Элэгний хорт хавдрын эхний үед ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй

– Элэгний хорт хавдар юунаас үүсдэг юм вэ?
– Хорт хавдар үүсэхэд нөлөөлдөг гол хүчин зүйл нь В, С вирүсээр элэг өвчлөх архи
уух, тамхи татах, муудсан хүнсний бүтээгдэхүүн тухайлбал афлатоксиноор
бохирлогдсон хоол тэжээл хэргэлэх, архаг буюу элэгний хатуулрал өвчин юм.
В, С вирусээс өвчилснөөс хойш 8-30 жилийн дараа элэгний архаг үрвсэл, элэгний
цирроз, элэгний хорт хавдар шат дараалан үүсч байна гэдгийг эрдэмтэд судалж
тогтоосон В. С вирусын шалтгаантай элэгний архаг өвчтэй, хатууралтай, архи уудаг, тамхи татдаг хүн хорт хавдраар өвчлөх эрсдэл их байдаг.
– Ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?
– Элэгний хорт хавдрын эхний үед ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй. Ер нь элэгний хорт
хавдар нь өвчилсөн элэг буюу хатуурлын суурин дээр үүсдэг гэдгийг хүмүүс сайн
ойлгох ёстой. Энэ нь шалтгаангүй турах ядрах, хөдөлмөрийн чадвар буурах, залхуу хүрэх бие загатнах биеэр улаан тууралт үүсэх гарын алга улайх хамар, амнаас цус гарах зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг юм. Ер нь хүмүүс төгс эмчилгээ хийх боломжгүй шатандаа ортол хүндрүүлчихээд ирдэг нь харамсалтай байдаг. Нэг см хавдар үүсэхэд таван жил болдог гэхээр уг нь удаан явцтай өвчин. Томоохон хавдар элгэнд үүсчихээд байхад л би эрүүл гээд зүтгээд байдаг. Тэгэхээр зовиургүй ч эмчид үзүүлж, зовиургүй ч эмчид үзүүлж шинжилгээ хийлгэж байх нь чихал. Элгэнд хавдартай төстэй 22 төрлийн өвчин байдаг
– Элэг солих мэс заслыг хаана хийдэг вэ Өртөг нь ямар байдаг бол?
– Элэгийг хорт хавдрын эрт үед тодруулбал тав хүртэл см хорт хавдартай үед мөн
элэгний хатуурал хэвлийдээ устай шарласан дутагдалд орсон тохиолдолд солиулж
болно. Манайхан ихэвчлэн Хятадад элэг солиулах мэс засал хийлгэдэг. Дунджаар 20-80
Мянган ам доллар төлдөг гэсэн
– Элэгний хавдрыг судсыг нь бөглөж эмчилдэг гэсэн. Үүнийг хавдрын ямар тохиолдолд хийдэг вэ?
– Элэгний хавдрыг мэс заслаар авах боломжгүй үүнийг дараахь эрсдэл ихтэй өндөр
настан, бусад эрхнэний архаг өвчтэй өвчтөнд судас бөглөх эмчилгээ хийдэг. Энэ нь
рентгений хяналт дор элэгний хавдрын тэжээгч судсанд нарийн гуурс оруулан
түүгээрээ хавдрын эсрэг эмийн судас бөглөх эмтэй хольж хавдрын өсөлтийг зогсоох
арга юм.
– Элэгний хавдлыг ямар шинжилгээгээр оношлох вэ?
– Үүнийг хоёр төрлийн шинжилгээгээр оношилж болно. Эхнийх нь ЭХО Гэхдээ ЭХО-гоор 0,5-1 см хаавдрын л илрүүлэх боломжтой. Хоёрдугаарт дархлааны шинжилгээ. Элэгний хавдар хатуулал, архаг үрэвсэлтэй өвчөтний цусанд өвөрмөц уураг бий болдог. Тэр уургийг илрүүлэх дархлааын шинжилгээ хийнэ гэсэн үг.
– Элэгний хавдар удамшдаг уу ?
– Шарласан эхээс хүүхдэд цусаар В, С вирус дамждаг тул удамшдаг мэт харагддаг
Хөхүүл хүүхдэд В, С вирус сүүгээр дамжиж болно. Энэ нь шүлс, цус тариа гээд бүх
замаар дамждаг. Манайд ой хоёр сартай хүүхэд элэгний хорт хавдар тусч ирсэн. Энэ
нь эхийн ургаар дамжсан тохиолдол Үүнийг элэгний төрөлхийн хавдар гэдэг.
– Намайг элэгний хавдартай мэс зүасал хийлгэж спиртээр хатаана гэсэн Үүнээс өөр
арга байдаг уу?
-Элэгний хавдрыг эмчилэх төгс ба хавдрыг авч спиртээр хатаахыг төгс арга гэдэг
Судас бөглөх, судсанд эмийн эмчилгаа хийх зэрэг эмчилгээ нь бүрэн эдгээж чадахгүй
ч, хавдрыг багасгаж, амьдралыг уртасгаж чадна.
– Эллэгний хорт хавдрыг авч болохгүй ямар тохиолдол байдаг вэ?
– хавдар нь томорсон элэгний дутагдалтай, хатуурсан нас өндөртэй болон хагалгааны
дараа гарах хүндрэл, эрсдэл ихтэй зэрэг олон тохиолдол байна.
– ЭХО-д харуулахад элганд хавдар шиг сүүдэр байсан. Гэхээр эмч дааврын эмчилгээ хийлгэ гэсэн нь ямар учиртай юм бол.
– Элэгэнд ЭХО компьютерээр харахад сүүдэртэж яг хавдар шиг төстэй харагддаг 22
