Я.Батсуурь Сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа

хүчингүй болгох шийдвэр гаргасан. Шийдвэрийг УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооны гишүүд хүлээж авахгүй гэж үзсэн бол, Төрийн байгуулалтын байнгын хороо хүлээн зөвшөөрсөн. Харин чуулганы хуралдаанаар хоёр намын бүлэг ямар нэгэн шийдэлд хүрч чадаагүй байна. Өнөөдрийн чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх уг асуудалд талуудын байр суурь ямар байгааг хүргэе.

Д.ОЧИРБАТ ЦЭЦИЙН ШИЙДВЭРИЙГ ХҮЛЭЭЖ АВАХ НЬ ЗӨВ

-Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаар сонгуулийн хуулийг хэлэлцээд Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн дүгнэлтийг гаргачихлаа. Гэвч Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хүлээж авах эсэх нь нэлээн маргаан дагуулж байна. Та ямар байр суурьтай байна вэ?

-2012 он гарахаас өмнөхөн Сонгуулийн хуулийг баталсан. Хаврын чуулган завсарлах үед МАН-ын зүгээс энэ асуудлаар нийт ард түмнээс санал асуулга авъя гэдэг дээр тулж байлаа. Маргаан үүсгээд байгаа гол заалт нь 4828 буюу шилжих заалт. Уг нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд 76 гишүүнийг ард түмэн шууд сонгоно гэж заадаг. Харин сонгуулийн шинэ хуульд ердөө 48 гишүүнийг ард түмэн сонгохоор хуульчилсан. Тухайн үед манай нам 48 дээрээ өрсөлдөөд унавал 28 руу гулсдаг заалтыг маш их эсэргүүцэж байсан л даа. Харамсалтай нь намуудын зөвшилцлийн хүрээнд гэдэг утгаараа гулсдаг заалтыг байлгахаар болсон. Энэ бол Ардчилсан намын бүлгийн санал. Бид ард түмнээсээ асуух гэсэн заалт бол шороотой бөх туг тойрох уу гэдэг л байлаа. Харин Үндсэн хуулийн цэц дээр 48-аасаа 28 руу гулсдаг заалтаар зарим нэг гишүүн, иргэд маргаан үүсгэсэн байна. Цэц хэлэлцээд үнэхээр энэ заалт хууль зөрчсөн гэж дүгнэсэн. Би хувь хүнийхээ үүднээс цэцийн шийдвэрийг зөв гэж бодож байгаа.

-Яагаад?

-Манай намын бүлгийн байр суурь ч гэсэн Цэцийн дүг­нэлтийг зөв гэж үзсэн. Хэ­дийгээр УИХ-ын олонхи гишүүн санал нэгдэж кнопоо дарсан ч гэсэн ард түмний дэмжээгүй нэр дэвшигч намын даргадаа хайртай дуртай, мөнгө төгрөгтэй гээд төрийн түшээ болох нь буруу юм. Гулсах заалтыг би анхнаасаа эсэргүүцэж байсан.

-Гулсах заалтаар гишүүн болох нь Үндсэн хууль зөрчиж байгаа юм бол намын нэрээр санал авах 28 гишүүн ч гэсэн адилхан юм биш үү. Адилхан УИХ-ын гишүүнийг ард түмнээс сонгоно гэсэн Үндсэн хуулийн заалттай зөрчилдөхгүй юу?

-Хэрвээ Сонгуулийн тухай хууль тэр чигээрээ хэрэгжвэл мажоритар 48 тойрогт нэр дэвшээд унасан нь 28 руугаа орох байсан юм. Энэ тохиолдолд одоо байгаа УИХ-ын гишүүдэд давуу байдал бий болох байлаа. Тэртээ тэргүй л гулсаж УИХ-ын гишүүн болчих юм чинь пропорциональ 28 дээр ердөө л бэлэгдлийн чанартай хүмүүсийг тавих байсан юм. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хэлэлцээд хүлээж авбал зуун хувь 76 гишүүн нэр дэвшинэ гэсэн үг.

-Цэц ямар дүгнэлт гар­гасан УИХ шийдвэрээ хамгаалъя гэдгийг Ардчилсан нам уриа­лаад байгаа. Мөн Ардын нам олонхиороо шийдээд хүлээ­гээд авчихвал УИХ-ын дараа дараагийн үйл ажиллагаанд Ардчилсан нам оролцохгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Үүнийг та хэрхэн харж байна?

-Хуулийг бойкотлож, хаалт хийсэн, аливаа асуудлыг өөрсдийнхөөрөө муйхарлаж шийдэх гэдэг занг Ардчилсан нам дандаа гаргадаг болж. Нэгэнт Цэц шийдвэрээ гаргаад, гулсах заалт ард түмний сонгох, сонгогдох эрхийг зөрчсөн гээд дүгнэсэн байхад УИХ хүлээж авахгүй гээд яах юм бэ. УИХ алдаатай шийдвэр гаргасан байж болно шүү дээ. Мөнхийн, зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргадаг хүн гэж байдаг юм уу. Хэрвээ байдаг бол тэр бурхан байх нь. Ер нь зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргана гэдэг тэр чигээрээ алдаа юм. Хүн алдсан алдаан дээрээ сурч, дэвжиж, хөгждөг. Ардчилсан намын хэлээд байгаа тэр бойкот ч гэсэн алдаатай бодлого. Ер нь сонгууль яагаад хуучнаараа явж болоогүй гэж. Яагаад ард түмэн гомдол гаргаж Цэц унагаад байгаа ойлгомжтой зүйлийг улайран хамгаалах гээд байгаа нь ойлгомжгүй. Үүнийгээ ерөөсөө тайлбарлаж чаддаггүй. Яръя гэхээр завсарлага авлаа гээд хаалга саваад гарчихдаг. Орж ирж байгаа асуудал нь шууд тулган шаардсан байдаг.

-Орон нутгийн сонгуулийн хууль парламентын түвшинд гацаатай хэвээрээ л байна. Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор уг асуудлыг өчигдөр хэлэлцэх байсан ч Ардчилсан нам завсарлага авсан. Тэгэхээр Ардын нам асуудлыг хэлэлцсэн нь хууль зөрчсөн үйлдэл биш үү?

