Утаан хөшиг улам өтгөрлөө

Гэр хорооллын болхи зуух, цахилгаан станцуудын аварга яндан, өвгөн голдуу машинуудаас нь баагих хар утаа өвлийн өвөлд л хотыг минь өлгийдөж орхих юм.
Өндөр, нам яндангаас баагих утаа нэг зүгт буе, харин бие биетэйгээ мөргөлдөн өтгөн манан үүегэдгийг мэднэ биз. Улаанбаатар дөрвөн уулаар хүрээлэгдсэн тогоорхог хонхорт байрладгаас салхи ийнхүү хоёр чиглэлд зорчиж байгаа нь энэ.
2002 оны боегон дээр хотын агаарын бохирдолттой хамтдаа тэм-цэхийг Өнөөдөр сонин уриалж, хорт утааны багийг Байгаль орчны, Дэд бүтцийн сайдууд болон Хотын даргад бэлэглэж байсан. Хойшлуулж болшгүй чухал асуудлын нэг нь агаарын бохирдол болоод буйг хачин бэлгийнхээ хамт анхааруулж дохисон нь энэ. Харин өнөөдөр чухам юу өөрчлөгдөв?
Утаан хөшигний бүт-цийг задлаад үэье. Гэр хорооллынхон энд тун их жин дарж харагдана. Хотын агаарын бохирдолтын бүр 80 гаруй хувийг тэд эзэлж байна хэмээн судалгаанд дурджээ. Угаасаа гэр хороолол сүүлийн хэдэн жилд нүдэнд багтахгүй болтол хүрээгээ тэлж, уулын өөд авирсаар, өдгөө оройд нь залрах л үлдээд байх шив. Хөдөөнөөс хот руу бараадсан их нүүдэл утаа дагуулан уухилж байна. Гэтэл шинэ Засгийн газар гэр хорооллыг өргөжиж тэлэхэд нь тусалж эхэлснийг юу гэж ойлгох вэ? Хотыг тэр аяар нь бохирдуулсныхаа хөлсөнд орон сууцны иргэдээс илүү хөнгөлөлт
эдлэх болоод байна. Цахилгааны төлбөрийн хямд үнээр гэр хорооллынхон шагнууллаа. Болхи бор зуухтангуудыг хотоос нүүлгэх тухай хэн хүнгүй санаж, санаачилж суухад шүү дээ. Түүнчлэн гэр хорооллын нэг зууханд тонн нүүрс түлэхэд дунджаар арван хүний бүтэн жилийн турш амьегалах хэмжээний хүчилтөрөгчийг булаадаг гэсэн баримт байна. Ингээд бодоход тэд нийслэлийн цэвэр агаараас жилд хэчнээнииг нь сорчихдгииг яг таг тооцвол нүсэр тоо гарах нь ээ.
Засгийн газар гэр хорооллын наяад мянган өрхөө шинэ зуухаар ганга-лах гээд дөнгөсөнгүй. Бор зуухыг нь шинэчлэх ажил угаасаа бүтэхгүй гэдэг нь тодорхой болсон. Уг нь бүр 1991 онд гэрийн зуухны шинэ загвар зохион бүтээх, турших, үйлдвэрлэх ажлыг дэмжих талаар Байгаль орчны яам ажиллаж эхэлеэн. Харин ийм зуух үйлдвэрлэж, худалдаж эхэлеэн үе нь 2000 он.
Бүтэн хоёр жилийн өмнө Өнөөдөр сонин онцгойлон сэрэмжлүүлеэн юм.
Олигтойхон арга хэмжээ авах тухай одооноос бодъё гэж. Гэтэл төр, засаг хэдэн зуухтай зууралдсаар хоёр жилийг хойноо орхижээ.