төрлийн өвчин байдаг. Дааврын өөрчлөлтүүдийн үед элэгний эсийн ургалт бий болдог
Тэгвэл мэс засал хийлгэх хэрэггүй Даавраа хэвийн болго эмийн эмчилгээ хийлгэвэл
зүгээр. Харин хортой, хоргүй хавдрыг мэргэжлийн газар л үзэж оношилно ялгана.
-Дээр хэлсэн 22 төрлийн өвчнийг ЭХО-гоор харахад хавдраас ялгарах уу?
– ЭХО-д харж байгаад яг тэр голомтоос нь эдийн болон эсийн шинжилгээ авахуулбал
хөдөлгөөнгүй нотолж болно.
-Элгэнд хатгалтхийж шинжилгээ хийхийн ач холбогдол юу вэ?
– Элэгний хатуурал, архаг өвчнийг оношлох зорилгоор элгэнд хатгалт хийхэд ямар ч
уршиг, хүндрэл байхгүй Хоргүй хавдар, эсвэл элэгний архаг өвчтэй хүнд элэгнээс нь
хатгалт хийж шинжилгээ авсны дараа элэгний нөхөн сэргэлт сайжидаг. Элэгний эрүүл
эс нөхөн төлжиж хатуурсан хэсэг эргэж, зүгээр болсон тохиолдол байдаг.
-Уурлах нь хавдар үүсэхэд нөлөөлнө. Уурлахад элэг мууддаг гэж нэг сонинд бичсэн байсэн нь хэр үнэний ортой вэ? Ер нь элэгний өвчлөл стресстэй холбоотой байдаг уу?
– Хүний стресс маш их цочрол үүсгэдэг. Тэр утгаараа байнгын цочрол, дарамт сэтгэл
санааны хямралтай байвал хүний дархлааны чанар муудна. Тийм учраас орчин үед
стресс бол хавдар үүсэх нэг шалтгаан гэж үзүэж байна.
– Гэдэс дуурч, хоолонгд дургүй болох нь элэгтэй холбоотой юу. Ийм тохиолдолд яах вэ?
– Элэг бол хоол боловсруулах эрхтэн учраас элэгний ажиллагаа хямрахаар ходоод,
улаан хоолой нарийн гэдэс болон бусад хоол боловсруулах эрхтэнүүдийг мөн
хямрааны. Тэгэхээс гэдэс дүүрч, хоолны шингэц удаашран ялангуяа махан хоол
шингэхгнүй өөхөнд дургүй болооод ирвэл эмчид үзүүлж, ишнжилгээ хийлгэх хэрэгтэй.
– Элэгний В, С вирусын халдвар авсан хүнд ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?
– Манайхан шар гэдэг өвчнийг биеийг нь шарладаг гэж ойлгодог. Гэтэл В, С вирусын
халдвар авсан хүмүүст ямар нэг өвөрмөц шинж гараглгүйгээр өвчлөөд өнгөрсөн
байдаг. Зарим хүнд ханиад хүрэх зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг. Ийм тохиолдолд хүмүүс
шарласанаа мэддэггүй. Гэтэл шарласны дараа хүний усанд вирусын эсрэг бие үлддэг.
Үүнийг илрүүлэх тусгай шинжилгээ хийдэг. Тарианы шарын нууц үе нь зургаан сар
үргэлжлэх тохиолдол ч бий.
– Шарлаагүй, архи тамхи хэргэлдэггүй хүний элэг яагаад мууддаг вэ?
– Архи уухгүй ч яагаад элэгний хавдар тусдаг юм бэ гэж хүмүүс асуудаг л даа.
Хамгийн гол хүчин зүйл бол элэгний В. С вирусээр өввчлөх нь элэгний хавдар үүсэх
гол шалтгаан болдог. Гэхдээ хоол унд бас нөлөөлнө. Сүүлийн үед нөөшилсөн. дарсан
лаазалсан хүнс их хэрэглэх болсон нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлнө.
Нэг л шарласан бол архи уугаагүй байсан аажимдаа элгийг гэмтээдэг учраас хавдар
үүсч болно. Гэхдээ шарласан мөртөө архи уудаггүй бол элэгний өвчнөөр өвдөхгүй
баөйж болно. Үүнд маш том ялгаа байдаг.
– Зарим хүн шарласанаа мэдэхгүй өнгөрнө гэж юу гэсэн үг вэ. Хүндрдэггүй зүгээр
болно гэсэн үг үү ?
– В .С вирусын халдвар авч элэг нь өвчилсөн ч биеийн арьс, салст шарлаж өнгө нь
өөрчлөгдөхгүйгээр завхан биеийн ерөнхий хямрал байдлаар халуурах, бие өвдөх,
сулрах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Тухайн үед хүндрэлгүй өнгөрч байгаа боловч ихэнх
нь бараг 80 хувь нь элэгний архаг үрэвсэлд шилжиж байдаг. Иймд цаашид анхаарах нь зүйтэй
– Жижиг, улаан мэнгэ шиг юм биеэр туураад байх юм. Элэгний өвчин ингэж илэрдэг гэж
сонссон ?
– Элэн цөний өвчтэй холбоотой байж болно. Ихэнхдээ бараг 80 хувь нь элэгний өвчтэй холбоотой байдаг. Элэг өөрөө цус бүлгэннэлтэд оролцож, судасны ханын хэвийн байдлыг зохицуулдаг Тийм учраас элэгний ажиллагаа хямарч өвчлөхөд судасны хана нэвчимхий чанар өөрчлөгдсөн,цусны бүлэгнэлт багасаад ирэхээр улаан толыон мэнгэ үүсдэг.

