ТЕГ хэдий болтол МАХН-ын даалгавраар нэгжлэг хийх вэ?

Түүнд урд хөршөөс ашиг хайж ирсэн түүхий эдийн ченжүүд өртөнө. Өнгөрсөн арван сард л гэхэд гурван хятад иргэний түүхий эдийн агуулахыг дэлбэлж бэлнээр долоон сая төгрөг, гурван гар утсыг нь ху-раан авч, Замын-Үүдээр гаргахдаа гурван сая төгрөг.хоёр гар утсыг нь буцаан олгоод бусдыг нь гол гаргасан тухай хэвлэлээр цацагдаж байсан билээ. Энә бол ТЕГ дэлбэлэх ажиллагаанд урд хөршийн иргэд өртдөг гэдгийг харуулах энгийн жишээ. Харин нэгжих ажиллагаанд нь улс төрийн хүрээнд болж үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлсэн, МАХН-ын томчуудын но-той үйлдлийн талаар тодорхой мэдээлэлтэй, баримт материалтай манай иргэд өртөнө. Ийм үйлдэлд генерал Ж.Баатар, хурандаа Л.Санжаасүрэн зэрэг төр, түмэнд хар буруу санаагүй, харин ч бусармаг үйлдэлтэй Ху намын томчуудын талаар хөдөлгөөнгүй баримт, мэдээлэлтэй төр, засагт алба хашиж явсан цөөнгүй хүн өртлөө. Гэвч ТЕГ-ын тодорхой зорилгоор санаатай зохион байгуулалттай үйлдэл зөвхөн тэднээр хяз-гаарлагдсангүй. Өнгөрсөн зун намрын турш Үндэсний аюул-гүй байдлын зөвлөл /ҮАБЗ/-ийн Д.Жаргалсайханыг улсын нууц задалсан гэдэг улигт үгээрээ туе газар дарам-таллаа. Харин түүнд ТЕГ-аас улсын нууцыг задалсан гэдэг шалтгаанаар үүегэсэн эрүү-гийн хэргийг прокурор цагаат-гасан дуулдана. Түүнийг ийм үйлдэлтэй хутгасан нь өчүү-хэн зүйлээс үүдэлтэй юм байна. ҮАБЗ-ийн интернэттэй холбоотой компьютерийн хаард нь эвдэрч. Түүнийгээ засуулахаар инженертээ хандсан гэнэ. Гэтэл тэдний компьютерт засвар үйлчилгээ хийж байх учиртай тэр эрхэм, түүний толгойноос давсан мөнгө шаардсан юм байх. Хэт их мөнгө төлөхөөс түдгэлзэн эвдэреэн хаардыг ордноос гаргаж өөр хүнээр засуулж. Үүн дээр нь дөрөөлж, Д.Жар-галсайханд улсын нууц задалсан гэдэг увайгүй нэр зүүсэн бололтой. ҮАБЗ дээр үнэхээр улсын нууцтай холбоотой маш олон нууц юм байх нь ойлгомжтой. Гэхдээ тэдгээр нууцыг хадгалж бай-даг компьютерийн сүлжээнд интернетэд ордог компьютер нь холбогддоггүй аж. Улсын нууц хадгалдаг сүлжээнд холбогддоггүй компьютерийн хаард гаргаж засуулсан боло-хоор түүнд улсын нууц хамаа-ралгүй болно биз дээ. Гэтэл түүнийг иймэрхүү хэрэгт зайлшгүй холбох, нэр хүндийг нь унагах, цаашилбал аавынд шахчих шаардлага Ху намын зарим томчуудад байсан бололтой. Д.Жаргал-сайхан 1990-ээд оноос 2000 он хүртэл МАХН-ын Хянан шалгах хороо, дотоод хяналтын хороонд ажиллаж байсан хүн юм байна. Тиймд Ху намын томчуудын но-ны талаар янз бүрийн баримт материал, мэдээлэл байж болох цөөн хүний нэг. Тэгээд ч Монгол Улсын төр, МАХН хоёр өрх тусгаарласан 1990-ээд оны эхэн үед арван най-ман аймаг гурван хотын МАХН-ын хорооны мэдэлд байсан өмч эзэнгүйдэж үрэг-дэхэд хүреэн аж. Энә эгзэг-тэй мөчид МАХН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Даш-ёндонгийн тушаалаар бух хороодын хөрөнгө санхүүд шалгалт хийжээ. Түүнийг гар-дан хариуцеан гол хүн бол Д.