Тэгвэл хийн түлшний хэрэглээ ямар түвшинд байна вэ? Байгаль орчны бохирдлыг багасгах, эрчим хүчний шинэ эх үүсвэрийг бий болгох зорилгоор ахуйн хэрэглэгчид болон автомашиныг шингэрүүлеэн шатдаг хийгээр хангах сүлжээг Монголд хөг-жүүлэх зорилго тавьсан. Өөрөөр хэлбэл, дервөн жилийн өмнө Шингэрүүлеэн шатдаг хий хөтөлбөрийг Засгийн газар баталж билээ. Өнөөдөр дэлхий дахинд хийн түлшийг сонгоод буй. Дэлхийн улс орон жилд гурван тэрбум нефть хэрэглэдэг бол хийн түлшний хэрэглээ жилд дөрөв дахин нэмэгдэж байгаа аж.
Гэтэл нүүреээ гээх чадвар бидэнд алга. Хийн түлшний хэрэглээнд нийтээрээ шилжье гэхээр хэтэвч дэх хэдэн борын хэмжээнээс шалтгаалаад ер болохгүй нь. Юутай ч шингэрүүлеэн шатдаг хийн Монгол дахь зах зээлийн үнийг сонирхох уу. Өнөөдрийн байдлаар нэг кг хий 750-1000 төгрөгийн ханштай байна. Харин нэг литр шатахуун дунджаар 600 төгрөг. Шуудай нүүрс, түлээ 800-1500 төгрөгийн үнэтэй. Ингээд бодоход хийн түлшийг монголчууд тэр бүр хэрэглэж чадахгүй нь тодорхой. Хувин нүүрс, хэдхэн грамм шатдаг хийн үнийн зөрүү асар ялгаатай нь харагдаж байгаа биз.
Дээр дурдсан цөөн баримт гэр хорооллыг нэн даруй нүүлгэх хэрэг-тэй гэдгийг батлахгүй байна гэж үү. Түүнчлэн тун удахгүй цэвэр, бохи-рын нэгдсэн тоолуурын системд шилжихээр хот зэхэж буй. Тэр цагт гэр хороолол хотын төвөөс дайжих аятай нөхцөл бүрдэхучиртай. Үнэндээ ганцхан сая хүнтэй Улаанбаатараа цэвэр цэнгэг агаартай болгоход төрд ердөө л зориг дутагдаж байна.
Бээжингийн тэнгэр цэлмэг байх болж. Түм түжигнэсэн аварга хот асуудлаа шийдэж чаджээ. Улаанбаатарчууд аа, нийслэлээ гэр хороололгүй болгох ажлыг зориглон эхэлье. Энэ сэдвээр Өнөөдөр-ийн хэлэлцүүлэг үргэлжилж байна.
(өнөөдөр 2004.11.23 274)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Утаан хөшиг улам өтгөрлөө

Гэр хорооллын болхи зуух, цахилгаан станцуудын аварга яндан, өвгөн голдуу машинуудаас нь баагих хар утаа өвлийн өвөлд л хотыг минь өлгийдөж орхих юм.
Өндөр, нам яндангаас баагих утаа нэг зүгт буе, харин бие биетэйгээ мөргөлдөн өтгөн манан үүегэдгийг мэднэ биз. Улаанбаатар дөрвөн уулаар хүрээлэгдсэн тогоорхог хонхорт байрладгаас салхи ийнхүү хоёр чиглэлд зорчиж байгаа нь энэ.
2002 оны боегон дээр хотын агаарын бохирдолттой хамтдаа тэм-цэхийг Өнөөдөр сонин уриалж, хорт утааны багийг Байгаль орчны, Дэд бүтцийн сайдууд болон Хотын даргад бэлэглэж байсан. Хойшлуулж болшгүй чухал асуудлын нэг нь агаарын бохирдол болоод буйг хачин бэлгийнхээ хамт анхааруулж дохисон нь энэ. Харин өнөөдөр чухам юу өөрчлөгдөв?
