Аюултай орчинтой МОНГОЛ ХҮН-Аюулгүй орчинтой МОНГОЛ ХҮН

– 2012 оны эхний таван сарын байдлаар халдварт өвчнөөр 20065 хүн өвчилж өмнөх оны мөн үеийнхээс 17.2 хувиар өсчээ. Гахайн хавдар, БЗХӨ-өөр өвчлөгсдийн тоо хэт өссөн нь ийм дүн гарахад голлон нөлөөлсөн гэнэ.

Тэгвэл гэмт хэргийн гаралт мөн л өссөн дүн гарсан байгаа юм.

– Эхний таван сарын байдлаар 9613 гэмт хэрэг гарч өмнөх оны мөн үеэс 12.5 хувиар өсч. Эдгээр гэмт хэргийн 131 нь хүний ам, бие эрүүл мэндийн эсрэг гэсэн байна. Гэмт хэргийн улмаас 3539 хүн гэмтэж, 456 хүн нас баржээ. Гэмтсэн хүний тоо бас л өссөн үзүүлэлттэй гарч.

– Хэдийгээр сүүлийн жилүүдэд хүнсний аюулгүй байдал сайжирсан тухай ярьж бичиж байгаа ч 2007-2008 оны зааг дээр Азийн чоно ХХК-ийн хортой архинд 15 хүний амь нас эрсэдсэн гэдгийг мартаж ёсгүй. Хятадаас орж ирэх хүнсний бүтээгдэхүүнээс хорт хавдар үүсгэгч нян маш ихээр илэрч байгааг мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулсаар… Олон улсын байгууллагаас гаргасан судалгаагаар манай улсын нийт хүн амын 30 хувь нь ядуу учраас хоол хүнсний хомсдолтой амьдардаг. Хүнсний хангамжийн хувь хараат гээд л хүнсний аюулгүй байдал манай улсын хувьд үнэхээр хангалтгүй гэсэн үнэлгээтэй л байна. Хорт хавдраар өвчлөгсдийн тоо өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, жилд 3500-д хүрээд буй юм. Үүний гол шалтгаан нь агаарын бохирдол, хүнсний аюулгүй байдал.

– Улсын хэмжээгээр 2010 онд 3.6 сая литр спирт, 20.3 сая литр архи дарс үйлдвэрлэсэн нь насанд хүрсэн нэг хүнд жилд 15 литр орчим 38 градусаас өндөр согтууруулах ундаа хэрэглэдэг гэсэн үг. Энэ нь дэлхийн дундаж зохистой хэрэглээнээс монгол хүн жилд хоёр дахин илүү согтууруулах ундаа хэрэглэдэг гэсэн баримт.

– Ерөнхий боловсролын 7-11 дүгээр ангийн 700 гаруй сурагчийн дунд явуулсан судалгаагаар талаас илүү хувь нь архи ууж үзсэн гэж хариулсан байдаг. Хамгийн сүүлд 7-13 насны гурван хөвгүүн архи ууж, агсам тавьж байгаад цагдаад баригдсан тухай мэдээлэл хүртэл гарсан.

– Манай улсад сүүлийн 15 жилд архинд донтох өвчний эзлэх жин 2.7 дахин өссөн бөгөөд жилд хордлогын төвд 180-200 өвчтөн ирж анхны тусламж авдаг тэдний зургаан хувь нь нас бардаг аж. Энэ бүх баримтаас үзвэл бид аюулгүй орчинд амьдарч байна гэж үү.

Зөвхөн энгийн иргэд ч гэлтгүй ажил үүргээ гүйцэтгэж байгаа, эх орны өмнө тангараг өргөсөн хөвгүүд маань ч амь насаа алдсаар байна. 2007 онд ой хээрийн түймэр унтраахаар явсан 15 гал сөнөөгч залуу онгоцны ослоор амь үрэгдсэн гашуун түүхийн нулимс хатаагүй байхад өнгөрсөн сарын 8-нд Дорнод аймгийн Баяндун сумын нутаг Шивэртийн аман дахь түймэрт гурван гал сөнөөгч амь үрэгдсэн.