-Орон нутгийн сонгуулийн тухай хуулийг Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор хэлэлцэх гэхээр гурван сарын өмнөх саналаа дахин оруулж ирж байна. Түүнээс хойш Ажлын хэсэг гаргаад зөвшилцөөд олон л процесс болсон. Түүнийг нь ийм байна гээд хэлэхээр тэгвэл бид завсарлага авлаа гээд гараад явчих жишээтэй.

Я.БАТСУУРЬ СОНГУУЛИЙН ХУУЛИЙГ УЛАМ ДОРДУУЛЧИХЛАА

-Сонгуулийн хуулийн гулсах заалтыг Үндсэн хууль зөрчсөн гэж Цэц дүг­нэсэн. Гэвч УИХ хү­лээж авах эсэх нь мар­гаан дагуулж байна. Энэ талаар юу гэж бодож байна?

-Цэцийн дүгнэлт Сонгуулийн тухай хуулийг улам дордуулчихаж байгаа юм л даа. УИХ-ын 76 суудлын 28 дээр сонгуульд нэр дэвшээгүй, иргэдийн саналыг аваагүй хүмүүс шууд төрийн түшээгээр томилогдохоор болж байна. сонгуулийн хуучин хуулийн заалт хэвээрээ байсан бол иргэдээс санал авч, түүнийхээ дагуу эрэмбэлэгдээд 28 дээр орж ирэх байлаа. Энэ утгаараа Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлд заасан Монгол Улсын иргэн УИХ-ын гишүүнийг шууд сонгоно гэсэн заалтыг илүү ноцтойгоор зөрчих хууль эрхзүйн орчин бүрдэж байна. Энэ нь өөрөө олон сөрөг үр дагавартай.

-Тухайлбал?

-Намаар томилогдох 28 сууд­лыг Цэц хэлэлцэлгүй үлдээ­чихсэн. Ингэснээр сонгуулийн дараа аль нэг ялагдсан улс төрийн нам нь 28 суудал дээр Үндсэн хуулийн эсрэг хууль бус, шууд бусаар намын нэр барьж томилогдсон нь Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчлөө гэсэн гомдол маргаан үүсгэж болно. Түүнийг нь Цэц хүлээж авсан дүгнэлт гаргачихвал сонгууль хүчингүй болно. Улмаар улс орныг улс төрийн гүн хямралд оруулах нөхцөл үүсчих гээд байна.

-Дунд суудлын хуралдааны дүгнэлтийг УИХ хүлээж аваагүй байсан ч их суудлаараа дахиад л өмнөх шигээ дүгнэлт гаргана байх. Нэгэнт үр дүн нь ялгаагүй юм чинь Цэцийн дүгнэлтийг хүлээж авах нь зөв гэсэн байр суурийг Ардын нам баримталж байгаа бололтой.

-Үндсэн хуулиас гарах шийдвэрийг хэн ч урьдчилан тааж хэлж болохгүй. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ-ын гишүүд хүлээж авахгүй байх нь зүйтэй гэсэн байр суурийг би баримталж байгаа. Цэц дангаараа гаргасан шийдвэрийнхээ хариуцлагыг өөрсдөө л хүлээнэ. Нэгэнт өөрсдийнх нь гаргасан дүгнэлтийн дагуу 28 суудалд нэр дэвшээгүй, иргэдээс санал аваагүй хүн томилогдох болж байгаа учраас УИХ өмнөх шийдвэрээсээ буцаж болохгүй. Цэцийн шийдвэрийн дагуу үүссэн нөхцөл байдлын хариуцлагыг Цэц өөрөө л хүлээх ёстой. УИХ өөрийнхөө гаргасан шийдвэрийн эсрэг шийдвэр гаргахгүй байх гэдэгт найдаж байна.

-Дүгнэлтийг хүлээгээд авчихвал, УИХ болон Цэц Үндсэн хууль зөрчсөн болно гэсэн үг үү?

-Тийм. Цэцийн дүгнэлтээр сонгуулийн хууль муу болж байгаа юм чинь түүнийг нь УИХ хүлээж авах нь буруу. Хэрэв хүлээгээд авчихвал УИХ болон Цэц Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчсөн болох гээд байна. Тиймээс хариуцлагыг нь Цэцэд үүрүүлэх ёстой.

-Цэц ийм шийдвэр гаргахад улс төрийн нөлөө орсон гэж зарим гишүүн хэлж байна. Таны хувьд Цэцийн дүгнэлтийг хэрхэн харж байна?

-Цэц өмнө нь захиалгаар шийдвэр гаргаж байсан тохиолдол байдаг. Гэхдээ энэ удаа арай ч тэгээгүй болов уу гэж найдаж байна. Гэхдээ л хувь гишүүний зүгээс би Цэцийн дүгнэлт сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа гэж үзэж байгаа.

-Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн Б.Пүрэвням дүгнэлтээ УИХ-д танилцуулахдаа ямар нэгэн тайлбар хийхгүй гэсэн. Хуульд тийм байдаг юм уу?

-Тийм. Өнөөдөр үйлчилж байгаа хууль эрхзүй нь тийм байгаа. Зөвхөн танилцуулах үүрэгтэйгээс биш гаргасан шийдвэрээ хамгаалах юм уу, хэлэлцүүлэг үүсэх эрхзүй байхгүй юм билээ. Гэхдээ үүнийг эргэж харах шаардлагатай. Нэгэнт гаргасан шийдвэрээ танилцуулж байгаа бол үндэслэлээ танилцуулах эрхзүйн орчинг бий болгохгүй бол одоо үйлчилж байгаа хуулиар Пүрэвнямын зөв болно.

-Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтээс гадна орон нутгийн сонгуулийн хууль УИХ-д мар­гаан үүсгээд байна?

-Үнэндээ би их өөдрөг үзэлтэй байгаа. Сүүлийн үед улс төрийн хоёр нам олон асуудлаар зөвшилцөлд хүрч, нэгдсэн шийдвэр гаргаж байсан. Гэвч орон нутгийн сонгуулийг хамт явуулах уу үгүй юу гэдэг асуудал жаахан хүндрэлтэй болж байна. Байр суурийн зөрүү ч хол. Гэхдээ ойрын хугацаанд ямар нэгэн байдлаар зөвшилцөлд хүрч нэгдсэн шийдвэр гарна гэдэгт итгэлтэй байгаа. Ямар ч байсан хоёр сонгууль хамт болно гэж бодож байна.