Жаргалсайхан. Хэмхэрхий хаард хүнээр засуулсных нь телөө улсын нууц задруулсан гэдэг улигт хэрэгт мань хү-нийг холбосон нь үүнтэй холбоотой болов уу. Түүнийг ийм хэрэгт холбож чадсанаараа ТЕГ тэдний гэрт удаа дараа нэгжлэг хийж, дээр дурдсан намын хороодын хөрөнгө санхүүд эрх, үүргийнхээ да-гуу шалгалт хийсэн, материалын зах зухаас зарим нэг зүйлийг олж авсан бололтой юм. Гэхдээ тэднийхээс олд-сон гэгдэх материалыг ТЕГ төр, засагт биш зөвхөн МАХН-д хүргэж өгчээ. Тэр дагуу МАХН Д.Жаргалсайханыг Хя-налтын хорооны хурлаараа авч хэлэлцэн намаас хөөх шийдвэр гаргаад, гаргасан шийдвэрээ зөөлрүүлэн са-нуулга болгосон аж. ТЕГ-ын нэгжих үйл ажиллагааны хүрээнд хураагдсан гэх тэр материалын мөрөөр МАХН Д.Жаргалсайханд арга хэм-жээ авеныг бодоход ТЕГ-ын захиалагч нь буюу үүрэг даалгавар өгсөн гол газар нь тэднийх болж таарна. Энә өнцгөөс болж өнгөрсөн үйл явдлыг харвал МАХН-ын даалгавраар ТЕГ иргэний эрх, эрх чөлөөнд халдаж гэр оронд нь нэгжлэг хийсэн нь ойлгомжтой биш үү. Болсон явдлыг үнэлж дүгнэхэд ийм байна. Гэхдээ цаг ямагт бусармаг үйлдэл хийдэг, буруугаа хү-лээж үзээгүй ТЕГ-ын өнөөд-рийн удирдлага огцроогүй байхад МАХН-ын даалгаврыг туе газар хэлбэрлэлтгүй хз-рэгжүүлдэг үйлдэл нийтэд ил тод болж таслан зогсоогдохгүй. Хэзээ болтол ТЕГ МАХН-ын даалгавраар иргэдээ дарамталсаар байх вә?
(өдрийн сонин 2004.12.02 296)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

ТЕГ хэдий болтол МАХН-ын даалгавраар нэгжлэг хийх вэ?

Түүнд урд хөршөөс ашиг хайж ирсэн түүхий эдийн ченжүүд өртөнө. Өнгөрсөн арван сард л гэхэд гурван хятад иргэний түүхий эдийн агуулахыг дэлбэлж бэлнээр долоон сая төгрөг, гурван гар утсыг нь ху-раан авч, Замын-Үүдээр гаргахдаа гурван сая төгрөг.хоёр гар утсыг нь буцаан олгоод бусдыг нь гол гаргасан тухай хэвлэлээр цацагдаж байсан билээ. Энә бол ТЕГ дэлбэлэх ажиллагаанд урд хөршийн иргэд өртдөг гэдгийг харуулах энгийн жишээ. Харин нэгжих ажиллагаанд нь улс төрийн хүрээнд болж үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлсэн, МАХН-ын томчуудын но-той үйлдлийн талаар тодорхой мэдээлэлтэй, баримт материалтай манай иргэд өртөнө. Ийм үйлдэлд генерал Ж.Баатар, хурандаа Л.Санжаасүрэн зэрэг төр, түмэнд хар буруу санаагүй, харин ч бусармаг үйлдэлтэй Ху намын томчуудын талаар хөдөлгөөнгүй баримт, мэдээлэлтэй төр, засагт алба хашиж явсан цөөнгүй хүн өртлөө. Гэвч ТЕГ-ын тодорхой зорилгоор санаатай зохион байгуулалттай үйлдэл зөвхөн тэднээр хяз-гаарлагдсангүй. Өнгөрсөн зун намрын турш Үндэсний аюул-гүй байдлын зөвлөл /ҮАБЗ/-ийн Д.Жаргалсайханыг улсын нууц задалсан гэдэг улигт үгээрээ туе газар дарам-таллаа. Харин түүнд ТЕГ-аас улсын нууцыг задалсан гэдэг шалтгаанаар үүегэсэн эрүү-гийн хэргийг прокурор цагаат-гасан дуулдана. Түүнийг ийм үйлдэлтэй хутгасан нь өчүү-хэн зүйлээс үүдэлтэй юм байна. ҮАБЗ-ийн интернэттэй холбоотой компьютерийн хаард нь эвдэрч. Түүнийгээ засуулахаар инженертээ хандсан гэнэ. Гэтэл тэдний компьютерт засвар үйлчилгээ хийж байх учиртай тэр эрхэм, түүний толгойноос давсан мөнгө шаардсан юм байх. Хэт их мөнгө төлөхөөс түдгэлзэн эвдэреэн хаардыг ордноос гаргаж өөр хүнээр засуулж. Үүн дээр нь дөрөөлж, Д.