Тэгэхээр эх орны төлөө өргөсөн тангарагтаа үнэнч хэмээн зүтгэх албан хаагчид миний амийг эх орон маань хамгаалж чадна гэсэн итгэлгүй өнөөг хүрлээ. Гэтэл бид үүнийг өөрчилж чадахгүй гэж үү.

Ардчилсан намын мөрийн хөтөлбөрийн хамгийн чухал нэг бүлэг бол АЮУЛГҮЙ ОРЧИНТОЙ МОНГОЛ ХҮН

Байгаль орчин, Батлан хамгаалах бодлого, гадаад харилцаа нийгмийн аюулгүй байдал гэсэн салбарт хуваагдах энэ бодлогын гол цөм нь мэдээж амьсгалах агаартай, уух устай, аюулгүй амьдрах хоттой болох, мэргэжлийн цэрэгт суурилсан орчин үеийн Зэвсэгт хүчинтэй болох, төрийн гадаад бодлого нэгдмэл байх, монгол улсын нутаг дэвсгэрт хэзээ ч цөмийн хаягдалгүй байх, архигүй монгол хүнтэй улс шиг улс, хот шиг хотод хүн шиг амьдрах билээ.

Тэд үнэхээр энэ бүх амлалтаа хэрэгжүүлж чадах болов уу

АН-ын АЮУЛГҮЙ ОРЧИНТОЙ МОНГОЛ ХҮН хөтөлбөр хэрэгжиж чадвал бид ямар түвшинд очих бол…

Байгаль орчин

– Амьсгалах агаартай, уух устай, аюулгүй амьдрах хоттой болох нөхцөлийг бүрдүүлнэ.

– Хүний эрүүл мэнд, байгаль орчин, мал амьтанд сөрөг нөлөө үзүүлэх цацраг идэвхт болон химийн хорт бодисын хэрэглээг багасгаж, онцгой хорт бодис худалдах, ашиглах, тээвэрлэх, хадгалах, импортлоход тавих хяналтыг хүчтэй болгоно.

– Гол мөрний урсац бүрэлдэх эхийг улсын тусгай хамгаалалтад хамруулж, гол усыг эзэнтэй болгоно.

– Дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлсэн, хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлж, нөхөн сэргээлтийн хөрөнгийн баталгаа гаргадаг тогтолцоог бий болгоно.

– Уул уурхайн нөхөн сэргээлтэд дүйцүүлэн хамгаалах механизмыг нэвтрүүлнэ.

– Байгаль орчинд хохирол учруулсан талаар бодитой мэдээлэл өгсөн иргэнийг урамшуулдаг тогтолцоог бүрдүүлнэ.

Батлан хамгаалах бодлого

– Батлан хамгаалах нь бүх нийтийн үйл хэрэг байх зарчимд тулгуурлан Төрийн батлан хамгаалах бодлогыг шинэчлэнэ.

– Зэвсэгт хүчний нэгдмэл байдлыг хангаж, мэргэжлийн цэрэгт суурилсан орчин үеийн Зэвсэгт хүчинтэй болно.

– Хил хамгаалах бодлогыг шинээр тодорхойлж, улсын хилийн хамгаалалтад орчин үеийн зэвсэглэл, техникийг нэвтрүүлнэ.

Гадаад харилцаа

– Монгол иргэд ихээр зорчдог ОХУ, БНСУ, Япон, АНУ, Европын холбооны орнуудад зорчих визний нөхцөлийг хөнгөвчилнө.

– Дипломат ажилтны эрх зүйн байдлын тухай хуулийг шинээр боловсруулж, гадаад харилцааны алба бүхэлдээ мэргэшсэн дипломатчдаас бүрддэг байх тогтолцоог бэхжүүлнэ.

– Гадаадад зорчихдоо осолд орох, өвдөх, нас барах, халдлагад өртөх, гэмт хэрэгт холбогдох үед Монгол Улсын иргэнд нэн яаралтай зохих тусламжийг үзүүлдэг болгоно.