Утаан хөшигний бүт-цийг задлаад үэье. Гэр хорооллынхон энд тун их жин дарж харагдана. Хотын агаарын бохирдолтын бүр 80 гаруй хувийг тэд эзэлж байна хэмээн судалгаанд дурджээ. Угаасаа гэр хороолол сүүлийн хэдэн жилд нүдэнд багтахгүй болтол хүрээгээ тэлж, уулын өөд авирсаар, өдгөө оройд нь залрах л үлдээд байх шив. Хөдөөнөөс хот руу бараадсан их нүүдэл утаа дагуулан уухилж байна. Гэтэл шинэ Засгийн газар гэр хорооллыг өргөжиж тэлэхэд нь тусалж эхэлснийг юу гэж ойлгох вэ? Хотыг тэр аяар нь бохирдуулсныхаа хөлсөнд орон сууцны иргэдээс илүү хөнгөлөлт
эдлэх болоод байна. Цахилгааны төлбөрийн хямд үнээр гэр хорооллынхон шагнууллаа. Болхи бор зуухтангуудыг хотоос нүүлгэх тухай хэн хүнгүй санаж, санаачилж суухад шүү дээ. Түүнчлэн гэр хорооллын нэг зууханд тонн нүүрс түлэхэд дунджаар арван хүний бүтэн жилийн турш амьегалах хэмжээний хүчилтөрөгчийг булаадаг гэсэн баримт байна. Ингээд бодоход тэд нийслэлийн цэвэр агаараас жилд хэчнээнииг нь сорчихдгииг яг таг тооцвол нүсэр тоо гарах нь ээ.
Засгийн газар гэр хорооллын наяад мянган өрхөө шинэ зуухаар ганга-лах гээд дөнгөсөнгүй. Бор зуухыг нь шинэчлэх ажил угаасаа бүтэхгүй гэдэг нь тодорхой болсон. Уг нь бүр 1991 онд гэрийн зуухны шинэ загвар зохион бүтээх, турших, үйлдвэрлэх ажлыг дэмжих талаар Байгаль орчны яам ажиллаж эхэлеэн. Харин ийм зуух үйлдвэрлэж, худалдаж эхэлеэн үе нь 2000 он.
Бүтэн хоёр жилийн өмнө Өнөөдөр сонин онцгойлон сэрэмжлүүлеэн юм.
Олигтойхон арга хэмжээ авах тухай одооноос бодъё гэж. Гэтэл төр, засаг хэдэн зуухтай зууралдсаар хоёр жилийг хойноо орхижээ.
Тэгвэл хийн түлшний хэрэглээ ямар түвшинд байна вэ? Байгаль орчны бохирдлыг багасгах, эрчим хүчний шинэ эх үүсвэрийг бий болгох зорилгоор ахуйн хэрэглэгчид болон автомашиныг шингэрүүлеэн шатдаг хийгээр хангах сүлжээг Монголд хөг-жүүлэх зорилго тавьсан. Өөрөөр хэлбэл, дервөн жилийн өмнө Шингэрүүлеэн шатдаг хий хөтөлбөрийг Засгийн газар баталж билээ. Өнөөдөр дэлхий дахинд хийн түлшийг сонгоод буй. Дэлхийн улс орон жилд гурван тэрбум нефть хэрэглэдэг бол хийн түлшний хэрэглээ жилд дөрөв дахин нэмэгдэж байгаа аж.
Гэтэл нүүреээ гээх чадвар бидэнд алга. Хийн түлшний хэрэглээнд нийтээрээ шилжье гэхээр хэтэвч дэх хэдэн борын хэмжээнээс шалтгаалаад ер болохгүй нь. Юутай ч шингэрүүлеэн шатдаг хийн Монгол дахь зах зээлийн үнийг сонирхох уу. Өнөөдрийн байдлаар нэг кг хий 750-1000 төгрөгийн ханштай байна. Харин нэг литр шатахуун дунджаар 600 төгрөг. Шуудай нүүрс, түлээ 800-1500 төгрөгийн үнэтэй. Ингээд бодоход хийн түлшийг монголчууд тэр бүр хэрэглэж чадахгүй нь тодорхой. Хувин нүүрс, хэдхэн грамм шатдаг хийн үнийн зөрүү асар ялгаатай нь харагдаж байгаа биз.
