирсэн, мэн энэ бүс нутагт орос хэл арилжаа наймаа хийгээд дипломат ажлын гол хэрэгсэл нь болсоор байгаа гэх мэт давуу тал Орост байгаа. Түүнээс гадна Орост нефть ч, байгалийн хий ч бий. Хэрэглээ нь нэмэгдэхийн хэрээр АНУ ч Оросын неф-тийн цооногуудад гараа хүр-гэхийн тулд Хятад, Японтой шүргэлцэх болж эхэлсэн.
Москва дахь Санхүүгийн нэгдсэн бүлгийн (11пИес1 Т|-папаа! дгоир) судалгааны хэлтсийн дарга Стивен ОСалливан. Оросыг дэлхийн бөмбөрцгийн үлэмж хэсэгт чухал улс болгож байгаа юм нь нефть, хий хоёр гэж хэлсэн удаатай.
Ноён Путин ЗХУ бутарс-ныг үндэстний эмгэнэл гэж саяхан нэрлэсэн. Тэрбээр ЗХУ гэдэг хэт их гүрний статусыг Орост эгүүлэн авчирахыг үнэхээр хүсч байна. Энэ нь эдийн засгийн ашиг сонирхол төдийгөөс үүдэлтэй юм биш. Балтийн тэнгисийн гурван улс, саяхнаас Гүржийг алдсанаа Орос улс үндэстнийх нь нэр хүндэд учирсан цохилт гэж үзэж буй юм. Чухам тиим ч учраас Украины сонгуулийн үр дүн Путинд туйлын чухал байгаа хэрэг. Хэдийгээр 1991 онд тусгаар тогтносон ч гэсэн Украин улс Оростой дотно харилцаагаа хадгалсаар оайдаг нь олон зуун жил Москвагийн дохио зангаагаар хөдөлж
байсантай нь холбоотой. Орос угсаа гаралтай хүн ч Украинд олон. Украины нийслэл Киевийг Орос улс, Оросын үнэн алдартны сүм хийд үүсэн бий болсон газар гэж үздэг.
Төрийн эрхийг 10 жил бариад Ерөнхийлөгч Леонид Кучма суудлаа орхихоор шийдсэн нь улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлохын төлөөх ширүүн тэмцлийг эхлүүлеэн юм. Кучма өөрөө Орос, Өрнөд хоёрын хооронд зууч болж байсан ч улсынхаа эрх ашгийг дорно зүгт байгаа гэж хэнд ч ойлгогдохоор хэлеэн Ерөнхий сайд Виктор Януковичийг дэмжиж байгаа. Үүний ч ачаар Украин, Оросын худалдааны харилцааг Европын хөрш орнуудтай адил хэмжээнд байлгах хүсэлтэй Виктор Ющөнког бодвол Янукович нь Путинд илүү ойр хүн болж байна.
Олон улсын судалгааны Европын төвийн Киев дэх салбарын захирал Григорий Немиря Украины Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг Ющенко юм уу, Янукович, тэр ч бүү хэл Украинд биш, Орост л шууд хамаатай үйл явдал гэж нэрлээд, хоёрдахь шатанд Ющенко ялбал Путиний нэр хүнд дотооддоо ч, гадаадад ч унана. Украин улс Гүржийн адил Оросын гараас мултарчихаж байгаа юм шиг санагдаад байгаа нь дүү-гийнхээ гэрээс оргосонтой төстэй мэт гэж үзэж байна. Вашингтон пост сонинд нийтлэгдсэн өгүуллээс авлаа.
(өнөөдөр 2004.11.19 271)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button