– Хөдөлмөрийн гэрээгээр ажиллаж буй монгол иргэдийн ажиллах нөхцөл, ажлын цаг, цалин олголтод Засгийн газрын зүгээс хяналт тавьж, иргэнийхээ эрх ашгийг хамгаална

Нийгмийн аюулгүй байдал

– Ган зуднаас урьдчилан сэргийлэх тогтолцоо бий болгож, бэлэн байдлын нөөцийн хэмжээг шинэчлэн тогтооно. Газар хөдлөлт болон бусад гамшгийн мэдээлэл, судалгааны газрын хүчин чадал, техник технологийг шинэчлэнэ.

– Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр цөмийн хаягдал булшлахыг хатуу хориглоно.

– Стандартын шаардлага хангасан хүнсний бүтээгдэхүүний хэрэглээг дэмжиж, хүнсний аюулгүй байдлыг хангахуйц тээвэр, агуулахын сүлжээ, ложистик байгуулахыг дэмжинэ.

– Хар тамхи, хүний наймааны гэмт хэрэгтэй тэмцэх асуудлаар тусгай боловсон хүчин бэлтгэх, гадаад орны туршлага судлах, хүчний байгууллагуудын үйл ажиллагааг сайжруулах.

– Архигүй Монгол хүн хөтөлбөр боловсруулж, хэрэгжүүлнэ.

o Спиртийн үйлдвэрлэлд улсын монополи тогтооно.

o Архиар шахдаг, архидалт зохион байгуулдаг явдлыг таслан зогсоож, архидалтын эсрэг үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн бус байгууллагуудыг дэмжиж ажиллана.

o Төсвийн мөнгөөр архи, согтууруулах ундаа худалдаж авахыг хуулиар хориглоно.

o Архи согтууруулах ундаа хэрэглэдэггүй, эрүүл идэвхтэй амьдралын клубийг аймаг, дүүрэг, сум бүрт байгуулахыг дэмжинэ.

o Согтууруулах ундааны хатуулаг болон савлах хэмжээг бууруулах бодлого баримтална.

o Өндөр хатуулагтай согтууруулах ундааны татварыг эрс нэмэгдүүлнэ.

Ардчилал сонин

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments

Аюултай орчинтой МОНГОЛ ХҮН-Аюулгүй орчинтой МОНГОЛ ХҮН

– 2012 оны эхний таван сарын байдлаар халдварт өвчнөөр 20065 хүн өвчилж өмнөх оны мөн үеийнхээс 17.2 хувиар өсчээ. Гахайн хавдар, БЗХӨ-өөр өвчлөгсдийн тоо хэт өссөн нь ийм дүн гарахад голлон нөлөөлсөн гэнэ.

Тэгвэл гэмт хэргийн гаралт мөн л өссөн дүн гарсан байгаа юм.

– Эхний таван сарын байдлаар 9613 гэмт хэрэг гарч өмнөх оны мөн үеэс 12.5 хувиар өсч. Эдгээр гэмт хэргийн 131 нь хүний ам, бие эрүүл мэндийн эсрэг гэсэн байна. Гэмт хэргийн улмаас 3539 хүн гэмтэж, 456 хүн нас баржээ. Гэмтсэн хүний тоо бас л өссөн үзүүлэлттэй гарч.

– Хэдийгээр сүүлийн жилүүдэд хүнсний аюулгүй байдал сайжирсан тухай ярьж бичиж байгаа ч 2007-2008 оны зааг дээр Азийн чоно ХХК-ийн хортой архинд 15 хүний амь нас эрсэдсэн гэдгийг мартаж ёсгүй. Хятадаас орж ирэх хүнсний бүтээгдэхүүнээс хорт хавдар үүсгэгч нян маш ихээр илэрч байгааг мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулсаар… Олон улсын байгууллагаас гаргасан судалгаагаар манай улсын нийт хүн амын 30 хувь нь ядуу учраас хоол хүнсний хомсдолтой амьдардаг. Хүнсний хангамжийн хувь хараат гээд л хүнсний аюулгүй байдал манай улсын хувьд үнэхээр хангалтгүй гэсэн үнэлгээтэй л байна. Хорт хавдраар өвчлөгсдийн тоо өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, жилд 3500-д хүрээд буй юм. Үүний гол шалтгаан нь агаарын бохирдол, хүнсний аюулгүй байдал.