Дээр дурдсан цөөн баримт гэр хорооллыг нэн даруй нүүлгэх хэрэг-тэй гэдгийг батлахгүй байна гэж үү. Түүнчлэн тун удахгүй цэвэр, бохи-рын нэгдсэн тоолуурын системд шилжихээр хот зэхэж буй. Тэр цагт гэр хороолол хотын төвөөс дайжих аятай нөхцөл бүрдэхучиртай. Үнэндээ ганцхан сая хүнтэй Улаанбаатараа цэвэр цэнгэг агаартай болгоход төрд ердөө л зориг дутагдаж байна.
Бээжингийн тэнгэр цэлмэг байх болж. Түм түжигнэсэн аварга хот асуудлаа шийдэж чаджээ. Улаанбаатарчууд аа, нийслэлээ гэр хороололгүй болгох ажлыг зориглон эхэлье. Энэ сэдвээр Өнөөдөр-ийн хэлэлцүүлэг үргэлжилж байна.
(өнөөдөр 2004.11.23 274)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Утаан хөшиг улам өтгөрлөө

Гэр хорооллын болхи зуух, цахилгаан станцуудын аварга яндан, өвгөн голдуу машинуудаас нь баагих хар утаа өвлийн өвөлд л хотыг минь өлгийдөж орхих юм.
Өндөр, нам яндангаас баагих утаа нэг зүгт буе, харин бие биетэйгээ мөргөлдөн өтгөн манан үүегэдгийг мэднэ биз. Улаанбаатар дөрвөн уулаар хүрээлэгдсэн тогоорхог хонхорт байрладгаас салхи ийнхүү хоёр чиглэлд зорчиж байгаа нь энэ.
2002 оны боегон дээр хотын агаарын бохирдолттой хамтдаа тэм-цэхийг Өнөөдөр сонин уриалж, хорт утааны багийг Байгаль орчны, Дэд бүтцийн сайдууд болон Хотын даргад бэлэглэж байсан. Хойшлуулж болшгүй чухал асуудлын нэг нь агаарын бохирдол болоод буйг хачин бэлгийнхээ хамт анхааруулж дохисон нь энэ. Харин өнөөдөр чухам юу өөрчлөгдөв?
Утаан хөшигний бүт-цийг задлаад үэье. Гэр хорооллынхон энд тун их жин дарж харагдана. Хотын агаарын бохирдолтын бүр 80 гаруй хувийг тэд эзэлж байна хэмээн судалгаанд дурджээ. Угаасаа гэр хороолол сүүлийн хэдэн жилд нүдэнд багтахгүй болтол хүрээгээ тэлж, уулын өөд авирсаар, өдгөө оройд нь залрах л үлдээд байх шив. Хөдөөнөөс хот руу бараадсан их нүүдэл утаа дагуулан уухилж байна. Гэтэл шинэ Засгийн газар гэр хорооллыг өргөжиж тэлэхэд нь тусалж эхэлснийг юу гэж ойлгох вэ? Хотыг тэр аяар нь бохирдуулсныхаа хөлсөнд орон сууцны иргэдээс илүү хөнгөлөлт
эдлэх болоод байна. Цахилгааны төлбөрийн хямд үнээр гэр хорооллынхон шагнууллаа. Болхи бор зуухтангуудыг хотоос нүүлгэх тухай хэн хүнгүй санаж, санаачилж суухад шүү дээ. Түүнчлэн гэр хорооллын нэг зууханд тонн нүүрс түлэхэд дунджаар арван хүний бүтэн жилийн турш амьегалах хэмжээний хүчилтөрөгчийг булаадаг гэсэн баримт байна. Ингээд бодоход тэд нийслэлийн цэвэр агаараас жилд хэчнээнииг нь сорчихдгииг яг таг тооцвол нүсэр тоо гарах нь ээ.