Б.Энхжаргал

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Я.Батсуурь Сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа

хүчингүй болгох шийдвэр гаргасан. Шийдвэрийг УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооны гишүүд хүлээж авахгүй гэж үзсэн бол, Төрийн байгуулалтын байнгын хороо хүлээн зөвшөөрсөн. Харин чуулганы хуралдаанаар хоёр намын бүлэг ямар нэгэн шийдэлд хүрч чадаагүй байна. Өнөөдрийн чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх уг асуудалд талуудын байр суурь ямар байгааг хүргэе.

Д.ОЧИРБАТ ЦЭЦИЙН ШИЙДВЭРИЙГ ХҮЛЭЭЖ АВАХ НЬ ЗӨВ

-Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаар сонгуулийн хуулийг хэлэлцээд Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн дүгнэлтийг гаргачихлаа. Гэвч Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хүлээж авах эсэх нь нэлээн маргаан дагуулж байна. Та ямар байр суурьтай байна вэ?

-2012 он гарахаас өмнөхөн Сонгуулийн хуулийг баталсан. Хаврын чуулган завсарлах үед МАН-ын зүгээс энэ асуудлаар нийт ард түмнээс санал асуулга авъя гэдэг дээр тулж байлаа. Маргаан үүсгээд байгаа гол заалт нь 4828 буюу шилжих заалт. Уг нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд 76 гишүүнийг ард түмэн шууд сонгоно гэж заадаг. Харин сонгуулийн шинэ хуульд ердөө 48 гишүүнийг ард түмэн сонгохоор хуульчилсан. Тухайн үед манай нам 48 дээрээ өрсөлдөөд унавал 28 руу гулсдаг заалтыг маш их эсэргүүцэж байсан л даа. Харамсалтай нь намуудын зөвшилцлийн хүрээнд гэдэг утгаараа гулсдаг заалтыг байлгахаар болсон. Энэ бол Ардчилсан намын бүлгийн санал. Бид ард түмнээсээ асуух гэсэн заалт бол шороотой бөх туг тойрох уу гэдэг л байлаа. Харин Үндсэн хуулийн цэц дээр 48-аасаа 28 руу гулсдаг заалтаар зарим нэг гишүүн, иргэд маргаан үүсгэсэн байна. Цэц хэлэлцээд үнэхээр энэ заалт хууль зөрчсөн гэж дүгнэсэн. Би хувь хүнийхээ үүднээс цэцийн шийдвэрийг зөв гэж бодож байгаа.

-Яагаад?

-Манай намын бүлгийн байр суурь ч гэсэн Цэцийн дүг­нэлтийг зөв гэж үзсэн. Хэ­дийгээр УИХ-ын олонхи гишүүн санал нэгдэж кнопоо дарсан ч гэсэн ард түмний дэмжээгүй нэр дэвшигч намын даргадаа хайртай дуртай, мөнгө төгрөгтэй гээд төрийн түшээ болох нь буруу юм. Гулсах заалтыг би анхнаасаа эсэргүүцэж байсан.

-Гулсах заалтаар гишүүн болох нь Үндсэн хууль зөрчиж байгаа юм бол намын нэрээр санал авах 28 гишүүн ч гэсэн адилхан юм биш үү. Адилхан УИХ-ын гишүүнийг ард түмнээс сонгоно гэсэн Үндсэн хуулийн заалттай зөрчилдөхгүй юу?

-Хэрвээ Сонгуулийн тухай хууль тэр чигээрээ хэрэгжвэл мажоритар 48 тойрогт нэр дэвшээд унасан нь 28 руугаа орох байсан юм. Энэ тохиолдолд одоо байгаа УИХ-ын гишүүдэд давуу байдал бий болох байлаа. Тэртээ тэргүй л гулсаж УИХ-ын гишүүн болчих юм чинь пропорциональ 28 дээр ердөө л бэлэгдлийн чанартай хүмүүсийг тавих байсан юм. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хэлэлцээд хүлээж авбал зуун хувь 76 гишүүн нэр дэвшинэ гэсэн үг.

-Цэц ямар дүгнэлт гар­гасан УИХ шийдвэрээ хамгаалъя гэдгийг Ардчилсан нам уриа­лаад байгаа. Мөн Ардын нам олонхиороо шийдээд хүлээ­гээд авчихвал УИХ-ын дараа дараагийн үйл ажиллагаанд Ардчилсан нам оролцохгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Үүнийг та хэрхэн харж байна?

-Хуулийг бойкотлож, хаалт хийсэн, аливаа асуудлыг өөрсдийнхөөрөө муйхарлаж шийдэх гэдэг занг Ардчилсан нам дандаа гаргадаг болж. Нэгэнт Цэц шийдвэрээ гаргаад, гулсах заалт ард түмний сонгох, сонгогдох эрхийг зөрчсөн гээд дүгнэсэн байхад УИХ хүлээж авахгүй гээд яах юм бэ. УИХ алдаатай шийдвэр гаргасан байж болно шүү дээ. Мөнхийн, зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргадаг хүн гэж байдаг юм уу. Хэрвээ байдаг бол тэр бурхан байх нь. Ер нь зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргана гэдэг тэр чигээрээ алдаа юм. Хүн алдсан алдаан дээрээ сурч, дэвжиж, хөгждөг. Ардчилсан намын хэлээд байгаа тэр бойкот ч гэсэн алдаатай бодлого. Ер нь сонгууль яагаад хуучнаараа явж болоогүй гэж. Яагаад ард түмэн гомдол гаргаж Цэц унагаад байгаа ойлгомжтой зүйлийг улайран хамгаалах гээд байгаа нь ойлгомжгүй. Үүнийгээ ерөөсөө тайлбарлаж чаддаггүй. Яръя гэхээр завсарлага авлаа гээд хаалга саваад гарчихдаг. Орж ирж байгаа асуудал нь шууд тулган шаардсан байдаг.

-Орон нутгийн сонгуулийн хууль парламентын түвшинд гацаатай хэвээрээ л байна. Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор уг асуудлыг өчигдөр хэлэлцэх байсан ч Ардчилсан нам завсарлага авсан. Тэгэхээр Ардын нам асуудлыг хэлэлцсэн нь хууль зөрчсөн үйлдэл биш үү?

-Орон нутгийн сонгуулийн тухай хуулийг Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор хэлэлцэх гэхээр гурван сарын өмнөх саналаа дахин оруулж ирж байна. Түүнээс хойш Ажлын хэсэг гаргаад зөвшилцөөд олон л процесс болсон. Түүнийг нь ийм байна гээд хэлэхээр тэгвэл бид завсарлага авлаа гээд гараад явчих жишээтэй.