Цөсөө авахуулсны дараа өөх тостой хоол идэж болохгүй

– Би хоёр жилийн өмнө цөсний чулуугаа авахуулсан Одоо гэдэс дүүрч ходоод байнга
өвдөх болсон. ЭХО-д харуулахад элэг том гэж гарсан. Элэг муудсан гэсэн үг үү?
– Элэг томорно гэдэг нь элэг өвчилж, архаг үрэвсэл явагдаж байгаа гэсэн үг.
Ер нь цөс авахуулсны дараа дээрх шинж тэмдэг гардаг тал бий. Ялангуяа өвдөж байхад
нь цөсний чулууг авахуулсан бол өмнө нь яаж өвдөж байсан. яг түүнтэйгээ адилхан
зовиур шаналгаа үүсдэг юм. Тийм учраас цөсөө авахуулсан бол өөх тостой хоол идэж
болохгүй. Шарсан хайрсан хоол идэлгүй аль болох ногоотой хоол. цагаан идээ
хэргэлэх хэрэгтэй. Ер нь хоолны дэглэмийг барьж байвал цөс өвдөхгүй
– Цөс өтгөрөлттэй нугаралттай, тул угаа гэж хэлсэн л дээ. Угаахаар хатгаж өвддаг.
Чулуужихаас яау хамгаалах вэ?
– Цөсний ажиллгааг хоолоор элгэнд өөрчлөлт ороогүй бол тааж өгөх нь хэрэггүй
– Ээжийг маань элэгний хатууралтай гэсэн. Гэтэл хоолны дэглэм барьж байна гэж хар цай ууж элсэн чихэртэй талх л идэх юм. Ер нь хоолны дэглэм гэхээр ямар хоолыг
зөвшөөрсөн байдаг юм бэ?
– Хоолны дэглэм барь гэдэг нь өлөн бай гэсэн үг биш. Өлөн байвал уургийн дутагдалд
орж элэг, улам их өвчилдөг. Өөх тостой шарсан хайрсан хонины махтай хоол идэхээс
зайлсхийж элгэнд ачаалал өгдөг хоол идэхгүй байх ёстой. Сүүтэй цай ууж болно.
Харин сүүг үргэлж ууж болохгүй. Сүү кальци ихтэй учраас өдөрт дунджаар 200-250 мл сүү уух ёстой. Учир нь насанд хүрсэн хүний ходоод сүүг шингээхдээ удаан байдаг. Элгэнд саахар их хэрэгтэй байдаг юм. Элэгний талх бол саахар гэдэг. Аминдэмтэй хоол идэх хэрэгтэй.
– Сүүлийн үед тураад, хааяа тууралт өгч гүйлгэдэг. Энэ мөн л элэгний хатууралтай
холбоотой юу ?
– Элгэн дэх вирусын идэвхжил ихсэн элэгний эс үхжиж, өвчин сэдэрч хямарч байна
гэсэн үг. Эмчлүүлэх шаардлагатай
– Хүмүүс элэгний эм маш ихээр уудаг.Эм хор биш бол үү ?
– Эмийг тохируулж зөв ууж, хэргэлэх ёстой. Эмийг дөрвөн улирөл ууна гэсэн үг биш.
Тодорхой хугацаагаар завсарлах хэрэгтэй
– Хааяа миний хамраас цус гараад байдаг нь элэгтэй холбоотой юу?
– Элэгтэй болбоотой байж болох ч түүнээс гадна цусны даралт ихтдэх, хамрын хөндий
дэх цус алдалтын цэг гэмтэх, эсвэл цусны өвчин зэрэг шалтгаан, нөлөө байж болно.
Вирусын шинжилгээг давтан хийлгэ
– Элэгний архаг үрэвслэтэй хүн хорт хавдраас сэргийлэхийн тулд юунд анхаарах
ёстой вэ?
– Өөртөө хяналт тавьж хоол ундны дэглэмийг баримтлах, үнэхээр элэг өвчилсөн
үрэвссэн байгаа эсэхийг мэдэх хэрэгтэй. Манайхан В, С вирустэй болчивол үхнэ гээд
бодчихдог. Тэгж болохгүй С вирусээр өвчилсөн ч элгэн дэх биохимийн үзүүлэли
өөрчлөгдөөгүй бол заавал эмчлэх гэх албагүй Эмчид зургээн сар тутамд үзүүлчихээд
хяналтанд байж болно.
– Бага байхдаа шарласан. Элагний С вирустэй. Саяхан вирусын шинжилгээ хийлгэхэд вирус илрээгүй гэсэн. Энэ ямар учиртай вэ?
– Ямар үед шилжүүлсэн гэдгээс хамаарна. Урвэлж болон шинжилгээний чанар, зөв
аргаас шалтгаална. мөн С вирусын эсрэг эмчилгээ хийлгэснийхээ дараа шинжилгээ
өгсөн бол вирус нь илрэхгүй байж болно. Харин вирусын эсрэг ямар ч эмчилгээ
хийгээгүй бол вирус устсан байх боломугүй. Тийм учраас давтан шинжилгээ өгөх
хэрэгтэй. Мөн шинжилгээ өгөхөөс өмнө 14 хоног буюу сарын дотор архи ууж болохгүй.
– Миний цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээний ГПТ үзүүлэлт 80, 90 хүрдэг. Эм уухаар гайгүй болж энэ мэтчилэн хэлбэлзээд байна. Яавал зүгээр болох вэ?
– ГПТ үзүүлэлтийн зөвшөөрөх дээд хэмжээ нь 42-оос бага байх ёстой. Тэгэхээр хоёр
дахин ихэссэн байна гэдэг нь элэгний архаг үрэвсэл байна гэсэн үг. Хоолны дэглэм
баримтлах хэрэгтэй.
– Саяхан ЭХО-д харуулахад цөсний чулуутай, элгэндээ өөхтэй, нойр булчирхайн
нягтрал ихтэй гэж гарсан. Хаана хандаж ямар эмчилгээ хийлгэх вэ?
– Биохимийн шинжилгээ өгч эмчилгээгээ хийлгэх шаардлагатай. Дотрын болон элэгний
мэрэгжлийн эмчид хандаж болно
– Элэгний өвчинд малын түүхий элэг идэх сайн уу. Бид элгийг шүүрхийгээр нь иддэг.
– Эрхтэнд сайн нөлөөтэй эмчилгээ гэж ардын эмнэлэгт байдаг. Түүнээс биш шүүрхий
элэг идээд эдгэсэн тохиолдол байхгүй
Элэг бол маш сайн нөхөн төлждөг эрхтэн
– Элэгийг нөхөн төлжих чадвар сайтай эрхтэн гэдэг?
– Тэр үнэн. Тийм учраас мэс засал хийж байна. Элэгний 75 хувийг авч 25-хан хувь нь
үлдэхэд нөхөн сэргэх чадвартай гэж үздэг учраас мэс засал хийдэг юм.
– Байнга хоёрдугаар хоол идэхэд элгэнд нөлөөлөх үү?
– Шарсан хайрсан өөх тостой хоол сөргөөр нөлөөлнө.
– Элэгний хавдарт сайн рашаан гэж сурталчилаад байдаг Энэ тухайд
– Ийм рашаан байх ёсгүй Элэгний архаг үрэвсэлтэй үед рашаанаар хэвийн үйл
ажиллагааг зохицуулж болно түүнээс биш элэгний хатууралтай буюу хавдартай бол
ууж болохгүй. Яагаад гэхээр рашаан хорт хавдар үүсэх боломжийг тэтгэж
түргэсгэдэг.
– Хөгзтэй ааруул идэх нь элгэнд сайн гэж хэсэг ярьдаг байсан?
– Хөгзөнд удаан хугацааны хордлого үүсгэдэг, элгийг гэмтээдэг афлатоксин гэдэг
хортой бодис байдаг, шарлаагүй ч архи уудаггүй ч афлатокинтой хоол идвэл элэгний
өвчин хот хавдар үүсгэдэг юм.

/Зууны мэдээ 2004.11.22 /

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Элэгний хорт хавдрын эхний үед ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй

– Элэгний хорт хавдар юунаас үүсдэг юм вэ?
– Хорт хавдар үүсэхэд нөлөөлдөг гол хүчин зүйл нь В, С вирүсээр элэг өвчлөх архи
уух, тамхи татах, муудсан хүнсний бүтээгдэхүүн тухайлбал афлатоксиноор
бохирлогдсон хоол тэжээл хэргэлэх, архаг буюу элэгний хатуулрал өвчин юм.
В, С вирусээс өвчилснөөс хойш 8-30 жилийн дараа элэгний архаг үрвсэл, элэгний
цирроз, элэгний хорт хавдар шат дараалан үүсч байна гэдгийг эрдэмтэд судалж
тогтоосон В. С вирусын шалтгаантай элэгний архаг өвчтэй, хатууралтай, архи уудаг, тамхи татдаг хүн хорт хавдраар өвчлөх эрсдэл их байдаг.
– Ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?
– Элэгний хорт хавдрын эхний үед ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй. Ер нь элэгний хорт
хавдар нь өвчилсөн элэг буюу хатуурлын суурин дээр үүсдэг гэдгийг хүмүүс сайн
ойлгох ёстой. Энэ нь шалтгаангүй турах ядрах, хөдөлмөрийн чадвар буурах, залхуу хүрэх бие загатнах биеэр улаан тууралт үүсэх гарын алга улайх хамар, амнаас цус гарах зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг юм. Ер нь хүмүүс төгс эмчилгээ хийх боломжгүй шатандаа ортол хүндрүүлчихээд ирдэг нь харамсалтай байдаг. Нэг см хавдар үүсэхэд таван жил болдог гэхээр уг нь удаан явцтай өвчин. Томоохон хавдар элгэнд үүсчихээд байхад л би эрүүл гээд зүтгээд байдаг. Тэгэхээр зовиургүй ч эмчид үзүүлж, зовиургүй ч эмчид үзүүлж шинжилгээ хийлгэж байх нь чихал. Элгэнд хавдартай төстэй 22 төрлийн өвчин байдаг
– Элэг солих мэс заслыг хаана хийдэг вэ Өртөг нь ямар байдаг бол?
– Элэгийг хорт хавдрын эрт үед тодруулбал тав хүртэл см хорт хавдартай үед мөн
элэгний хатуурал хэвлийдээ устай шарласан дутагдалд орсон тохиолдолд солиулж
болно. Манайхан ихэвчлэн Хятадад элэг солиулах мэс засал хийлгэдэг. Дунджаар 20-80
Мянган ам доллар төлдөг гэсэн
– Элэгний хавдрыг судсыг нь бөглөж эмчилдэг гэсэн. Үүнийг хавдрын ямар тохиолдолд хийдэг вэ?
– Элэгний хавдрыг мэс заслаар авах боломжгүй үүнийг дараахь эрсдэл ихтэй өндөр
настан, бусад эрхнэний архаг өвчтэй өвчтөнд судас бөглөх эмчилгээ хийдэг. Энэ нь
рентгений хяналт дор элэгний хавдрын тэжээгч судсанд нарийн гуурс оруулан
түүгээрээ хавдрын эсрэг эмийн судас бөглөх эмтэй хольж хавдрын өсөлтийг зогсоох
арга юм.
– Элэгний хавдлыг ямар шинжилгээгээр оношлох вэ?
– Үүнийг хоёр төрлийн шинжилгээгээр оношилж болно. Эхнийх нь ЭХО Гэхдээ ЭХО-гоор 0,5-1 см хаавдрын л илрүүлэх боломжтой. Хоёрдугаарт дархлааны шинжилгээ. Элэгний хавдар хатуулал, архаг үрэвсэлтэй өвчөтний цусанд өвөрмөц уураг бий болдог. Тэр уургийг илрүүлэх дархлааын шинжилгээ хийнэ гэсэн үг.
– Элэгний хавдар удамшдаг уу ?
– Шарласан эхээс хүүхдэд цусаар В, С вирус дамждаг тул удамшдаг мэт харагддаг
Хөхүүл хүүхдэд В, С вирус сүүгээр дамжиж болно. Энэ нь шүлс, цус тариа гээд бүх
замаар дамждаг. Манайд ой хоёр сартай хүүхэд элэгний хорт хавдар тусч ирсэн. Энэ
нь эхийн ургаар дамжсан тохиолдол Үүнийг элэгний төрөлхийн хавдар гэдэг.
– Намайг элэгний хавдартай мэс зүасал хийлгэж спиртээр хатаана гэсэн Үүнээс өөр
арга байдаг уу?
-Элэгний хавдрыг эмчилэх төгс ба хавдрыг авч спиртээр хатаахыг төгс арга гэдэг
Судас бөглөх, судсанд эмийн эмчилгаа хийх зэрэг эмчилгээ нь бүрэн эдгээж чадахгүй
ч, хавдрыг багасгаж, амьдралыг уртасгаж чадна.
– Эллэгний хорт хавдрыг авч болохгүй ямар тохиолдол байдаг вэ?
– хавдар нь томорсон элэгний дутагдалтай, хатуурсан нас өндөртэй болон хагалгааны
дараа гарах хүндрэл, эрсдэл ихтэй зэрэг олон тохиолдол байна.
– ЭХО-д харуулахад элганд хавдар шиг сүүдэр байсан. Гэхээр эмч дааврын эмчилгээ хийлгэ гэсэн нь ямар учиртай юм бол.
– Элэгэнд ЭХО компьютерээр харахад сүүдэртэж яг хавдар шиг төстэй харагддаг 22
төрлийн өвчин байдаг. Дааврын өөрчлөлтүүдийн үед элэгний эсийн ургалт бий болдог
Тэгвэл мэс засал хийлгэх хэрэггүй Даавраа хэвийн болго эмийн эмчилгээ хийлгэвэл
зүгээр. Харин хортой, хоргүй хавдрыг мэргэжлийн газар л үзэж оношилно ялгана.
-Дээр хэлсэн 22 төрлийн өвчнийг ЭХО-гоор харахад хавдраас ялгарах уу?
– ЭХО-д харж байгаад яг тэр голомтоос нь эдийн болон эсийн шинжилгээ авахуулбал
хөдөлгөөнгүй нотолж болно.
-Элгэнд хатгалтхийж шинжилгээ хийхийн ач холбогдол юу вэ?
– Элэгний хатуурал, архаг өвчнийг оношлох зорилгоор элгэнд хатгалт хийхэд ямар ч
уршиг, хүндрэл байхгүй Хоргүй хавдар, эсвэл элэгний архаг өвчтэй хүнд элэгнээс нь
хатгалт хийж шинжилгээ авсны дараа элэгний нөхөн сэргэлт сайжидаг. Элэгний эрүүл
эс нөхөн төлжиж хатуурсан хэсэг эргэж, зүгээр болсон тохиолдол байдаг.
-Уурлах нь хавдар үүсэхэд нөлөөлнө. Уурлахад элэг мууддаг гэж нэг сонинд бичсэн байсэн нь хэр үнэний ортой вэ? Ер нь элэгний өвчлөл стресстэй холбоотой байдаг уу?
– Хүний стресс маш их цочрол үүсгэдэг. Тэр утгаараа байнгын цочрол, дарамт сэтгэл
санааны хямралтай байвал хүний дархлааны чанар муудна. Тийм учраас орчин үед
стресс бол хавдар үүсэх нэг шалтгаан гэж үзүэж байна.
– Гэдэс дуурч, хоолонгд дургүй болох нь элэгтэй холбоотой юу. Ийм тохиолдолд яах вэ?
– Элэг бол хоол боловсруулах эрхтэн учраас элэгний ажиллагаа хямрахаар ходоод,
улаан хоолой нарийн гэдэс болон бусад хоол боловсруулах эрхтэнүүдийг мөн
хямрааны. Тэгэхээс гэдэс дүүрч, хоолны шингэц удаашран ялангуяа махан хоол
шингэхгнүй өөхөнд дургүй болооод ирвэл эмчид үзүүлж, ишнжилгээ хийлгэх хэрэгтэй.
– Элэгний В, С вирусын халдвар авсан хүнд ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?
– Манайхан шар гэдэг өвчнийг биеийг нь шарладаг гэж ойлгодог. Гэтэл В, С вирусын
халдвар авсан хүмүүст ямар нэг өвөрмөц шинж гараглгүйгээр өвчлөөд өнгөрсөн
байдаг. Зарим хүнд ханиад хүрэх зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг. Ийм тохиолдолд хүмүүс
шарласанаа мэддэггүй. Гэтэл шарласны дараа хүний усанд вирусын эсрэг бие үлддэг.
Үүнийг илрүүлэх тусгай шинжилгээ хийдэг. Тарианы шарын нууц үе нь зургаан сар
үргэлжлэх тохиолдол ч бий.
– Шарлаагүй, архи тамхи хэргэлдэггүй хүний элэг яагаад мууддаг вэ?
– Архи уухгүй ч яагаад элэгний хавдар тусдаг юм бэ гэж хүмүүс асуудаг л даа.
Хамгийн гол хүчин зүйл бол элэгний В. С вирусээр өввчлөх нь элэгний хавдар үүсэх
гол шалтгаан болдог. Гэхдээ хоол унд бас нөлөөлнө. Сүүлийн үед нөөшилсөн. дарсан
лаазалсан хүнс их хэрэглэх болсон нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлнө.
Нэг л шарласан бол архи уугаагүй байсан аажимдаа элгийг гэмтээдэг учраас хавдар
үүсч болно. Гэхдээ шарласан мөртөө архи уудаггүй бол элэгний өвчнөөр өвдөхгүй
баөйж болно. Үүнд маш том ялгаа байдаг.
– Зарим хүн шарласанаа мэдэхгүй өнгөрнө гэж юу гэсэн үг вэ. Хүндрдэггүй зүгээр
болно гэсэн үг үү ?
– В .С вирусын халдвар авч элэг нь өвчилсөн ч биеийн арьс, салст шарлаж өнгө нь
өөрчлөгдөхгүйгээр завхан биеийн ерөнхий хямрал байдлаар халуурах, бие өвдөх,
сулрах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Тухайн үед хүндрэлгүй өнгөрч байгаа боловч ихэнх
нь бараг 80 хувь нь элэгний архаг үрэвсэлд шилжиж байдаг. Иймд цаашид анхаарах нь зүйтэй
– Жижиг, улаан мэнгэ шиг юм биеэр туураад байх юм. Элэгний өвчин ингэж илэрдэг гэж
сонссон ?
– Элэн цөний өвчтэй холбоотой байж болно. Ихэнхдээ бараг 80 хувь нь элэгний өвчтэй холбоотой байдаг. Элэг өөрөө цус бүлгэннэлтэд оролцож, судасны ханын хэвийн байдлыг зохицуулдаг Тийм учраас элэгний ажиллагаа хямарч өвчлөхөд судасны хана нэвчимхий чанар өөрчлөгдсөн,цусны бүлэгнэлт багасаад ирэхээр улаан толыон мэнгэ үүсдэг.