– Улсын хэмжээгээр 2010 онд 3.6 сая литр спирт, 20.3 сая литр архи дарс үйлдвэрлэсэн нь насанд хүрсэн нэг хүнд жилд 15 литр орчим 38 градусаас өндөр согтууруулах ундаа хэрэглэдэг гэсэн үг. Энэ нь дэлхийн дундаж зохистой хэрэглээнээс монгол хүн жилд хоёр дахин илүү согтууруулах ундаа хэрэглэдэг гэсэн баримт.

– Ерөнхий боловсролын 7-11 дүгээр ангийн 700 гаруй сурагчийн дунд явуулсан судалгаагаар талаас илүү хувь нь архи ууж үзсэн гэж хариулсан байдаг. Хамгийн сүүлд 7-13 насны гурван хөвгүүн архи ууж, агсам тавьж байгаад цагдаад баригдсан тухай мэдээлэл хүртэл гарсан.

– Манай улсад сүүлийн 15 жилд архинд донтох өвчний эзлэх жин 2.7 дахин өссөн бөгөөд жилд хордлогын төвд 180-200 өвчтөн ирж анхны тусламж авдаг тэдний зургаан хувь нь нас бардаг аж. Энэ бүх баримтаас үзвэл бид аюулгүй орчинд амьдарч байна гэж үү.

Зөвхөн энгийн иргэд ч гэлтгүй ажил үүргээ гүйцэтгэж байгаа, эх орны өмнө тангараг өргөсөн хөвгүүд маань ч амь насаа алдсаар байна. 2007 онд ой хээрийн түймэр унтраахаар явсан 15 гал сөнөөгч залуу онгоцны ослоор амь үрэгдсэн гашуун түүхийн нулимс хатаагүй байхад өнгөрсөн сарын 8-нд Дорнод аймгийн Баяндун сумын нутаг Шивэртийн аман дахь түймэрт гурван гал сөнөөгч амь үрэгдсэн.

Тэгэхээр эх орны төлөө өргөсөн тангарагтаа үнэнч хэмээн зүтгэх албан хаагчид миний амийг эх орон маань хамгаалж чадна гэсэн итгэлгүй өнөөг хүрлээ. Гэтэл бид үүнийг өөрчилж чадахгүй гэж үү.

Ардчилсан намын мөрийн хөтөлбөрийн хамгийн чухал нэг бүлэг бол АЮУЛГҮЙ ОРЧИНТОЙ МОНГОЛ ХҮН

Байгаль орчин, Батлан хамгаалах бодлого, гадаад харилцаа нийгмийн аюулгүй байдал гэсэн салбарт хуваагдах энэ бодлогын гол цөм нь мэдээж амьсгалах агаартай, уух устай, аюулгүй амьдрах хоттой болох, мэргэжлийн цэрэгт суурилсан орчин үеийн Зэвсэгт хүчинтэй болох, төрийн гадаад бодлого нэгдмэл байх, монгол улсын нутаг дэвсгэрт хэзээ ч цөмийн хаягдалгүй байх, архигүй монгол хүнтэй улс шиг улс, хот шиг хотод хүн шиг амьдрах билээ.

Тэд үнэхээр энэ бүх амлалтаа хэрэгжүүлж чадах болов уу

АН-ын АЮУЛГҮЙ ОРЧИНТОЙ МОНГОЛ ХҮН хөтөлбөр хэрэгжиж чадвал бид ямар түвшинд очих бол…

Байгаль орчин

– Амьсгалах агаартай, уух устай, аюулгүй амьдрах хоттой болох нөхцөлийг бүрдүүлнэ.

– Хүний эрүүл мэнд, байгаль орчин, мал амьтанд сөрөг нөлөө үзүүлэх цацраг идэвхт болон химийн хорт бодисын хэрэглээг багасгаж, онцгой хорт бодис худалдах, ашиглах, тээвэрлэх, хадгалах, импортлоход тавих хяналтыг хүчтэй болгоно.

