Татварын хуулиудыг анхны хэлэлцүүлгээр нь батлуулах боллоо

Онцгой албан татварын хуульд өөрч-лөлторуулахтай холбогдуулж гишүуд нэлээд асуулт асуув. Гишүүн Л.Пүрэвдорж Нэгшил архинаас урьд нь хэдийг авч байсан одоо хуульд өөрчлөлт орсноор хэдэн төгрөгийн татвар авах болж байгаа, хуулийг хэрэгжүүлэх, татварыг хураа-хад бэрхшээл гарах уу гэж асуулаа. Бусад гишүүд ч үун-тэй ойролцоо буюу томоохон татвар төлөгчид дарамт болох уу, тэдэнтэй уулзсан уу, сөрөг нөлөө үүсэхийг тооцеон уу гэх зэргээр асуусан. Гишүүдийн асуултад Сангийн сайд тэр-гүүтэй ажлын хэегийнхэн тоо, баримт түшиж хариулж байлаа.
Одостийн мөрдөгдөж буй хуулиар бол архины хувьд борлуулалтын орлогоос авдаг аж. Харин тамхинд 100 шир-хэг тутмаас 30 центийн татварыг авч байгаа юм байна. Хуульд өөрчлөлт орсноор архины борлуулалтаас буе биет байдлаас авахаар болж байгаа аж. Өөрөөрхэлбэл, нэг литр архинаас дөрвөн ам.доллар буюу нэг шил архинаас 2400 орчим төгрөгийн татвар авах юм байна. Тамхины татварыг хоёрдахин нэмж 100 ширхгээс 60 цент буюу нэг хайрцагтамхинаас 142 орчим төгрөг авах аж. Хуульд өөрчлөлт орох нь нэг талаар татвар нэмэгдэж байгаа ч нөгөө талаар хулхи, хуурамч архины эерэг авч буй арга хэмжээ юм байна. Борлуулалтаас татвар авдаг байхад өнөөгийн 1500 төгрөгийн архинаас 1100 орчим төгрөгийн татвар авдаг байсан аж. Одоо хуульд өөрчлөлт орсноор хувь, хувьегалын ялгаагүи 2400 төгрөгийн татвар авдаг болох ажээ. Гол татвар төлөгч компаниудын хувьд татвар бага нэмэгдэж байгаа гэнэ. Тухайлбал, нэг шил Ерөөл архинаас 2100 төг-
рөгийн татвар авч байсан бол өөрчлөлтөөр 2400 төгрөгийн татвар авах жишээтэй. Ер нь гол татвар төлөгч компаниуд пи-вонд татвар ногдуулах болж буйд гомдол мэдүулж буй аж. Хэдийгээр хуулийг хэрэгжүү-лэхэд хүндрэл учрах ч гааль, татвар, хуулийн байгууллага хамтарч ажиллавал гайгүй гэж байв. Түүнчлэн хуульд өөрчлөлт орсноор хууль бусаар тамхи оруулж ирэх явдал ихсэх ханд-лага гарч болох ч дараагийн ээлжинд оруулж ирэх татварын багц хуулийн өөрчлөлтөөр хүлээлгэх хариуцлагыг чангат-гах төсөл явж байгаа тул батлагдвал ийм байдал гарах нь үгүй болох аж.
Ус, рашаан ашигласны төлбөрийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлгийг хийхэд гишүүд голлон төлбөрийг яаж тооцож авах талаар асууж байсан. Заавал шоометр ту-тамд 50-150 төгрөг гэж хэлбэл-зэлтэйгээр буе нэг тоо тогтоож өгөх, уе их, бага байдаг газрын төлбөрийг ялгавартайгаар тогтоох, уе их хэрэглэдэг арьс шир, гурилын үйлдвэрээс төлбөрийг хэрхэн авах, уены асууд-лыг цогцоор нь буюу хэрэглээ-ний уены төлбөрийн нэмэх зэрэг асуудал хөндөгдөв. Одоо мөрдөж буй хуулиар төлбөрийн
хэмжээг хэлбэлзэлтэй тогтоо-сон байдаг бөгөөд энэ өөрчлөлтөөр зөвхөн уул уурхайнхны ашиглаж буй уены төлбөрийг нэмеэн. Хуулийн төсөлд арьс шир боловеруулах, гурилын үйлдвэр гээд уе хэрэглэдэг аж ахуйн нэгжээс төлбөр авах талаар ч заалт орсон аж. Харин хэрэглээний уены төлбөрийг нэмэх асуудалд их болгоомж-той хандах нь зүйтэй гэж Сангийн сайд хэлж байлаа. Татварын хоёр хуулийн анхны хэлэлцүүлгийг хийж дууссаны дараа Байнгын хорооны дар-гаас уг хуулиудыг анхны хэлэл-цүүлгээр нь батлуулах санал гаргав. Уг санал дэмжигдсэнээр нэгдсэн хуралдаанд оруулж анхны хэлэлцүүлгээр нь батлуулах болов.