Я.БАТСУУРЬ СОНГУУЛИЙН ХУУЛИЙГ УЛАМ ДОРДУУЛЧИХЛАА

-Сонгуулийн хуулийн гулсах заалтыг Үндсэн хууль зөрчсөн гэж Цэц дүг­нэсэн. Гэвч УИХ хү­лээж авах эсэх нь мар­гаан дагуулж байна. Энэ талаар юу гэж бодож байна?

-Цэцийн дүгнэлт Сонгуулийн тухай хуулийг улам дордуулчихаж байгаа юм л даа. УИХ-ын 76 суудлын 28 дээр сонгуульд нэр дэвшээгүй, иргэдийн саналыг аваагүй хүмүүс шууд төрийн түшээгээр томилогдохоор болж байна. сонгуулийн хуучин хуулийн заалт хэвээрээ байсан бол иргэдээс санал авч, түүнийхээ дагуу эрэмбэлэгдээд 28 дээр орж ирэх байлаа. Энэ утгаараа Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлд заасан Монгол Улсын иргэн УИХ-ын гишүүнийг шууд сонгоно гэсэн заалтыг илүү ноцтойгоор зөрчих хууль эрхзүйн орчин бүрдэж байна. Энэ нь өөрөө олон сөрөг үр дагавартай.

-Тухайлбал?

-Намаар томилогдох 28 сууд­лыг Цэц хэлэлцэлгүй үлдээ­чихсэн. Ингэснээр сонгуулийн дараа аль нэг ялагдсан улс төрийн нам нь 28 суудал дээр Үндсэн хуулийн эсрэг хууль бус, шууд бусаар намын нэр барьж томилогдсон нь Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчлөө гэсэн гомдол маргаан үүсгэж болно. Түүнийг нь Цэц хүлээж авсан дүгнэлт гаргачихвал сонгууль хүчингүй болно. Улмаар улс орныг улс төрийн гүн хямралд оруулах нөхцөл үүсчих гээд байна.

-Дунд суудлын хуралдааны дүгнэлтийг УИХ хүлээж аваагүй байсан ч их суудлаараа дахиад л өмнөх шигээ дүгнэлт гаргана байх. Нэгэнт үр дүн нь ялгаагүй юм чинь Цэцийн дүгнэлтийг хүлээж авах нь зөв гэсэн байр суурийг Ардын нам баримталж байгаа бололтой.

-Үндсэн хуулиас гарах шийдвэрийг хэн ч урьдчилан тааж хэлж болохгүй. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ-ын гишүүд хүлээж авахгүй байх нь зүйтэй гэсэн байр суурийг би баримталж байгаа. Цэц дангаараа гаргасан шийдвэрийнхээ хариуцлагыг өөрсдөө л хүлээнэ. Нэгэнт өөрсдийнх нь гаргасан дүгнэлтийн дагуу 28 суудалд нэр дэвшээгүй, иргэдээс санал аваагүй хүн томилогдох болж байгаа учраас УИХ өмнөх шийдвэрээсээ буцаж болохгүй. Цэцийн шийдвэрийн дагуу үүссэн нөхцөл байдлын хариуцлагыг Цэц өөрөө л хүлээх ёстой. УИХ өөрийнхөө гаргасан шийдвэрийн эсрэг шийдвэр гаргахгүй байх гэдэгт найдаж байна.

-Дүгнэлтийг хүлээгээд авчихвал, УИХ болон Цэц Үндсэн хууль зөрчсөн болно гэсэн үг үү?

-Тийм. Цэцийн дүгнэлтээр сонгуулийн хууль муу болж байгаа юм чинь түүнийг нь УИХ хүлээж авах нь буруу. Хэрэв хүлээгээд авчихвал УИХ болон Цэц Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчсөн болох гээд байна. Тиймээс хариуцлагыг нь Цэцэд үүрүүлэх ёстой.

-Цэц ийм шийдвэр гаргахад улс төрийн нөлөө орсон гэж зарим гишүүн хэлж байна. Таны хувьд Цэцийн дүгнэлтийг хэрхэн харж байна?

-Цэц өмнө нь захиалгаар шийдвэр гаргаж байсан тохиолдол байдаг. Гэхдээ энэ удаа арай ч тэгээгүй болов уу гэж найдаж байна. Гэхдээ л хувь гишүүний зүгээс би Цэцийн дүгнэлт сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа гэж үзэж байгаа.

-Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн Б.Пүрэвням дүгнэлтээ УИХ-д танилцуулахдаа ямар нэгэн тайлбар хийхгүй гэсэн. Хуульд тийм байдаг юм уу?

-Тийм. Өнөөдөр үйлчилж байгаа хууль эрхзүй нь тийм байгаа. Зөвхөн танилцуулах үүрэгтэйгээс биш гаргасан шийдвэрээ хамгаалах юм уу, хэлэлцүүлэг үүсэх эрхзүй байхгүй юм билээ. Гэхдээ үүнийг эргэж харах шаардлагатай. Нэгэнт гаргасан шийдвэрээ танилцуулж байгаа бол үндэслэлээ танилцуулах эрхзүйн орчинг бий болгохгүй бол одоо үйлчилж байгаа хуулиар Пүрэвнямын зөв болно.

-Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтээс гадна орон нутгийн сонгуулийн хууль УИХ-д мар­гаан үүсгээд байна?

-Үнэндээ би их өөдрөг үзэлтэй байгаа. Сүүлийн үед улс төрийн хоёр нам олон асуудлаар зөвшилцөлд хүрч, нэгдсэн шийдвэр гаргаж байсан. Гэвч орон нутгийн сонгуулийг хамт явуулах уу үгүй юу гэдэг асуудал жаахан хүндрэлтэй болж байна. Байр суурийн зөрүү ч хол. Гэхдээ ойрын хугацаанд ямар нэгэн байдлаар зөвшилцөлд хүрч нэгдсэн шийдвэр гарна гэдэгт итгэлтэй байгаа. Ямар ч байсан хоёр сонгууль хамт болно гэж бодож байна.