Засгийн газар гэр хорооллын наяад мянган өрхөө шинэ зуухаар ганга-лах гээд дөнгөсөнгүй. Бор зуухыг нь шинэчлэх ажил угаасаа бүтэхгүй гэдэг нь тодорхой болсон. Уг нь бүр 1991 онд гэрийн зуухны шинэ загвар зохион бүтээх, турших, үйлдвэрлэх ажлыг дэмжих талаар Байгаль орчны яам ажиллаж эхэлеэн. Харин ийм зуух үйлдвэрлэж, худалдаж эхэлеэн үе нь 2000 он.
Бүтэн хоёр жилийн өмнө Өнөөдөр сонин онцгойлон сэрэмжлүүлеэн юм.
Олигтойхон арга хэмжээ авах тухай одооноос бодъё гэж. Гэтэл төр, засаг хэдэн зуухтай зууралдсаар хоёр жилийг хойноо орхижээ.
Тэгвэл хийн түлшний хэрэглээ ямар түвшинд байна вэ? Байгаль орчны бохирдлыг багасгах, эрчим хүчний шинэ эх үүсвэрийг бий болгох зорилгоор ахуйн хэрэглэгчид болон автомашиныг шингэрүүлеэн шатдаг хийгээр хангах сүлжээг Монголд хөг-жүүлэх зорилго тавьсан. Өөрөөр хэлбэл, дервөн жилийн өмнө Шингэрүүлеэн шатдаг хий хөтөлбөрийг Засгийн газар баталж билээ. Өнөөдөр дэлхий дахинд хийн түлшийг сонгоод буй. Дэлхийн улс орон жилд гурван тэрбум нефть хэрэглэдэг бол хийн түлшний хэрэглээ жилд дөрөв дахин нэмэгдэж байгаа аж.
Гэтэл нүүреээ гээх чадвар бидэнд алга. Хийн түлшний хэрэглээнд нийтээрээ шилжье гэхээр хэтэвч дэх хэдэн борын хэмжээнээс шалтгаалаад ер болохгүй нь. Юутай ч шингэрүүлеэн шатдаг хийн Монгол дахь зах зээлийн үнийг сонирхох уу. Өнөөдрийн байдлаар нэг кг хий 750-1000 төгрөгийн ханштай байна. Харин нэг литр шатахуун дунджаар 600 төгрөг. Шуудай нүүрс, түлээ 800-1500 төгрөгийн үнэтэй. Ингээд бодоход хийн түлшийг монголчууд тэр бүр хэрэглэж чадахгүй нь тодорхой. Хувин нүүрс, хэдхэн грамм шатдаг хийн үнийн зөрүү асар ялгаатай нь харагдаж байгаа биз.
Дээр дурдсан цөөн баримт гэр хорооллыг нэн даруй нүүлгэх хэрэг-тэй гэдгийг батлахгүй байна гэж үү. Түүнчлэн тун удахгүй цэвэр, бохи-рын нэгдсэн тоолуурын системд шилжихээр хот зэхэж буй. Тэр цагт гэр хороолол хотын төвөөс дайжих аятай нөхцөл бүрдэхучиртай. Үнэндээ ганцхан сая хүнтэй Улаанбаатараа цэвэр цэнгэг агаартай болгоход төрд ердөө л зориг дутагдаж байна.
Бээжингийн тэнгэр цэлмэг байх болж. Түм түжигнэсэн аварга хот асуудлаа шийдэж чаджээ. Улаанбаатарчууд аа, нийслэлээ гэр хороололгүй болгох ажлыг зориглон эхэлье. Энэ сэдвээр Өнөөдөр-ийн хэлэлцүүлэг үргэлжилж байна.
(өнөөдөр 2004.11.23 274)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button