(өдрийн сонин 2004.12.01 295)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Татварын хуулиудыг анхны хэлэлцүүлгээр нь батлуулах боллоо

Онцгой албан татварын хуульд өөрч-лөлторуулахтай холбогдуулж гишүуд нэлээд асуулт асуув. Гишүүн Л.Пүрэвдорж Нэгшил архинаас урьд нь хэдийг авч байсан одоо хуульд өөрчлөлт орсноор хэдэн төгрөгийн татвар авах болж байгаа, хуулийг хэрэгжүүлэх, татварыг хураа-хад бэрхшээл гарах уу гэж асуулаа. Бусад гишүүд ч үун-тэй ойролцоо буюу томоохон татвар төлөгчид дарамт болох уу, тэдэнтэй уулзсан уу, сөрөг нөлөө үүсэхийг тооцеон уу гэх зэргээр асуусан. Гишүүдийн асуултад Сангийн сайд тэр-гүүтэй ажлын хэегийнхэн тоо, баримт түшиж хариулж байлаа.
Одостийн мөрдөгдөж буй хуулиар бол архины хувьд борлуулалтын орлогоос авдаг аж. Харин тамхинд 100 шир-хэг тутмаас 30 центийн татварыг авч байгаа юм байна. Хуульд өөрчлөлт орсноор архины борлуулалтаас буе биет байдлаас авахаар болж байгаа аж. Өөрөөрхэлбэл, нэг литр архинаас дөрвөн ам.доллар буюу нэг шил архинаас 2400 орчим төгрөгийн татвар авах юм байна. Тамхины татварыг хоёрдахин нэмж 100 ширхгээс 60 цент буюу нэг хайрцагтамхинаас 142 орчим төгрөг авах аж. Хуульд өөрчлөлт орох нь нэг талаар татвар нэмэгдэж байгаа ч нөгөө талаар хулхи, хуурамч архины эерэг авч буй арга хэмжээ юм байна. Борлуулалтаас татвар авдаг байхад өнөөгийн 1500 төгрөгийн архинаас 1100 орчим төгрөгийн татвар авдаг байсан аж. Одоо хуульд өөрчлөлт орсноор хувь, хувьегалын ялгаагүи 2400 төгрөгийн татвар авдаг болох ажээ. Гол татвар төлөгч компаниудын хувьд татвар бага нэмэгдэж байгаа гэнэ. Тухайлбал, нэг шил Ерөөл архинаас 2100 төг-
рөгийн татвар авч байсан бол өөрчлөлтөөр 2400 төгрөгийн татвар авах жишээтэй. Ер нь гол татвар төлөгч компаниуд пи-вонд татвар ногдуулах болж буйд гомдол мэдүулж буй аж. Хэдийгээр хуулийг хэрэгжүү-лэхэд хүндрэл учрах ч гааль, татвар, хуулийн байгууллага хамтарч ажиллавал гайгүй гэж байв. Түүнчлэн хуульд өөрчлөлт орсноор хууль бусаар тамхи оруулж ирэх явдал ихсэх ханд-лага гарч болох ч дараагийн ээлжинд оруулж ирэх татварын багц хуулийн өөрчлөлтөөр хүлээлгэх хариуцлагыг чангат-гах төсөл явж байгаа тул батлагдвал ийм байдал гарах нь үгүй болох аж.
Ус, рашаан ашигласны төлбөрийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлгийг хийхэд гишүүд голлон төлбөрийг яаж тооцож авах талаар асууж байсан. Заавал шоометр ту-тамд 50-150 төгрөг гэж хэлбэл-зэлтэйгээр буе нэг тоо тогтоож өгөх, уе их, бага байдаг газрын төлбөрийг ялгавартайгаар тогтоох, уе их хэрэглэдэг арьс шир, гурилын үйлдвэрээс төлбөрийг хэрхэн авах, уены асууд-лыг цогцоор нь буюу хэрэглээ-ний уены төлбөрийн нэмэх зэрэг асуудал хөндөгдөв. Одоо мөрдөж буй хуулиар төлбөрийн
хэмжээг хэлбэлзэлтэй тогтоо-сон байдаг бөгөөд энэ өөрчлөлтөөр зөвхөн уул уурхайнхны ашиглаж буй уены төлбөрийг нэмеэн. Хуулийн төсөлд арьс шир боловеруулах, гурилын үйлдвэр гээд уе хэрэглэдэг аж ахуйн нэгжээс төлбөр авах талаар ч заалт орсон аж. Харин хэрэглээний уены төлбөрийг нэмэх асуудалд их болгоомж-той хандах нь зүйтэй гэж Сангийн сайд хэлж байлаа. Татварын хоёр хуулийн анхны хэлэлцүүлгийг хийж дууссаны дараа Байнгын хорооны дар-гаас уг хуулиудыг анхны хэлэл-цүүлгээр нь батлуулах санал гаргав. Уг санал дэмжигдсэнээр нэгдсэн хуралдаанд оруулж анхны хэлэлцүүлгээр нь батлуулах болов.
(өдрийн сонин 2004.12.01 295)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button