Б.Энхжаргал

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Я.Батсуурь Сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа

хүчингүй болгох шийдвэр гаргасан. Шийдвэрийг УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооны гишүүд хүлээж авахгүй гэж үзсэн бол, Төрийн байгуулалтын байнгын хороо хүлээн зөвшөөрсөн. Харин чуулганы хуралдаанаар хоёр намын бүлэг ямар нэгэн шийдэлд хүрч чадаагүй байна. Өнөөдрийн чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх уг асуудалд талуудын байр суурь ямар байгааг хүргэе.

Д.ОЧИРБАТ ЦЭЦИЙН ШИЙДВЭРИЙГ ХҮЛЭЭЖ АВАХ НЬ ЗӨВ

-Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаар сонгуулийн хуулийг хэлэлцээд Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн дүгнэлтийг гаргачихлаа. Гэвч Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хүлээж авах эсэх нь нэлээн маргаан дагуулж байна. Та ямар байр суурьтай байна вэ?

-2012 он гарахаас өмнөхөн Сонгуулийн хуулийг баталсан. Хаврын чуулган завсарлах үед МАН-ын зүгээс энэ асуудлаар нийт ард түмнээс санал асуулга авъя гэдэг дээр тулж байлаа. Маргаан үүсгээд байгаа гол заалт нь 4828 буюу шилжих заалт. Уг нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд 76 гишүүнийг ард түмэн шууд сонгоно гэж заадаг. Харин сонгуулийн шинэ хуульд ердөө 48 гишүүнийг ард түмэн сонгохоор хуульчилсан. Тухайн үед манай нам 48 дээрээ өрсөлдөөд унавал 28 руу гулсдаг заалтыг маш их эсэргүүцэж байсан л даа. Харамсалтай нь намуудын зөвшилцлийн хүрээнд гэдэг утгаараа гулсдаг заалтыг байлгахаар болсон. Энэ бол Ардчилсан намын бүлгийн санал. Бид ард түмнээсээ асуух гэсэн заалт бол шороотой бөх туг тойрох уу гэдэг л байлаа. Харин Үндсэн хуулийн цэц дээр 48-аасаа 28 руу гулсдаг заалтаар зарим нэг гишүүн, иргэд маргаан үүсгэсэн байна. Цэц хэлэлцээд үнэхээр энэ заалт хууль зөрчсөн гэж дүгнэсэн. Би хувь хүнийхээ үүднээс цэцийн шийдвэрийг зөв гэж бодож байгаа.

-Яагаад?

-Манай намын бүлгийн байр суурь ч гэсэн Цэцийн дүг­нэлтийг зөв гэж үзсэн. Хэ­дийгээр УИХ-ын олонхи гишүүн санал нэгдэж кнопоо дарсан ч гэсэн ард түмний дэмжээгүй нэр дэвшигч намын даргадаа хайртай дуртай, мөнгө төгрөгтэй гээд төрийн түшээ болох нь буруу юм. Гулсах заалтыг би анхнаасаа эсэргүүцэж байсан.

-Гулсах заалтаар гишүүн болох нь Үндсэн хууль зөрчиж байгаа юм бол намын нэрээр санал авах 28 гишүүн ч гэсэн адилхан юм биш үү. Адилхан УИХ-ын гишүүнийг ард түмнээс сонгоно гэсэн Үндсэн хуулийн заалттай зөрчилдөхгүй юу?

-Хэрвээ Сонгуулийн тухай хууль тэр чигээрээ хэрэгжвэл мажоритар 48 тойрогт нэр дэвшээд унасан нь 28 руугаа орох байсан юм. Энэ тохиолдолд одоо байгаа УИХ-ын гишүүдэд давуу байдал бий болох байлаа. Тэртээ тэргүй л гулсаж УИХ-ын гишүүн болчих юм чинь пропорциональ 28 дээр ердөө л бэлэгдлийн чанартай хүмүүсийг тавих байсан юм. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хэлэлцээд хүлээж авбал зуун хувь 76 гишүүн нэр дэвшинэ гэсэн үг.

-Цэц ямар дүгнэлт гар­гасан УИХ шийдвэрээ хамгаалъя гэдгийг Ардчилсан нам уриа­лаад байгаа. Мөн Ардын нам олонхиороо шийдээд хүлээ­гээд авчихвал УИХ-ын дараа дараагийн үйл ажиллагаанд Ардчилсан нам оролцохгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Үүнийг та хэрхэн харж байна?

-Хуулийг бойкотлож, хаалт хийсэн, аливаа асуудлыг өөрсдийнхөөрөө муйхарлаж шийдэх гэдэг занг Ардчилсан нам дандаа гаргадаг болж. Нэгэнт Цэц шийдвэрээ гаргаад, гулсах заалт ард түмний сонгох, сонгогдох эрхийг зөрчсөн гээд дүгнэсэн байхад УИХ хүлээж авахгүй гээд яах юм бэ. УИХ алдаатай шийдвэр гаргасан байж болно шүү дээ. Мөнхийн, зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргадаг хүн гэж байдаг юм уу. Хэрвээ байдаг бол тэр бурхан байх нь. Ер нь зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргана гэдэг тэр чигээрээ алдаа юм. Хүн алдсан алдаан дээрээ сурч, дэвжиж, хөгждөг. Ардчилсан намын хэлээд байгаа тэр бойкот ч гэсэн алдаатай бодлого. Ер нь сонгууль яагаад хуучнаараа явж болоогүй гэж. Яагаад ард түмэн гомдол гаргаж Цэц унагаад байгаа ойлгомжтой зүйлийг улайран хамгаалах гээд байгаа нь ойлгомжгүй. Үүнийгээ ерөөсөө тайлбарлаж чаддаггүй. Яръя гэхээр завсарлага авлаа гээд хаалга саваад гарчихдаг. Орж ирж байгаа асуудал нь шууд тулган шаардсан байдаг.

-Орон нутгийн сонгуулийн хууль парламентын түвшинд гацаатай хэвээрээ л байна. Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор уг асуудлыг өчигдөр хэлэлцэх байсан ч Ардчилсан нам завсарлага авсан. Тэгэхээр Ардын нам асуудлыг хэлэлцсэн нь хууль зөрчсөн үйлдэл биш үү?

-Орон нутгийн сонгуулийн тухай хуулийг Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор хэлэлцэх гэхээр гурван сарын өмнөх саналаа дахин оруулж ирж байна. Түүнээс хойш Ажлын хэсэг гаргаад зөвшилцөөд олон л процесс болсон. Түүнийг нь ийм байна гээд хэлэхээр тэгвэл бид завсарлага авлаа гээд гараад явчих жишээтэй.