Цөсөө авахуулсны дараа өөх тостой хоол идэж болохгүй

– Би хоёр жилийн өмнө цөсний чулуугаа авахуулсан Одоо гэдэс дүүрч ходоод байнга
өвдөх болсон. ЭХО-д харуулахад элэг том гэж гарсан. Элэг муудсан гэсэн үг үү?
– Элэг томорно гэдэг нь элэг өвчилж, архаг үрэвсэл явагдаж байгаа гэсэн үг.
Ер нь цөс авахуулсны дараа дээрх шинж тэмдэг гардаг тал бий. Ялангуяа өвдөж байхад
нь цөсний чулууг авахуулсан бол өмнө нь яаж өвдөж байсан. яг түүнтэйгээ адилхан
зовиур шаналгаа үүсдэг юм. Тийм учраас цөсөө авахуулсан бол өөх тостой хоол идэж
болохгүй. Шарсан хайрсан хоол идэлгүй аль болох ногоотой хоол. цагаан идээ
хэргэлэх хэрэгтэй. Ер нь хоолны дэглэмийг барьж байвал цөс өвдөхгүй
– Цөс өтгөрөлттэй нугаралттай, тул угаа гэж хэлсэн л дээ. Угаахаар хатгаж өвддаг.
Чулуужихаас яау хамгаалах вэ?
– Цөсний ажиллгааг хоолоор элгэнд өөрчлөлт ороогүй бол тааж өгөх нь хэрэггүй
– Ээжийг маань элэгний хатууралтай гэсэн. Гэтэл хоолны дэглэм барьж байна гэж хар цай ууж элсэн чихэртэй талх л идэх юм. Ер нь хоолны дэглэм гэхээр ямар хоолыг
зөвшөөрсөн байдаг юм бэ?
– Хоолны дэглэм барь гэдэг нь өлөн бай гэсэн үг биш. Өлөн байвал уургийн дутагдалд
орж элэг, улам их өвчилдөг. Өөх тостой шарсан хайрсан хонины махтай хоол идэхээс
зайлсхийж элгэнд ачаалал өгдөг хоол идэхгүй байх ёстой. Сүүтэй цай ууж болно.
Харин сүүг үргэлж ууж болохгүй. Сүү кальци ихтэй учраас өдөрт дунджаар 200-250 мл сүү уух ёстой. Учир нь насанд хүрсэн хүний ходоод сүүг шингээхдээ удаан байдаг. Элгэнд саахар их хэрэгтэй байдаг юм. Элэгний талх бол саахар гэдэг. Аминдэмтэй хоол идэх хэрэгтэй.
– Сүүлийн үед тураад, хааяа тууралт өгч гүйлгэдэг. Энэ мөн л элэгний хатууралтай
холбоотой юу ?
– Элгэн дэх вирусын идэвхжил ихсэн элэгний эс үхжиж, өвчин сэдэрч хямарч байна
гэсэн үг. Эмчлүүлэх шаардлагатай
– Хүмүүс элэгний эм маш ихээр уудаг.Эм хор биш бол үү ?
– Эмийг тохируулж зөв ууж, хэргэлэх ёстой. Эмийг дөрвөн улирөл ууна гэсэн үг биш.
Тодорхой хугацаагаар завсарлах хэрэгтэй
– Хааяа миний хамраас цус гараад байдаг нь элэгтэй холбоотой юу?
– Элэгтэй болбоотой байж болох ч түүнээс гадна цусны даралт ихтдэх, хамрын хөндий
дэх цус алдалтын цэг гэмтэх, эсвэл цусны өвчин зэрэг шалтгаан, нөлөө байж болно.
Вирусын шинжилгээг давтан хийлгэ
– Элэгний архаг үрэвслэтэй хүн хорт хавдраас сэргийлэхийн тулд юунд анхаарах
ёстой вэ?
– Өөртөө хяналт тавьж хоол ундны дэглэмийг баримтлах, үнэхээр элэг өвчилсөн
үрэвссэн байгаа эсэхийг мэдэх хэрэгтэй. Манайхан В, С вирустэй болчивол үхнэ гээд
бодчихдог. Тэгж болохгүй С вирусээр өвчилсөн ч элгэн дэх биохимийн үзүүлэли
өөрчлөгдөөгүй бол заавал эмчлэх гэх албагүй Эмчид зургээн сар тутамд үзүүлчихээд
хяналтанд байж болно.
– Бага байхдаа шарласан. Элагний С вирустэй. Саяхан вирусын шинжилгээ хийлгэхэд вирус илрээгүй гэсэн. Энэ ямар учиртай вэ?
– Ямар үед шилжүүлсэн гэдгээс хамаарна. Урвэлж болон шинжилгээний чанар, зөв
аргаас шалтгаална. мөн С вирусын эсрэг эмчилгээ хийлгэснийхээ дараа шинжилгээ
өгсөн бол вирус нь илрэхгүй байж болно. Харин вирусын эсрэг ямар ч эмчилгээ
хийгээгүй бол вирус устсан байх боломугүй. Тийм учраас давтан шинжилгээ өгөх
хэрэгтэй. Мөн шинжилгээ өгөхөөс өмнө 14 хоног буюу сарын дотор архи ууж болохгүй.
– Миний цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээний ГПТ үзүүлэлт 80, 90 хүрдэг. Эм уухаар гайгүй болж энэ мэтчилэн хэлбэлзээд байна. Яавал зүгээр болох вэ?
– ГПТ үзүүлэлтийн зөвшөөрөх дээд хэмжээ нь 42-оос бага байх ёстой. Тэгэхээр хоёр
дахин ихэссэн байна гэдэг нь элэгний архаг үрэвсэл байна гэсэн үг. Хоолны дэглэм
баримтлах хэрэгтэй.
– Саяхан ЭХО-д харуулахад цөсний чулуутай, элгэндээ өөхтэй, нойр булчирхайн
нягтрал ихтэй гэж гарсан. Хаана хандаж ямар эмчилгээ хийлгэх вэ?
– Биохимийн шинжилгээ өгч эмчилгээгээ хийлгэх шаардлагатай. Дотрын болон элэгний
мэрэгжлийн эмчид хандаж болно
– Элэгний өвчинд малын түүхий элэг идэх сайн уу. Бид элгийг шүүрхийгээр нь иддэг.
– Эрхтэнд сайн нөлөөтэй эмчилгээ гэж ардын эмнэлэгт байдаг. Түүнээс биш шүүрхий
элэг идээд эдгэсэн тохиолдол байхгүй
Элэг бол маш сайн нөхөн төлждөг эрхтэн
– Элэгийг нөхөн төлжих чадвар сайтай эрхтэн гэдэг?
– Тэр үнэн. Тийм учраас мэс засал хийж байна. Элэгний 75 хувийг авч 25-хан хувь нь
үлдэхэд нөхөн сэргэх чадвартай гэж үздэг учраас мэс засал хийдэг юм.
– Байнга хоёрдугаар хоол идэхэд элгэнд нөлөөлөх үү?
– Шарсан хайрсан өөх тостой хоол сөргөөр нөлөөлнө.
– Элэгний хавдарт сайн рашаан гэж сурталчилаад байдаг Энэ тухайд
– Ийм рашаан байх ёсгүй Элэгний архаг үрэвсэлтэй үед рашаанаар хэвийн үйл
ажиллагааг зохицуулж болно түүнээс биш элэгний хатууралтай буюу хавдартай бол
ууж болохгүй. Яагаад гэхээр рашаан хорт хавдар үүсэх боломжийг тэтгэж
түргэсгэдэг.
– Хөгзтэй ааруул идэх нь элгэнд сайн гэж хэсэг ярьдаг байсан?
– Хөгзөнд удаан хугацааны хордлого үүсгэдэг, элгийг гэмтээдэг афлатоксин гэдэг
хортой бодис байдаг, шарлаагүй ч архи уудаггүй ч афлатокинтой хоол идвэл элэгний
өвчин хот хавдар үүсгэдэг юм.