Жар-галсайханд улсын нууц задалсан гэдэг увайгүй нэр зүүсэн бололтой. ҮАБЗ дээр үнэхээр улсын нууцтай холбоотой маш олон нууц юм байх нь ойлгомжтой. Гэхдээ тэдгээр нууцыг хадгалж бай-даг компьютерийн сүлжээнд интернетэд ордог компьютер нь холбогддоггүй аж. Улсын нууц хадгалдаг сүлжээнд холбогддоггүй компьютерийн хаард гаргаж засуулсан боло-хоор түүнд улсын нууц хамаа-ралгүй болно биз дээ. Гэтэл түүнийг иймэрхүү хэрэгт зайлшгүй холбох, нэр хүндийг нь унагах, цаашилбал аавынд шахчих шаардлага Ху намын зарим томчуудад байсан бололтой. Д.Жаргал-сайхан 1990-ээд оноос 2000 он хүртэл МАХН-ын Хянан шалгах хороо, дотоод хяналтын хороонд ажиллаж байсан хүн юм байна. Тиймд Ху намын томчуудын но-ны талаар янз бүрийн баримт материал, мэдээлэл байж болох цөөн хүний нэг. Тэгээд ч Монгол Улсын төр, МАХН хоёр өрх тусгаарласан 1990-ээд оны эхэн үед арван най-ман аймаг гурван хотын МАХН-ын хорооны мэдэлд байсан өмч эзэнгүйдэж үрэг-дэхэд хүреэн аж. Энә эгзэг-тэй мөчид МАХН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Даш-ёндонгийн тушаалаар бух хороодын хөрөнгө санхүүд шалгалт хийжээ. Түүнийг гар-дан хариуцеан гол хүн бол Д.Жаргалсайхан. Хэмхэрхий хаард хүнээр засуулсных нь телөө улсын нууц задруулсан гэдэг улигт хэрэгт мань хү-нийг холбосон нь үүнтэй холбоотой болов уу. Түүнийг ийм хэрэгт холбож чадсанаараа ТЕГ тэдний гэрт удаа дараа нэгжлэг хийж, дээр дурдсан намын хороодын хөрөнгө санхүүд эрх, үүргийнхээ да-гуу шалгалт хийсэн, материалын зах зухаас зарим нэг зүйлийг олж авсан бололтой юм. Гэхдээ тэднийхээс олд-сон гэгдэх материалыг ТЕГ төр, засагт биш зөвхөн МАХН-д хүргэж өгчээ. Тэр дагуу МАХН Д.Жаргалсайханыг Хя-налтын хорооны хурлаараа авч хэлэлцэн намаас хөөх шийдвэр гаргаад, гаргасан шийдвэрээ зөөлрүүлэн са-нуулга болгосон аж. ТЕГ-ын нэгжих үйл ажиллагааны хүрээнд хураагдсан гэх тэр материалын мөрөөр МАХН Д.Жаргалсайханд арга хэм-жээ авеныг бодоход ТЕГ-ын захиалагч нь буюу үүрэг даалгавар өгсөн гол газар нь тэднийх болж таарна. Энә өнцгөөс болж өнгөрсөн үйл явдлыг харвал МАХН-ын даалгавраар ТЕГ иргэний эрх, эрх чөлөөнд халдаж гэр оронд нь нэгжлэг хийсэн нь ойлгомжтой биш үү. Болсон явдлыг үнэлж дүгнэхэд ийм байна. Гэхдээ цаг ямагт бусармаг үйлдэл хийдэг, буруугаа хү-лээж үзээгүй ТЕГ-ын өнөөд-рийн удирдлага огцроогүй байхад МАХН-ын даалгаврыг туе газар хэлбэрлэлтгүй хз-рэгжүүлдэг үйлдэл нийтэд ил тод болж таслан зогсоогдохгүй. Хэзээ болтол ТЕГ МАХН-ын даалгавраар иргэдээ дарамталсаар байх вә?
(өдрийн сонин 2004.12.02 296)

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button