Я.БАТСУУРЬ СОНГУУЛИЙН ХУУЛИЙГ УЛАМ ДОРДУУЛЧИХЛАА

-Сонгуулийн хуулийн гулсах заалтыг Үндсэн хууль зөрчсөн гэж Цэц дүг­нэсэн. Гэвч УИХ хү­лээж авах эсэх нь мар­гаан дагуулж байна. Энэ талаар юу гэж бодож байна?

-Цэцийн дүгнэлт Сонгуулийн тухай хуулийг улам дордуулчихаж байгаа юм л даа. УИХ-ын 76 суудлын 28 дээр сонгуульд нэр дэвшээгүй, иргэдийн саналыг аваагүй хүмүүс шууд төрийн түшээгээр томилогдохоор болж байна. сонгуулийн хуучин хуулийн заалт хэвээрээ байсан бол иргэдээс санал авч, түүнийхээ дагуу эрэмбэлэгдээд 28 дээр орж ирэх байлаа. Энэ утгаараа Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлд заасан Монгол Улсын иргэн УИХ-ын гишүүнийг шууд сонгоно гэсэн заалтыг илүү ноцтойгоор зөрчих хууль эрхзүйн орчин бүрдэж байна. Энэ нь өөрөө олон сөрөг үр дагавартай.

-Тухайлбал?

-Намаар томилогдох 28 сууд­лыг Цэц хэлэлцэлгүй үлдээ­чихсэн. Ингэснээр сонгуулийн дараа аль нэг ялагдсан улс төрийн нам нь 28 суудал дээр Үндсэн хуулийн эсрэг хууль бус, шууд бусаар намын нэр барьж томилогдсон нь Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчлөө гэсэн гомдол маргаан үүсгэж болно. Түүнийг нь Цэц хүлээж авсан дүгнэлт гаргачихвал сонгууль хүчингүй болно. Улмаар улс орныг улс төрийн гүн хямралд оруулах нөхцөл үүсчих гээд байна.

-Дунд суудлын хуралдааны дүгнэлтийг УИХ хүлээж аваагүй байсан ч их суудлаараа дахиад л өмнөх шигээ дүгнэлт гаргана байх. Нэгэнт үр дүн нь ялгаагүй юм чинь Цэцийн дүгнэлтийг хүлээж авах нь зөв гэсэн байр суурийг Ардын нам баримталж байгаа бололтой.

-Үндсэн хуулиас гарах шийдвэрийг хэн ч урьдчилан тааж хэлж болохгүй. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ-ын гишүүд хүлээж авахгүй байх нь зүйтэй гэсэн байр суурийг би баримталж байгаа. Цэц дангаараа гаргасан шийдвэрийнхээ хариуцлагыг өөрсдөө л хүлээнэ. Нэгэнт өөрсдийнх нь гаргасан дүгнэлтийн дагуу 28 суудалд нэр дэвшээгүй, иргэдээс санал аваагүй хүн томилогдох болж байгаа учраас УИХ өмнөх шийдвэрээсээ буцаж болохгүй. Цэцийн шийдвэрийн дагуу үүссэн нөхцөл байдлын хариуцлагыг Цэц өөрөө л хүлээх ёстой. УИХ өөрийнхөө гаргасан шийдвэрийн эсрэг шийдвэр гаргахгүй байх гэдэгт найдаж байна.

-Дүгнэлтийг хүлээгээд авчихвал, УИХ болон Цэц Үндсэн хууль зөрчсөн болно гэсэн үг үү?

-Тийм. Цэцийн дүгнэлтээр сонгуулийн хууль муу болж байгаа юм чинь түүнийг нь УИХ хүлээж авах нь буруу. Хэрэв хүлээгээд авчихвал УИХ болон Цэц Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчсөн болох гээд байна. Тиймээс хариуцлагыг нь Цэцэд үүрүүлэх ёстой.

-Цэц ийм шийдвэр гаргахад улс төрийн нөлөө орсон гэж зарим гишүүн хэлж байна. Таны хувьд Цэцийн дүгнэлтийг хэрхэн харж байна?

-Цэц өмнө нь захиалгаар шийдвэр гаргаж байсан тохиолдол байдаг. Гэхдээ энэ удаа арай ч тэгээгүй болов уу гэж найдаж байна. Гэхдээ л хувь гишүүний зүгээс би Цэцийн дүгнэлт сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа гэж үзэж байгаа.

-Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн Б.Пүрэвням дүгнэлтээ УИХ-д танилцуулахдаа ямар нэгэн тайлбар хийхгүй гэсэн. Хуульд тийм байдаг юм уу?

-Тийм. Өнөөдөр үйлчилж байгаа хууль эрхзүй нь тийм байгаа. Зөвхөн танилцуулах үүрэгтэйгээс биш гаргасан шийдвэрээ хамгаалах юм уу, хэлэлцүүлэг үүсэх эрхзүй байхгүй юм билээ. Гэхдээ үүнийг эргэж харах шаардлагатай. Нэгэнт гаргасан шийдвэрээ танилцуулж байгаа бол үндэслэлээ танилцуулах эрхзүйн орчинг бий болгохгүй бол одоо үйлчилж байгаа хуулиар Пүрэвнямын зөв болно.

-Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтээс гадна орон нутгийн сонгуулийн хууль УИХ-д мар­гаан үүсгээд байна?

-Үнэндээ би их өөдрөг үзэлтэй байгаа. Сүүлийн үед улс төрийн хоёр нам олон асуудлаар зөвшилцөлд хүрч, нэгдсэн шийдвэр гаргаж байсан. Гэвч орон нутгийн сонгуулийг хамт явуулах уу үгүй юу гэдэг асуудал жаахан хүндрэлтэй болж байна. Байр суурийн зөрүү ч хол. Гэхдээ ойрын хугацаанд ямар нэгэн байдлаар зөвшилцөлд хүрч нэгдсэн шийдвэр гарна гэдэгт итгэлтэй байгаа. Ямар ч байсан хоёр сонгууль хамт болно гэж бодож байна.