/Зууны мэдээ 2004.11.22 /

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Элэгний хорт хавдрын эхний үед ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй

– Элэгний хорт хавдар юунаас үүсдэг юм вэ?
– Хорт хавдар үүсэхэд нөлөөлдөг гол хүчин зүйл нь В, С вирүсээр элэг өвчлөх архи
уух, тамхи татах, муудсан хүнсний бүтээгдэхүүн тухайлбал афлатоксиноор
бохирлогдсон хоол тэжээл хэргэлэх, архаг буюу элэгний хатуулрал өвчин юм.
В, С вирусээс өвчилснөөс хойш 8-30 жилийн дараа элэгний архаг үрвсэл, элэгний
цирроз, элэгний хорт хавдар шат дараалан үүсч байна гэдгийг эрдэмтэд судалж
тогтоосон В. С вирусын шалтгаантай элэгний архаг өвчтэй, хатууралтай, архи уудаг, тамхи татдаг хүн хорт хавдраар өвчлөх эрсдэл их байдаг.
– Ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?
– Элэгний хорт хавдрын эхний үед ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй. Ер нь элэгний хорт
хавдар нь өвчилсөн элэг буюу хатуурлын суурин дээр үүсдэг гэдгийг хүмүүс сайн
ойлгох ёстой. Энэ нь шалтгаангүй турах ядрах, хөдөлмөрийн чадвар буурах, залхуу хүрэх бие загатнах биеэр улаан тууралт үүсэх гарын алга улайх хамар, амнаас цус гарах зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг юм. Ер нь хүмүүс төгс эмчилгээ хийх боломжгүй шатандаа ортол хүндрүүлчихээд ирдэг нь харамсалтай байдаг. Нэг см хавдар үүсэхэд таван жил болдог гэхээр уг нь удаан явцтай өвчин. Томоохон хавдар элгэнд үүсчихээд байхад л би эрүүл гээд зүтгээд байдаг. Тэгэхээр зовиургүй ч эмчид үзүүлж, зовиургүй ч эмчид үзүүлж шинжилгээ хийлгэж байх нь чихал. Элгэнд хавдартай төстэй 22 төрлийн өвчин байдаг
– Элэг солих мэс заслыг хаана хийдэг вэ Өртөг нь ямар байдаг бол?
– Элэгийг хорт хавдрын эрт үед тодруулбал тав хүртэл см хорт хавдартай үед мөн
элэгний хатуурал хэвлийдээ устай шарласан дутагдалд орсон тохиолдолд солиулж
болно. Манайхан ихэвчлэн Хятадад элэг солиулах мэс засал хийлгэдэг. Дунджаар 20-80
Мянган ам доллар төлдөг гэсэн
– Элэгний хавдрыг судсыг нь бөглөж эмчилдэг гэсэн. Үүнийг хавдрын ямар тохиолдолд хийдэг вэ?
– Элэгний хавдрыг мэс заслаар авах боломжгүй үүнийг дараахь эрсдэл ихтэй өндөр
настан, бусад эрхнэний архаг өвчтэй өвчтөнд судас бөглөх эмчилгээ хийдэг. Энэ нь
рентгений хяналт дор элэгний хавдрын тэжээгч судсанд нарийн гуурс оруулан
түүгээрээ хавдрын эсрэг эмийн судас бөглөх эмтэй хольж хавдрын өсөлтийг зогсоох
арга юм.
– Элэгний хавдлыг ямар шинжилгээгээр оношлох вэ?
– Үүнийг хоёр төрлийн шинжилгээгээр оношилж болно. Эхнийх нь ЭХО Гэхдээ ЭХО-гоор 0,5-1 см хаавдрын л илрүүлэх боломжтой. Хоёрдугаарт дархлааны шинжилгээ. Элэгний хавдар хатуулал, архаг үрэвсэлтэй өвчөтний цусанд өвөрмөц уураг бий болдог. Тэр уургийг илрүүлэх дархлааын шинжилгээ хийнэ гэсэн үг.
– Элэгний хавдар удамшдаг уу ?
– Шарласан эхээс хүүхдэд цусаар В, С вирус дамждаг тул удамшдаг мэт харагддаг
Хөхүүл хүүхдэд В, С вирус сүүгээр дамжиж болно. Энэ нь шүлс, цус тариа гээд бүх
замаар дамждаг. Манайд ой хоёр сартай хүүхэд элэгний хорт хавдар тусч ирсэн. Энэ
нь эхийн ургаар дамжсан тохиолдол Үүнийг элэгний төрөлхийн хавдар гэдэг.
– Намайг элэгний хавдартай мэс зүасал хийлгэж спиртээр хатаана гэсэн Үүнээс өөр
арга байдаг уу?
-Элэгний хавдрыг эмчилэх төгс ба хавдрыг авч спиртээр хатаахыг төгс арга гэдэг
Судас бөглөх, судсанд эмийн эмчилгаа хийх зэрэг эмчилгээ нь бүрэн эдгээж чадахгүй
ч, хавдрыг багасгаж, амьдралыг уртасгаж чадна.
– Эллэгний хорт хавдрыг авч болохгүй ямар тохиолдол байдаг вэ?
– хавдар нь томорсон элэгний дутагдалтай, хатуурсан нас өндөртэй болон хагалгааны
дараа гарах хүндрэл, эрсдэл ихтэй зэрэг олон тохиолдол байна.
– ЭХО-д харуулахад элганд хавдар шиг сүүдэр байсан. Гэхээр эмч дааврын эмчилгээ хийлгэ гэсэн нь ямар учиртай юм бол.