– Гол мөрний урсац бүрэлдэх эхийг улсын тусгай хамгаалалтад хамруулж, гол усыг эзэнтэй болгоно.

– Дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлсэн, хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлж, нөхөн сэргээлтийн хөрөнгийн баталгаа гаргадаг тогтолцоог бий болгоно.

– Уул уурхайн нөхөн сэргээлтэд дүйцүүлэн хамгаалах механизмыг нэвтрүүлнэ.

– Байгаль орчинд хохирол учруулсан талаар бодитой мэдээлэл өгсөн иргэнийг урамшуулдаг тогтолцоог бүрдүүлнэ.

Батлан хамгаалах бодлого

– Батлан хамгаалах нь бүх нийтийн үйл хэрэг байх зарчимд тулгуурлан Төрийн батлан хамгаалах бодлогыг шинэчлэнэ.

– Зэвсэгт хүчний нэгдмэл байдлыг хангаж, мэргэжлийн цэрэгт суурилсан орчин үеийн Зэвсэгт хүчинтэй болно.

– Хил хамгаалах бодлогыг шинээр тодорхойлж, улсын хилийн хамгаалалтад орчин үеийн зэвсэглэл, техникийг нэвтрүүлнэ.

Гадаад харилцаа

– Монгол иргэд ихээр зорчдог ОХУ, БНСУ, Япон, АНУ, Европын холбооны орнуудад зорчих визний нөхцөлийг хөнгөвчилнө.

– Дипломат ажилтны эрх зүйн байдлын тухай хуулийг шинээр боловсруулж, гадаад харилцааны алба бүхэлдээ мэргэшсэн дипломатчдаас бүрддэг байх тогтолцоог бэхжүүлнэ.

– Гадаадад зорчихдоо осолд орох, өвдөх, нас барах, халдлагад өртөх, гэмт хэрэгт холбогдох үед Монгол Улсын иргэнд нэн яаралтай зохих тусламжийг үзүүлдэг болгоно.

– Хөдөлмөрийн гэрээгээр ажиллаж буй монгол иргэдийн ажиллах нөхцөл, ажлын цаг, цалин олголтод Засгийн газрын зүгээс хяналт тавьж, иргэнийхээ эрх ашгийг хамгаална

Нийгмийн аюулгүй байдал

– Ган зуднаас урьдчилан сэргийлэх тогтолцоо бий болгож, бэлэн байдлын нөөцийн хэмжээг шинэчлэн тогтооно. Газар хөдлөлт болон бусад гамшгийн мэдээлэл, судалгааны газрын хүчин чадал, техник технологийг шинэчлэнэ.

– Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр цөмийн хаягдал булшлахыг хатуу хориглоно.

– Стандартын шаардлага хангасан хүнсний бүтээгдэхүүний хэрэглээг дэмжиж, хүнсний аюулгүй байдлыг хангахуйц тээвэр, агуулахын сүлжээ, ложистик байгуулахыг дэмжинэ.

– Хар тамхи, хүний наймааны гэмт хэрэгтэй тэмцэх асуудлаар тусгай боловсон хүчин бэлтгэх, гадаад орны туршлага судлах, хүчний байгууллагуудын үйл ажиллагааг сайжруулах.

– Архигүй Монгол хүн хөтөлбөр боловсруулж, хэрэгжүүлнэ.

o Спиртийн үйлдвэрлэлд улсын монополи тогтооно.

o Архиар шахдаг, архидалт зохион байгуулдаг явдлыг таслан зогсоож, архидалтын эсрэг үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн бус байгууллагуудыг дэмжиж ажиллана.

o Төсвийн мөнгөөр архи, согтууруулах ундаа худалдаж авахыг хуулиар хориглоно.

o Архи согтууруулах ундаа хэрэглэдэггүй, эрүүл идэвхтэй амьдралын клубийг аймаг, дүүрэг, сум бүрт байгуулахыг дэмжинэ.

o Согтууруулах ундааны хатуулаг болон савлах хэмжээг бууруулах бодлого баримтална.

o Өндөр хатуулагтай согтууруулах ундааны татварыг эрс нэмэгдүүлнэ.

Ардчилал сонин

0 Сэтгэгдэл
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button