Б.Энхжаргал

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Я.Батсуурь Сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа

хүчингүй болгох шийдвэр гаргасан. Шийдвэрийг УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооны гишүүд хүлээж авахгүй гэж үзсэн бол, Төрийн байгуулалтын байнгын хороо хүлээн зөвшөөрсөн. Харин чуулганы хуралдаанаар хоёр намын бүлэг ямар нэгэн шийдэлд хүрч чадаагүй байна. Өнөөдрийн чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх уг асуудалд талуудын байр суурь ямар байгааг хүргэе.

Д.ОЧИРБАТ ЦЭЦИЙН ШИЙДВЭРИЙГ ХҮЛЭЭЖ АВАХ НЬ ЗӨВ

-Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаар сонгуулийн хуулийг хэлэлцээд Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн дүгнэлтийг гаргачихлаа. Гэвч Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хүлээж авах эсэх нь нэлээн маргаан дагуулж байна. Та ямар байр суурьтай байна вэ?

-2012 он гарахаас өмнөхөн Сонгуулийн хуулийг баталсан. Хаврын чуулган завсарлах үед МАН-ын зүгээс энэ асуудлаар нийт ард түмнээс санал асуулга авъя гэдэг дээр тулж байлаа. Маргаан үүсгээд байгаа гол заалт нь 4828 буюу шилжих заалт. Уг нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд 76 гишүүнийг ард түмэн шууд сонгоно гэж заадаг. Харин сонгуулийн шинэ хуульд ердөө 48 гишүүнийг ард түмэн сонгохоор хуульчилсан. Тухайн үед манай нам 48 дээрээ өрсөлдөөд унавал 28 руу гулсдаг заалтыг маш их эсэргүүцэж байсан л даа. Харамсалтай нь намуудын зөвшилцлийн хүрээнд гэдэг утгаараа гулсдаг заалтыг байлгахаар болсон. Энэ бол Ардчилсан намын бүлгийн санал. Бид ард түмнээсээ асуух гэсэн заалт бол шороотой бөх туг тойрох уу гэдэг л байлаа. Харин Үндсэн хуулийн цэц дээр 48-аасаа 28 руу гулсдаг заалтаар зарим нэг гишүүн, иргэд маргаан үүсгэсэн байна. Цэц хэлэлцээд үнэхээр энэ заалт хууль зөрчсөн гэж дүгнэсэн. Би хувь хүнийхээ үүднээс цэцийн шийдвэрийг зөв гэж бодож байгаа.

-Яагаад?

-Манай намын бүлгийн байр суурь ч гэсэн Цэцийн дүг­нэлтийг зөв гэж үзсэн. Хэ­дийгээр УИХ-ын олонхи гишүүн санал нэгдэж кнопоо дарсан ч гэсэн ард түмний дэмжээгүй нэр дэвшигч намын даргадаа хайртай дуртай, мөнгө төгрөгтэй гээд төрийн түшээ болох нь буруу юм. Гулсах заалтыг би анхнаасаа эсэргүүцэж байсан.

-Гулсах заалтаар гишүүн болох нь Үндсэн хууль зөрчиж байгаа юм бол намын нэрээр санал авах 28 гишүүн ч гэсэн адилхан юм биш үү. Адилхан УИХ-ын гишүүнийг ард түмнээс сонгоно гэсэн Үндсэн хуулийн заалттай зөрчилдөхгүй юу?

-Хэрвээ Сонгуулийн тухай хууль тэр чигээрээ хэрэгжвэл мажоритар 48 тойрогт нэр дэвшээд унасан нь 28 руугаа орох байсан юм. Энэ тохиолдолд одоо байгаа УИХ-ын гишүүдэд давуу байдал бий болох байлаа. Тэртээ тэргүй л гулсаж УИХ-ын гишүүн болчих юм чинь пропорциональ 28 дээр ердөө л бэлэгдлийн чанартай хүмүүсийг тавих байсан юм. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ хэлэлцээд хүлээж авбал зуун хувь 76 гишүүн нэр дэвшинэ гэсэн үг.

-Цэц ямар дүгнэлт гар­гасан УИХ шийдвэрээ хамгаалъя гэдгийг Ардчилсан нам уриа­лаад байгаа. Мөн Ардын нам олонхиороо шийдээд хүлээ­гээд авчихвал УИХ-ын дараа дараагийн үйл ажиллагаанд Ардчилсан нам оролцохгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Үүнийг та хэрхэн харж байна?

-Хуулийг бойкотлож, хаалт хийсэн, аливаа асуудлыг өөрсдийнхөөрөө муйхарлаж шийдэх гэдэг занг Ардчилсан нам дандаа гаргадаг болж. Нэгэнт Цэц шийдвэрээ гаргаад, гулсах заалт ард түмний сонгох, сонгогдох эрхийг зөрчсөн гээд дүгнэсэн байхад УИХ хүлээж авахгүй гээд яах юм бэ. УИХ алдаатай шийдвэр гаргасан байж болно шүү дээ. Мөнхийн, зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргадаг хүн гэж байдаг юм уу. Хэрвээ байдаг бол тэр бурхан байх нь. Ер нь зуун хувь алдаагүй шийдвэр гаргана гэдэг тэр чигээрээ алдаа юм. Хүн алдсан алдаан дээрээ сурч, дэвжиж, хөгждөг. Ардчилсан намын хэлээд байгаа тэр бойкот ч гэсэн алдаатай бодлого. Ер нь сонгууль яагаад хуучнаараа явж болоогүй гэж. Яагаад ард түмэн гомдол гаргаж Цэц унагаад байгаа ойлгомжтой зүйлийг улайран хамгаалах гээд байгаа нь ойлгомжгүй. Үүнийгээ ерөөсөө тайлбарлаж чаддаггүй. Яръя гэхээр завсарлага авлаа гээд хаалга саваад гарчихдаг. Орж ирж байгаа асуудал нь шууд тулган шаардсан байдаг.

-Орон нутгийн сонгуулийн хууль парламентын түвшинд гацаатай хэвээрээ л байна. Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор уг асуудлыг өчигдөр хэлэлцэх байсан ч Ардчилсан нам завсарлага авсан. Тэгэхээр Ардын нам асуудлыг хэлэлцсэн нь хууль зөрчсөн үйлдэл биш үү?

-Орон нутгийн сонгуулийн тухай хуулийг Төрийн байгуулалтын байнгын хороогоор хэлэлцэх гэхээр гурван сарын өмнөх саналаа дахин оруулж ирж байна. Түүнээс хойш Ажлын хэсэг гаргаад зөвшилцөөд олон л процесс болсон. Түүнийг нь ийм байна гээд хэлэхээр тэгвэл бид завсарлага авлаа гээд гараад явчих жишээтэй.