– Элэгэнд ЭХО компьютерээр харахад сүүдэртэж яг хавдар шиг төстэй харагддаг 22
төрлийн өвчин байдаг. Дааврын өөрчлөлтүүдийн үед элэгний эсийн ургалт бий болдог
Тэгвэл мэс засал хийлгэх хэрэггүй Даавраа хэвийн болго эмийн эмчилгээ хийлгэвэл
зүгээр. Харин хортой, хоргүй хавдрыг мэргэжлийн газар л үзэж оношилно ялгана.
-Дээр хэлсэн 22 төрлийн өвчнийг ЭХО-гоор харахад хавдраас ялгарах уу?
– ЭХО-д харж байгаад яг тэр голомтоос нь эдийн болон эсийн шинжилгээ авахуулбал
хөдөлгөөнгүй нотолж болно.
-Элгэнд хатгалтхийж шинжилгээ хийхийн ач холбогдол юу вэ?
– Элэгний хатуурал, архаг өвчнийг оношлох зорилгоор элгэнд хатгалт хийхэд ямар ч
уршиг, хүндрэл байхгүй Хоргүй хавдар, эсвэл элэгний архаг өвчтэй хүнд элэгнээс нь
хатгалт хийж шинжилгээ авсны дараа элэгний нөхөн сэргэлт сайжидаг. Элэгний эрүүл
эс нөхөн төлжиж хатуурсан хэсэг эргэж, зүгээр болсон тохиолдол байдаг.
-Уурлах нь хавдар үүсэхэд нөлөөлнө. Уурлахад элэг мууддаг гэж нэг сонинд бичсэн байсэн нь хэр үнэний ортой вэ? Ер нь элэгний өвчлөл стресстэй холбоотой байдаг уу?
– Хүний стресс маш их цочрол үүсгэдэг. Тэр утгаараа байнгын цочрол, дарамт сэтгэл
санааны хямралтай байвал хүний дархлааны чанар муудна. Тийм учраас орчин үед
стресс бол хавдар үүсэх нэг шалтгаан гэж үзүэж байна.
– Гэдэс дуурч, хоолонгд дургүй болох нь элэгтэй холбоотой юу. Ийм тохиолдолд яах вэ?
– Элэг бол хоол боловсруулах эрхтэн учраас элэгний ажиллагаа хямрахаар ходоод,
улаан хоолой нарийн гэдэс болон бусад хоол боловсруулах эрхтэнүүдийг мөн
хямрааны. Тэгэхээс гэдэс дүүрч, хоолны шингэц удаашран ялангуяа махан хоол
шингэхгнүй өөхөнд дургүй болооод ирвэл эмчид үзүүлж, ишнжилгээ хийлгэх хэрэгтэй.
– Элэгний В, С вирусын халдвар авсан хүнд ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?
– Манайхан шар гэдэг өвчнийг биеийг нь шарладаг гэж ойлгодог. Гэтэл В, С вирусын
халдвар авсан хүмүүст ямар нэг өвөрмөц шинж гараглгүйгээр өвчлөөд өнгөрсөн
байдаг. Зарим хүнд ханиад хүрэх зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг. Ийм тохиолдолд хүмүүс
шарласанаа мэддэггүй. Гэтэл шарласны дараа хүний усанд вирусын эсрэг бие үлддэг.
Үүнийг илрүүлэх тусгай шинжилгээ хийдэг. Тарианы шарын нууц үе нь зургаан сар
үргэлжлэх тохиолдол ч бий.
– Шарлаагүй, архи тамхи хэргэлдэггүй хүний элэг яагаад мууддаг вэ?
– Архи уухгүй ч яагаад элэгний хавдар тусдаг юм бэ гэж хүмүүс асуудаг л даа.
Хамгийн гол хүчин зүйл бол элэгний В. С вирусээр өввчлөх нь элэгний хавдар үүсэх
гол шалтгаан болдог. Гэхдээ хоол унд бас нөлөөлнө. Сүүлийн үед нөөшилсөн. дарсан
лаазалсан хүнс их хэрэглэх болсон нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлнө.
Нэг л шарласан бол архи уугаагүй байсан аажимдаа элгийг гэмтээдэг учраас хавдар
үүсч болно. Гэхдээ шарласан мөртөө архи уудаггүй бол элэгний өвчнөөр өвдөхгүй
баөйж болно. Үүнд маш том ялгаа байдаг.
– Зарим хүн шарласанаа мэдэхгүй өнгөрнө гэж юу гэсэн үг вэ. Хүндрдэггүй зүгээр
болно гэсэн үг үү ?
– В .С вирусын халдвар авч элэг нь өвчилсөн ч биеийн арьс, салст шарлаж өнгө нь
өөрчлөгдөхгүйгээр завхан биеийн ерөнхий хямрал байдлаар халуурах, бие өвдөх,
сулрах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Тухайн үед хүндрэлгүй өнгөрч байгаа боловч ихэнх
нь бараг 80 хувь нь элэгний архаг үрэвсэлд шилжиж байдаг. Иймд цаашид анхаарах нь зүйтэй
– Жижиг, улаан мэнгэ шиг юм биеэр туураад байх юм. Элэгний өвчин ингэж илэрдэг гэж
сонссон ?
– Элэн цөний өвчтэй холбоотой байж болно. Ихэнхдээ бараг 80 хувь нь элэгний өвчтэй холбоотой байдаг. Элэг өөрөө цус бүлгэннэлтэд оролцож, судасны ханын хэвийн байдлыг зохицуулдаг Тийм учраас элэгний ажиллагаа хямарч өвчлөхөд судасны хана нэвчимхий чанар өөрчлөгдсөн,цусны бүлэгнэлт багасаад ирэхээр улаан толыон мэнгэ үүсдэг.

Цөсөө авахуулсны дараа өөх тостой хоол идэж болохгүй

– Би хоёр жилийн өмнө цөсний чулуугаа авахуулсан Одоо гэдэс дүүрч ходоод байнга
өвдөх болсон. ЭХО-д харуулахад элэг том гэж гарсан. Элэг муудсан гэсэн үг үү?
– Элэг томорно гэдэг нь элэг өвчилж, архаг үрэвсэл явагдаж байгаа гэсэн үг.
Ер нь цөс авахуулсны дараа дээрх шинж тэмдэг гардаг тал бий. Ялангуяа өвдөж байхад
нь цөсний чулууг авахуулсан бол өмнө нь яаж өвдөж байсан. яг түүнтэйгээ адилхан
зовиур шаналгаа үүсдэг юм. Тийм учраас цөсөө авахуулсан бол өөх тостой хоол идэж
болохгүй. Шарсан хайрсан хоол идэлгүй аль болох ногоотой хоол. цагаан идээ
хэргэлэх хэрэгтэй. Ер нь хоолны дэглэмийг барьж байвал цөс өвдөхгүй
– Цөс өтгөрөлттэй нугаралттай, тул угаа гэж хэлсэн л дээ. Угаахаар хатгаж өвддаг.
Чулуужихаас яау хамгаалах вэ?
– Цөсний ажиллгааг хоолоор элгэнд өөрчлөлт ороогүй бол тааж өгөх нь хэрэггүй
– Ээжийг маань элэгний хатууралтай гэсэн. Гэтэл хоолны дэглэм барьж байна гэж хар цай ууж элсэн чихэртэй талх л идэх юм. Ер нь хоолны дэглэм гэхээр ямар хоолыг
зөвшөөрсөн байдаг юм бэ?
– Хоолны дэглэм барь гэдэг нь өлөн бай гэсэн үг биш. Өлөн байвал уургийн дутагдалд
орж элэг, улам их өвчилдөг. Өөх тостой шарсан хайрсан хонины махтай хоол идэхээс
зайлсхийж элгэнд ачаалал өгдөг хоол идэхгүй байх ёстой. Сүүтэй цай ууж болно.
Харин сүүг үргэлж ууж болохгүй. Сүү кальци ихтэй учраас өдөрт дунджаар 200-250 мл сүү уух ёстой. Учир нь насанд хүрсэн хүний ходоод сүүг шингээхдээ удаан байдаг. Элгэнд саахар их хэрэгтэй байдаг юм. Элэгний талх бол саахар гэдэг. Аминдэмтэй хоол идэх хэрэгтэй.
– Сүүлийн үед тураад, хааяа тууралт өгч гүйлгэдэг. Энэ мөн л элэгний хатууралтай
холбоотой юу ?
– Элгэн дэх вирусын идэвхжил ихсэн элэгний эс үхжиж, өвчин сэдэрч хямарч байна
гэсэн үг. Эмчлүүлэх шаардлагатай
– Хүмүүс элэгний эм маш ихээр уудаг.Эм хор биш бол үү ?
– Эмийг тохируулж зөв ууж, хэргэлэх ёстой. Эмийг дөрвөн улирөл ууна гэсэн үг биш.
Тодорхой хугацаагаар завсарлах хэрэгтэй
– Хааяа миний хамраас цус гараад байдаг нь элэгтэй холбоотой юу?
– Элэгтэй болбоотой байж болох ч түүнээс гадна цусны даралт ихтдэх, хамрын хөндий
дэх цус алдалтын цэг гэмтэх, эсвэл цусны өвчин зэрэг шалтгаан, нөлөө байж болно.
Вирусын шинжилгээг давтан хийлгэ
– Элэгний архаг үрэвслэтэй хүн хорт хавдраас сэргийлэхийн тулд юунд анхаарах
ёстой вэ?
– Өөртөө хяналт тавьж хоол ундны дэглэмийг баримтлах, үнэхээр элэг өвчилсөн
үрэвссэн байгаа эсэхийг мэдэх хэрэгтэй. Манайхан В, С вирустэй болчивол үхнэ гээд
бодчихдог. Тэгж болохгүй С вирусээр өвчилсөн ч элгэн дэх биохимийн үзүүлэли
өөрчлөгдөөгүй бол заавал эмчлэх гэх албагүй Эмчид зургээн сар тутамд үзүүлчихээд
хяналтанд байж болно.
– Бага байхдаа шарласан. Элагний С вирустэй. Саяхан вирусын шинжилгээ хийлгэхэд вирус илрээгүй гэсэн. Энэ ямар учиртай вэ?
– Ямар үед шилжүүлсэн гэдгээс хамаарна. Урвэлж болон шинжилгээний чанар, зөв
аргаас шалтгаална. мөн С вирусын эсрэг эмчилгээ хийлгэснийхээ дараа шинжилгээ
өгсөн бол вирус нь илрэхгүй байж болно. Харин вирусын эсрэг ямар ч эмчилгээ
хийгээгүй бол вирус устсан байх боломугүй. Тийм учраас давтан шинжилгээ өгөх
хэрэгтэй. Мөн шинжилгээ өгөхөөс өмнө 14 хоног буюу сарын дотор архи ууж болохгүй.
– Миний цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээний ГПТ үзүүлэлт 80, 90 хүрдэг. Эм уухаар гайгүй болж энэ мэтчилэн хэлбэлзээд байна. Яавал зүгээр болох вэ?
– ГПТ үзүүлэлтийн зөвшөөрөх дээд хэмжээ нь 42-оос бага байх ёстой. Тэгэхээр хоёр
дахин ихэссэн байна гэдэг нь элэгний архаг үрэвсэл байна гэсэн үг. Хоолны дэглэм
баримтлах хэрэгтэй.
– Саяхан ЭХО-д харуулахад цөсний чулуутай, элгэндээ өөхтэй, нойр булчирхайн
нягтрал ихтэй гэж гарсан. Хаана хандаж ямар эмчилгээ хийлгэх вэ?
– Биохимийн шинжилгээ өгч эмчилгээгээ хийлгэх шаардлагатай. Дотрын болон элэгний
мэрэгжлийн эмчид хандаж болно
– Элэгний өвчинд малын түүхий элэг идэх сайн уу. Бид элгийг шүүрхийгээр нь иддэг.
– Эрхтэнд сайн нөлөөтэй эмчилгээ гэж ардын эмнэлэгт байдаг. Түүнээс биш шүүрхий
элэг идээд эдгэсэн тохиолдол байхгүй
Элэг бол маш сайн нөхөн төлждөг эрхтэн
– Элэгийг нөхөн төлжих чадвар сайтай эрхтэн гэдэг?
– Тэр үнэн. Тийм учраас мэс засал хийж байна. Элэгний 75 хувийг авч 25-хан хувь нь
үлдэхэд нөхөн сэргэх чадвартай гэж үздэг учраас мэс засал хийдэг юм.
– Байнга хоёрдугаар хоол идэхэд элгэнд нөлөөлөх үү?
– Шарсан хайрсан өөх тостой хоол сөргөөр нөлөөлнө.
– Элэгний хавдарт сайн рашаан гэж сурталчилаад байдаг Энэ тухайд
– Ийм рашаан байх ёсгүй Элэгний архаг үрэвсэлтэй үед рашаанаар хэвийн үйл
ажиллагааг зохицуулж болно түүнээс биш элэгний хатууралтай буюу хавдартай бол
ууж болохгүй. Яагаад гэхээр рашаан хорт хавдар үүсэх боломжийг тэтгэж
түргэсгэдэг.
– Хөгзтэй ааруул идэх нь элгэнд сайн гэж хэсэг ярьдаг байсан?
– Хөгзөнд удаан хугацааны хордлого үүсгэдэг, элгийг гэмтээдэг афлатоксин гэдэг
хортой бодис байдаг, шарлаагүй ч архи уудаггүй ч афлатокинтой хоол идвэл элэгний
өвчин хот хавдар үүсгэдэг юм.

/Зууны мэдээ 2004.11.22 /

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button