Я.БАТСУУРЬ СОНГУУЛИЙН ХУУЛИЙГ УЛАМ ДОРДУУЛЧИХЛАА

-Сонгуулийн хуулийн гулсах заалтыг Үндсэн хууль зөрчсөн гэж Цэц дүг­нэсэн. Гэвч УИХ хү­лээж авах эсэх нь мар­гаан дагуулж байна. Энэ талаар юу гэж бодож байна?

-Цэцийн дүгнэлт Сонгуулийн тухай хуулийг улам дордуулчихаж байгаа юм л даа. УИХ-ын 76 суудлын 28 дээр сонгуульд нэр дэвшээгүй, иргэдийн саналыг аваагүй хүмүүс шууд төрийн түшээгээр томилогдохоор болж байна. сонгуулийн хуучин хуулийн заалт хэвээрээ байсан бол иргэдээс санал авч, түүнийхээ дагуу эрэмбэлэгдээд 28 дээр орж ирэх байлаа. Энэ утгаараа Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлд заасан Монгол Улсын иргэн УИХ-ын гишүүнийг шууд сонгоно гэсэн заалтыг илүү ноцтойгоор зөрчих хууль эрхзүйн орчин бүрдэж байна. Энэ нь өөрөө олон сөрөг үр дагавартай.

-Тухайлбал?

-Намаар томилогдох 28 сууд­лыг Цэц хэлэлцэлгүй үлдээ­чихсэн. Ингэснээр сонгуулийн дараа аль нэг ялагдсан улс төрийн нам нь 28 суудал дээр Үндсэн хуулийн эсрэг хууль бус, шууд бусаар намын нэр барьж томилогдсон нь Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчлөө гэсэн гомдол маргаан үүсгэж болно. Түүнийг нь Цэц хүлээж авсан дүгнэлт гаргачихвал сонгууль хүчингүй болно. Улмаар улс орныг улс төрийн гүн хямралд оруулах нөхцөл үүсчих гээд байна.

-Дунд суудлын хуралдааны дүгнэлтийг УИХ хүлээж аваагүй байсан ч их суудлаараа дахиад л өмнөх шигээ дүгнэлт гаргана байх. Нэгэнт үр дүн нь ялгаагүй юм чинь Цэцийн дүгнэлтийг хүлээж авах нь зөв гэсэн байр суурийг Ардын нам баримталж байгаа бололтой.

-Үндсэн хуулиас гарах шийдвэрийг хэн ч урьдчилан тааж хэлж болохгүй. Цэцийн дүгнэлтийг УИХ-ын гишүүд хүлээж авахгүй байх нь зүйтэй гэсэн байр суурийг би баримталж байгаа. Цэц дангаараа гаргасан шийдвэрийнхээ хариуцлагыг өөрсдөө л хүлээнэ. Нэгэнт өөрсдийнх нь гаргасан дүгнэлтийн дагуу 28 суудалд нэр дэвшээгүй, иргэдээс санал аваагүй хүн томилогдох болж байгаа учраас УИХ өмнөх шийдвэрээсээ буцаж болохгүй. Цэцийн шийдвэрийн дагуу үүссэн нөхцөл байдлын хариуцлагыг Цэц өөрөө л хүлээх ёстой. УИХ өөрийнхөө гаргасан шийдвэрийн эсрэг шийдвэр гаргахгүй байх гэдэгт найдаж байна.

-Дүгнэлтийг хүлээгээд авчихвал, УИХ болон Цэц Үндсэн хууль зөрчсөн болно гэсэн үг үү?

-Тийм. Цэцийн дүгнэлтээр сонгуулийн хууль муу болж байгаа юм чинь түүнийг нь УИХ хүлээж авах нь буруу. Хэрэв хүлээгээд авчихвал УИХ болон Цэц Үндсэн хуулийн 21 дүгээр зүйлийг зөрчсөн болох гээд байна. Тиймээс хариуцлагыг нь Цэцэд үүрүүлэх ёстой.

-Цэц ийм шийдвэр гаргахад улс төрийн нөлөө орсон гэж зарим гишүүн хэлж байна. Таны хувьд Цэцийн дүгнэлтийг хэрхэн харж байна?

-Цэц өмнө нь захиалгаар шийдвэр гаргаж байсан тохиолдол байдаг. Гэхдээ энэ удаа арай ч тэгээгүй болов уу гэж найдаж байна. Гэхдээ л хувь гишүүний зүгээс би Цэцийн дүгнэлт сонгуулийн хуулийг улам дордуулчихлаа гэж үзэж байгаа.

-Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн Б.Пүрэвням дүгнэлтээ УИХ-д танилцуулахдаа ямар нэгэн тайлбар хийхгүй гэсэн. Хуульд тийм байдаг юм уу?

-Тийм. Өнөөдөр үйлчилж байгаа хууль эрхзүй нь тийм байгаа. Зөвхөн танилцуулах үүрэгтэйгээс биш гаргасан шийдвэрээ хамгаалах юм уу, хэлэлцүүлэг үүсэх эрхзүй байхгүй юм билээ. Гэхдээ үүнийг эргэж харах шаардлагатай. Нэгэнт гаргасан шийдвэрээ танилцуулж байгаа бол үндэслэлээ танилцуулах эрхзүйн орчинг бий болгохгүй бол одоо үйлчилж байгаа хуулиар Пүрэвнямын зөв болно.

-Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтээс гадна орон нутгийн сонгуулийн хууль УИХ-д мар­гаан үүсгээд байна?

-Үнэндээ би их өөдрөг үзэлтэй байгаа. Сүүлийн үед улс төрийн хоёр нам олон асуудлаар зөвшилцөлд хүрч, нэгдсэн шийдвэр гаргаж байсан. Гэвч орон нутгийн сонгуулийг хамт явуулах уу үгүй юу гэдэг асуудал жаахан хүндрэлтэй болж байна. Байр суурийн зөрүү ч хол. Гэхдээ ойрын хугацаанд ямар нэгэн байдлаар зөвшилцөлд хүрч нэгдсэн шийдвэр гарна гэдэгт итгэлтэй байгаа. Ямар ч байсан хоёр сонгууль хамт болно гэж бодож байна.

Б.Энхжаргал

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button